Opinie Corruptie in Roemenië

Het is tijd voor Brusselse spierballen in Roemenië

De regering trekt zich niets aan van de massale demonstraties tegen fraude en vriendjespolitiek, meent schrijver en journalist Stefan Popa.

Een echtpaar bij de anticorruptiedemonstraties in de Roemeense hoofdstad Boekarest, 10 augustus 2018. Foto EPA

Wat is er op dit moment aan de hand in Roemenië? Dat is de vraag die in heel Europa wordt gesteld na de zoveelste massademonstratie tegen corruptie. Het protest van vrijdag werd opgebroken met traangas en klappen van de gendarmes. De beelden gaan de hele wereld over. Heel Roemenië huilt. Niet door het traangas. Maar door de wanhoop. Hoe zorg je dat je gehoord wordt als de regeringspartijen zelf worden geleid door corrupte leden? Het is de hoogste tijd dat Brussel ingrijpt.

De protesten van afgelopen weekend waren niet uniek. Al sinds begin 2017, in de weken nadat de nieuwe regering van PSD-ALDE was ingezworen, gingen honderdduizenden mensen de straat op. Waarom? Precies om dezelfde redenen die 100 duizend mensen afgelopen weekend opnieuw het Victorieiplein opstuwde: de regering probeert corruptie te rechtvaardigen.

Half miljoen demonstranten

Wetten worden opgesteld om weg te komen met fraude en vriendendiensten, met landjepik, met envelopjes in duistere garages. De macht van rechters, openbaar aanklagers, corruptiebestrijders en de president wordt dermate afgebroken dat van onafhankelijkheid weinig meer over is. Vrouwe Justitia wordt ontdaan van haar weegschaal en zwaard. Alleen haar blinddoek mag ze omhouden.

Regeringspartij PSD hamert erop dat ze democratisch is gekozen. Lees: we mogen verdomme doen wat we willen! Partijleider Liviu Dragnea wordt niet warm of koud van de protesten. In februari vorig jaar weerstond de PSD een half miljoen demonstranten – het grootste protest sinds de Roemeense revolutie in 1989.

Dragnea lijkt onoverwinnelijk. Hij stopt niet. Zelfs niet toen hij eind juni tot 3,5 jaar celstraf werd veroordeeld vanwege, inderdaad, corruptie. Het is een flauwe rekensom, een rekensom van een slechte verliezer zelfs, maar heeft een partij met 45 procent van de stemmen bij een opkomst van minder dan 40 procent wel het electorale gelijk? En nog belangrijker: als de grootste partij niets doet om het leven van hun stemmers beter te maken, doet een verkiezingsuitslag er dan überhaupt nog toe?

Tijd voor Brusselse spierballen

In Brussel staat Roemenië bekend als een van de meest corrupte landen van de Europese Unie. Roemenië stónd echter ook bekend als een van de meest doeltreffende landen als het ging om corruptiebestrijding. Ministers, zakenmannen, burgemeesters en zelfs oud-premiers werden veroordeeld. Lange tijd gold het land zelfs als voorbeeld voor de rest van de regio. Ook voor Europa zou het een winst zijn als Roemenië die rol weer zou oppakken. Hier in het Westen zullen we het niet snel zeggen, voornamelijk omdat we nauwelijks aan het land denken, maar Roemenië is belangrijk. Zowel demografisch als geografisch gezien behoort het land tot de grotere jongens van Europa. Er wonen tussen de drie en vijf miljoen Roemenen in andere EU-landen – en door het gebrek aan perspectief blijft dit aantal groeien. Het is dus in het belang van iedereen om de demonstranten bij te staan.

Het is tijd voor Brusselse spierballen. Roemenië is, in tegenstelling tot Hongarije en Polen, pro-Europees en dus ontvankelijk voor Europa. Kop op, Timmermans en co. Scherm met Schengen (waar het land nog altijd geen deel van uitmaakt), verwijder de PSD uit de Partij van Europese Socialisten, ontneem subsidies of onderzoek deze van buitenaf. Help de Roemenen, die zich in alles ware Europeanen betonen.

De tijd van toekijken is voorbij. Traangas prikt, maar corruptie kost levens. Een poos terug probeerde minister-president Viorica Dăncilă te zeggen dat haar regering de bureaucratie zou terugdringen. In plaats daarvan verslikte ze zich in de waarheid: ‘We gaan de democratie terugdringen’.

Europa, wat is uw antwoord?

Stefan Popa is schrijver en journalist van half Nederlandse en half Roemeense afkomst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.