Brieven Dinsdag 17 september

Het is tijd voor tijd voor saaie, ouderwetse economie

De ingezonden lezersbrieven van dinsdag 17 september.

Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank (ECB). Beeld REUTERS

Brief van de dag: tijd voor saaie, ouderwetse economie

Leven tussen hoop en vrees, kent u die uitdrukking? Ik moest eraan denken toen ik in de Volkskrant las over de nieuwe Europese Commissie waarin voorzitter Ursula von der Leyen en onze eigen Frans Timmermans, als vice-voorzitter en portefeuillehouder Klimaat, serieus werk willen maken van een Green Deal (Ten eerste, 11 september).

Zo’n bericht geeft hoop. Eindelijk lijkt de klimaat- en duurzaamheidscrisis op de prioriteitenlijst de plek te krijgen die haar toekomt: op de eerste plaats. Maar dan lees je in dezelfde krant dat Mario Draghi van de Europese Centrale Bank met zijn Bazooka begint te zwaaien om meer uitgaven af te dwingen. Doel: economische groei.

En meteen slaat de vrees je weer koud om het hart. Het verder openzetten van de toch al wagenwijd openstaande geldsluizen zal uiteindelijk onvermijdelijk ernstige financiële en maatschappelijke rampspoed veroorzaken. Net zo goed als de nagestreefde economische groei – bij de huidige productiemethoden – noodzakelijkerwijs leidt tot extra plundering van grondstoffen, hogere afvalbergen en verder oplopende uitstoot van stikstof en CO2. Exit Green Deal.

Ik weet niet hoe het met u is, maar ik begin ontzettend te verlangen naar saaie, ouderwetse economie waarin je spaargeld nog wat oplevert en pensioenfondsen en verzekeraars niet worden gedwongen tot het nemen van extreme financiële risico’s. En als dat leidt tot economische krimp? Des te beter! Want waar de economie zich terugtrekt, krijgt de natuur weer de ruimte om een beetje op adem te komen.

Sako Kiers, Berg en Dal

Opleuken

Helemaal eens met de column van Sander Schimmelpenninck, Onderwijsnivellering is de motor voor grotere kansenongelijkheid (O&D, 16 september). Helaas is deze tendens al langer gaande. Jarenlang mocht ik als leerkracht van groep acht schooladviezen geven. De ouders in de gegoede wijk waar de school stond, namen deze adviezen lang niet altijd in dank af. Uitspraken die ik toen heb gehoord, waren bijvoorbeeld: ‘Als mijn kind geen havo/vwo gaat doen, beschouw ik het niet meer als mijn kind’ en ‘kan hij geen hoger advies krijgen op sociale indicatie?’.

Ouders, bewonder en stimuleer je kind op zijn/haar eigen niveau. Door duur opleuken, komt het anders terecht in opleiding en werk waar het constant op zijn tenen moet lopen. Dan is het wachten op de grote burn-outgolf.

Heleen Houterman, Middelburg

Vooruit denken

Stikstof, duurzaamheid, de mens wordt ouder... De politiek van vandaag is reageren op wat er gebeurd is. Terwijl regeren zou moeten zijn, vooruit denken en oplossingen zoeken voor de gevolgen van deze vaststaande feiten en niet eerst wachten op de pijn van de gevolgen.

Ferry de Jong, Haarlem

Rembrandt

Wat lees ik nu in de boekbesprekingen (Boeken, 14 september)? Tussen Saskia Uylenburgh en Hendrickje Stoffels vergreep Rembrandt zich aan de nanny Geertje Dircx! Die hij, toen Hendrickje verkoren was, in het tuchthuis liet belanden. Schande. Onmiddellijk alle Rembrandts uit de musea verwijderen. Geen Gouden Eeuw meer, dan ook geen Rembrandt.

Bob van Dijk, Almere

Boeren bijzonder?

In de overigens goede bijdrage over kringlooplandbouw van Folmer en Van der Meer-Kooistra (O&D, 16 september) is één punt dat ik niet begrijp: ‘Boeren moeten gecompenseerd worden voor verlies aan opbrengsten en de kosten voor nieuwe investeringen’. Wat maakt boeren zo’n bijzondere groep ondernemers dat zij gecompenseerd moeten worden?

In het recente verleden hebben duizenden mkb’ers een omslag moeten maken (of moeten stoppen) zonder enige financiële compensatie. Ik denk dan aan bakkers, groenteboeren en kruideniers, die vrijwel overal uit het straatbeeld zijn verdwenen vanaf 1980. Of aan benzinepomphouders die vanaf de eeuwwisseling, onder druk van milieuregels, werden gedwongen te veranderen of te stoppen, zonder compensatie.

Daarnaast blijkt uit onderzoek naar het aantal miljonairs in Nederland dat in de agrarische wereld heel veel miljonairs te vinden zijn. Het zou dus eenvoudig moeten zijn om investeringen te financieren met als onderpand hun vermogen.

Franke Hoekstra, Amstelveen

Bomenkap

Bomenkap heeft de gemoederen in Nederland de afgelopen tijd flink bezig gehouden. Ook Teun van de Keuken spreekt in zijn column (Economie, 16 september) over ‘verschrikkelijke ontbossing’, waarbij hij een hoogleraar aanhaalt die zelfs een vergelijking maakt met wat er in de Amazone gebeurt.

Of er in Nederland sprake is van ontbossing hangt echter sterk af van de tijdsperiode waar je naar kijkt. Zo is het totale bosareaal in Nederland in de periode tussen 1952 en 2000 met bijna 40 procent toegenomen. Natuurlijk is het goed om kritisch te kijken naar de relatief lichte afname waar de afgelopen jaren sprake van is en bijbehorende oorzaken. Maar een iets bredere historische blik zou hierbij geen kwaad kunnen.

Susanne Kuijpers, Berkel en Rodenrijs

Prins Andrew

Even een correctie op het stijlstukje van Arno Kantelberg (Volkskrant Magazine, 14 september). Niet Prins Andrew, maar Prins Edward is de jongste zoon van koningin Elizabeth van Engeland. Hij werd in 1964 geboren, het jaar waarin ik met mijn ouders en zusjes naar Londen verhuisde. Wij waren erbij toen de koningin haar zoon ‘aan het volk presenteerde’ vanaf het balkon van Buckingham Palace.

Frédérique Nijman, Gouda

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden