Commentaar

'Het is nu aan literaire uitgevers om zich op eigen kracht te bewijzen'

Voor de vier door WPG afgestoten literaire uitgeverijen is het moment van de waarheid aangebroken, schrijft Hans Wansink in het commentaar van de Volkskrant.

Beeld anp

Ilja Leonard Pfeijffer, die de Libris Literatuur Prijs won met La Superba, sprak in zijn dankwoord van een 'bevrijding'. Hij doelde daarmee op de verzelfstandiging van zijn uitgeverij De Arbeiderspers, die nu nog deel uitmaakt van WPG Uitgevers. Samen met Querido, Nijgh & Van Ditmar en Athenaeum, Polak & Van Gennep komt De Arbeiderspers via een management buy-out terecht bij directeur Paulien Loerts van Singel Uitgevers.

Pfeijffer zou weleens gelijk kunnen hebben. WPG was een uit zijn krachten gegroeid, verlieslijdend concern. De omzet daalde van 205 miljoen euro in 2010 naar 160 miljoen euro in 2013. Een reorganisatie, waarbij 123 arbeidsplaatsen verdwenen, en het afstoten van enkele dure grachtenpanden bleken onvoldoende soelaas te bieden. De vier kleine literaire uitgevers moesten bovendien in de slagschaduw van vlaggeschip De Bezige Bij opereren.

In eigen hand
Dat ze zich nu op eigen kracht moeten bewijzen, garandeert allerminst een zonnige toekomst, maar die toekomst hebben ze nu wel in eigen hand. Loerts heeft met haar nieuwe uitgeverij straks 35 werknemers en besteedt zaken als de financiële administratie en het beheer van de auteursrechten uit. Voor de wendbaarheid die noodzakelijk is in een woelige boekenmarkt lijkt dat een verstandige aanpak.

Net als uitgevers van tijdschriften en kranten, moeten uitgevers van literatuur en non-fictie alles op alles zetten om het hoofd boven water te houden. Kostenbesparing ligt dan onmiddellijk voor de hand, maar in de boekenbranche heeft het lang geduurd voordat de daad bij het woord werd gevoegd. Een management buy-out kan daarbij goed werken, zoals Prometheus Bert Bakker, dat onderdeel van PCM was, heeft bewezen. Hetzelfde geldt voor het afstoten van de even dure als onpraktische grachtenpanden: de prijs van allure kan ook te hoog worden.

Interessant in de zoektocht naar grotere efficiency is het experiment dat De Bezige Bij begin deze maand is gestart met directe levering (en facturering) aan vijftien grote boekhandels, buiten monopolist CB (voorheen Centraal Boekhuis) om. De uitgever levert in grote hoeveelheden een mix van bestsellers en kleinere titels met een extra korting. CB verlaagde intussen dit jaar zijn tarieven. Zo vindt de boekenbranche zichzelf, met vallen en opstaan, opnieuw uit.

Hans Wansink is opinieredacteur van de Volkskrant.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden