CommentaarRaoul du Pré

Het is tijd om het Nederlandse milieubeleid boven de symptoombestrijding uit te tillen

Milieubeleid is weinig waard als het alleen met de mond wordt beleden. Belofte maakt schuld, betoogt Raoul du Pré.

De Raad van State zette een streep door de verbreding van de A27, die ten koste zou gaan van natuurgebied Amelisweerd.Beeld Marcel van den Bergh

De stikstofpatstelling ontwikkelt zich in rap tempo tot een brisant politiek hoofdpijndossier voor het kabinet. Na de principe-uitspraak van de Raad van State dat de Nederlandse overheid op grote schaal de zelfgemaakte afspraken over natuurbescherming schendt, volgt nu een reeks vonnissen die het probleem pijnlijk concreet maakt: veehouderijen, luchthavens, woonwijken, wegen, bedrijventerreinen – de hoogste bestuursrechter zet er genadeloos een streep doorheen. Een snel groeiend aantal gemeenten zit met de handen in het haar.

Voor het kabinet is het een gênante vertoning, vooral vanwege het patroon. Op het Binnenhof wordt luidkeels geklaagd over de oprukkende bemoeienis van de rechterlijke macht, maar net als in het Urgenda-vonnis over het terugdringen van de CO2-uitstoot doet de rechter niets anders dan het kabinet vastpinnen op de afspraken die het zelf heeft gemaakt. Belofte maakt schuld. Milieubeleid is weinig waard als het alleen met de mond wordt beleden.

In het kabinet is het nu alle hens aan dek. Het crisisteam van de ministers Schouten, Van Nieuwenhuizen en Ollongren zoekt naarstig naar een manier om te voorkomen dat het land in het najaar stil komt te liggen. Een inderhaast ingestelde commissie onder leiding van oud-bewindsman Remkes denkt mee. De bewindslieden staan voor een fundamentele keuze. Gaan ze opnieuw op zoek naar juridische sluiproutes, naar creatieve boekhoudmethoden om de Raad van State weer voor een paar jaar te kunnen omzeilen? Of nemen ze de boodschap dit keer serieus?

Het gebrek aan een landelijke visie op de ruimtelijke ­ordening van Nederland – in 2010 door het eerste kabinet-Rutte afgeschaft – begint zich hier langzamerhand te ­wreken. De boodschap van de Raad van State is immers niet dat er nergens meer gebouwd mag worden, wel dat er in een steeds dichtbevolkter land elementaire politieke keuzen nodig zijn om de schaarse ruimte te verdelen: waar gaan we wonen, werken, recreëren? En waar gaan we zonder uitvluchten en sluiproutes grenzen stellen aan de groei?

Het is tijd om het Nederlandse milieubeleid boven de symptoombestrijding uit te tillen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden