ColumnArnon Grunberg

Het is tijd voor een Europese Bevrijdingsdag

Een Amerikaanse vriend stuurde me de rede die de Duitse president Steinmeier op 8 mei hield. Die rede was me ontgaan, er was in Nederland nauwelijks aandacht voor. Jammer, de toespraak was uitstekend.

Op 8 mei 1945 om 23:01 zou het staakt-het-vuren ingaan, de Duitse strijdkrachten hadden onvoorwaardelijk gecapituleerd. Hitler had al op 30 april zelfmoord gepleegd, de leiding van het Derde Rijk was nu in handen van admiraal Karl Dönitz, die het op een paar vierkante kilometer nabij Flensburg in Noord-Duitsland samen met het hoofd van de Wehrmacht, Alfred Jodl, en nazi-ideoloog Alfred Rosenberg tot 23 mei 1945 zou voortzetten. Na de capitulatie zijn daar nog drie Duitse deserteurs gefusilleerd.

Jodl en Rosenberg zijn op 16 oktober 1946 in Neurenberg opgehangen, Dönitz zat tien jaar in de Spandaugevangenis in Berlijn.

Op 8 mei 1985 noemde de Duitse president, Richard von Weizsäcker, in een inmiddels beroemde rede 8 mei 1945 niet langer een nederlaag voor de Duitsers maar een ‘dag van de bevrijding’. Die rede was een omwenteling.

Steinmeier grijpt terug op Weizsäcker en zegt: ‘De Duitse geschiedenis is een gebroken geschiedenis.’ En voegt daaraan toe: ‘Men kan alleen van dit land houden met een gebroken hart.’

Ik zou zeggen: dat geldt ook voor Europa.

Daarom is bijvoorbeeld 4 mei geen dag van nationale eenheid, maar een dag van gebroken-zijn, vanwege de kloof die ons scheidt van onze beschavingsidealen.

Steinmeier haalt het nie wieder aan. Men kan na Cambodja, Rwanda en Bosnië, om maar drie landen te noemen, sceptisch zijn over nie wieder, maar al te sceptisch is niet terecht.

‘Als Europa mislukt, mislukt het nie wieder’, stelt Steinmeier.

Ik denk dat hij gelijk heeft. Daarom zou ik willen pleiten voor een Europese Bevrijdingsdag op 8 mei, met toespraken uit alle landen.

Als een Songfestival kan, dan kan dit ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden