Opinie Navo

Het is tijd voor deëscalatie van exorbitant hoge militaire uitgaven Navo-leden

Nederland die te weinig uitgeeft aan de Navo? Wil Verheggen, oud-voorzitter van de NVMP Artsen voor vrede, vindt het bizar dat ‘honderden miljarden dollars worden betaald voor onze eigen vernietiging’.

Twee vrouwen strijken de vlaggen van landen die deelnemen aan de Navo-top in Den Haag, 20 november 2014. Beeld EPA

Nederland verliest zijn positie binnen de Navo als ‘middenmoter’ op het gebied van defensie-uitgaven en zakt naar ‘het rijtje van vijf tot zeven landen in de Navo die het minst uitgeven’. Dat zegt de Amerikaanse ambassadeur in Nederland Pete Hoekstra in reactie op de maandag verschenen Voorjaarsnota. De VS zijn verbijsterd, Nederland voldoet nog steeds niet aan de 2-procentnorm die is afgesproken. De vraag is of dat zo erg is, en of onze veiligheid werkelijk vermindert wanneer je beziet hoeveel er al aan defensie wordt uitgegeven in vergelijking met wat onze beoogde ‘vijand’ Rusland en wellicht ook China uitgeven.

De defensie-uitgaven van ons bondgenootschap zijn momenteel nog hoger dan tijdens de Koude Oorlog. Dat betekent ook een enorme verspilling van menselijk talent, dat beter kan worden gebruikt voor gezondheidsprogramma’s van de WHO en voor de civiele sector, waarbij ik denk aan urgente acties om de klimaatverandering tegen te gaan.

Het is bizar te moeten constateren dat honderden miljarden dollars worden betaald voor onze eigen vernietiging.

Holle retoriek

Alle 29 Navo-leden samen waren in 2017 goed voor 900 miljard dollar militaire uitgaven, wat goed is voor 52 procent van het wereldtotaal en 7,5 keer meer dan wat Rusland uitgeeft. De Russische militaire uitgaven zijn met 20 procent gedaald in 2017, vanwege de grote economische problemen sinds 2014. Aan dit gegeven wordt geen aandacht besteed, dat komt niet uit in de holle retoriek van de Amerikaanse president. Het zou echter een goed begin kunnen zijn van een deëscalatie van de exorbitant hoge militaire uitgaven. Dat vereist wel dat de politieke dialoog tussen de VS en Rusland weer op gang komt, waar het voorlopig niet op lijkt: het INF-verdrag wordt opgezegd. Dat kan tevens het verlengen van het START-verdrag, dat ook gaat aflopen, ernstig frustreren. En er zijn tot op heden geen aanwijzingen dat wordt gewerkt aan vervangende verdragen.

Communicatie tussen de grootste kernmachten is voor een hervatting van de dialoog belangrijk. De Adviesraad Internationale Vraagstukken benadrukte dit nog in het advies van januari jl. aan de Nederlandse regering,  waarin ze stelde: ‘Moeizame communicatie vergroot het risico op ongelukken en onbedoelde escalatie, met potentieel niet te beheersen gevolgen.’

Waar is de Hollanditis?

Ik vrees dat de militaire uitgaven voor de komende jaren niet zullen dalen. Het militair-industrieel complex lijkt vrij spel te hebben. Het is een niet te stoppen geld en menselijk talent verslindende moloch geworden, waar president (en oud-generaal) Eisenhower al voor waarschuwde in zijn afscheidsrede voor het Amerikaanse Congres in 1961.

De blijvende hoge militaire uitgaven noemt het SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute) zorgwekkend. ‘Ze ondermijnen de zoektocht naar vreedzame oplossingen voor conflicten wereldwijd.’

In de jaren 80 werden de Nederlandse acties tegen de kernbewapening in de wereld de Hollanditis genoemd. Het wordt weer tijd de Hollanditis een beetje op te schudden.

Wil Verheggen is oud-voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Medische Polemologie, de NVMP – Artsen voor vrede.

Lees ook:

De oneerlijke verdeling van de lasten binnen de Navo is vooral een politiek bruikbare mythe, betoogt hoogleraar en SP-Kamerlid Bastiaan van Apeldoorn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden