Tv-recensie Frank Heinen

Het is misschien tegen beter weten in. Maar: stop de journalistieke kaalslag bij de publieke omroep!

De dinsdagmiddagtamtam meldde ontslagen bij KRO-NCRV. 24 stuks, op de afdeling ‘tv-journalistiek’ van de omroep, waar in totaal veertig mensen werken. Met andere woorden: de journalistieke afdeling verantwoordelijk voor Brandpunt+ en De Monitor, wordt met zestig procent teruggesnoeid.

Of: ontmanteld.

Het nieuws van de kaalslag volgde een dag nadat Nieuwsuur (in samenwerking met Trouw) een reuzescoop had gepresenteerd. Maandenlang hadden journalisten Milena Holdert en Ghassan Dahhan zich vastgebeten in het NLA-programma, een schimmige toestand waarbij het er uiteindelijk op neerkwam dat door de Nederlandse overheid verzonden goederen niet bij ‘gematigde Syrische rebellen’, maar bij erkende terreurorganisaties waren beland.

Het zijn deze zoektochten naar de waarheid, deze uitputtende en ongetwijfeld hoogst frustrerende speursessies, die aantonen waarom het goed is dat publieke televisie bestaat. Niet vaak zie je een reportage die zo direct laat zien waarom de macht gecontroleerd moet worden: het einddoel van die geld- en goederenstroom richting de Free Syrian Army bleef lang onduidelijk, zelfs de verantwoordelijken (van wie er slechts één op camera wilde reageren) leken nauwelijks op de hoogte van waar die miljoenen nu eigenlijk beland waren. De makers hielden vol, ook na acht afgewezen Wob-verzoeken en ook nadat het hele NLA-programma plots tot staatsgeheim was uitgeroepen. En uiteindelijk hadden ze beet: uit Nederland gestuurde goederen waren beland bij een zelfmoordaanslagen plegende club met een Al Qaida-bobo als oprichter.

Het maken van zo’n reportage kost – behalve bloed, zweet, tranen en vakmanschap – geld. Geld dat kennelijk niet meer kan worden vrijgemaakt voor Brandpunt+. Daarmee wordt de kans dat de journalistiek een van de taken uitvoert waarvoor zij is bedoeld – de macht controleren, ongemakkelijke waarheden opdreggen – systematisch verkleind.

Dinsdagavond, terwijl Brandpunt+ op NPO2 de strijd tegen bijensterfte onderzocht, was bij de buren van NPO3 een herhaling van Ranking the Stars bezig. Vorige week las ik dat het Ranking-format niet met presentator Paul de Leeuw meeverhuist naar RTL, maar voor de NPO behouden blijft. Goddank. En ik wéét wel: de publieke omroep moet er voor iedereen zijn, en met zijn allen naar amusement kijken werkt verbindend, en er zijn Sterinkomsten en marktaandelen en nog honderd redenen waarom je de onderzoeksappel niet met de onzinpeer mag vergelijken. Dronken BN’ers die elkaar voor joker zetten zullen altijd meer succes hebben dan een reportage over bijen. Tenminste, zolang je succes blijft meten in kijkcijfers en marktaandelen. Mijn voorstel: kap per direct met dat armetierige gekniel voor de kijker. Koester de kans op een reportage als die van maandag in Nieuwsuur. Koester de moeite, het talent en de kennis. En koester de wetenschap dat er ook waarde schuilt in iets anders dan cijfers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.