Commentaar Vuurwapengeweld VS

Het is meer dan bitter dat dood en verderf worden gerechtvaardigd met een verwijzing naar de vrijheid van ­meningsuiting

Het vrije woord was de wegbereider van rede en matiging, maar ook van redeloze terreuraanslagen.

Mensen troosten elkaar bij de stille tocht voor de slachtoffers van de terreuraanslag in Dayton. Beeld AFP

Het onlineplatform 8chan heeft zichzelf het zwijgen opgelegd. Niet uit schaamte over het feit dat de bloedige aanslag in El Paso tevoren op 8chan was aangekondigd, maar omdat cyberbeveiliger Cloudflare zijn samenwerking met het platform heeft beëindigd. Cloudflare wil deze cliënt, ‘een beerput van haat’, niet langer beschermen tegen cyberaanvallen. Maar het bedrijf heeft niet de illusie dat 8chan lang uit de lucht zal zijn: andere cyberbeveiligers zouden hun diensten al aan 8chan hebben aangeboden.

Over een paar dagen zal 8chan zijn corebusiness dus hebben hervat: ‘radicale vrijheid van meningsuiting’ faciliteren. In de praktijk betekent dit dat, overwegend, ­extreem-rechtse complottheoretici hun denkbeelden kunnen ontvouwen en dat terreuraanslagen – in Christchurch, in de synagoge in Poway (VS) en nu dus El Paso – met veel bravoure worden aangekondigd.

Het is meer dan bitter dat dood en verderf worden gerechtvaardigd met een verwijzing naar de vrijheid van ­meningsuiting. In de 20ste eeuw, de eeuw van de dictaturen en de wereldoorlogen, meenden de vooruitgangsoptimisten te weten dat informatie de mens tegen misleiding zou wapenen. Lang niet iedere mediagebruiker blijkt daar echter prijs op te stellen: velen voorzien zich uitsluitend van informatie die hen in hun wanen bevestigt.

Fredrick Brennan, oprichter van 8chan, is zich er inmiddels van bewust dat hij een monster heeft gebaard. ‘Het brengt de wereld niets goeds’, zei hij in The New York Times. Maar Brennan heeft zijn schepping van de hand gedaan, en de huidige eigenaar, Jim Watkins, wil vooralsnog van geen wijken weten. Watkins kan zich beroepen op het – bijna onaanraakbare – Eerste Amendement van de Amerikaanse Grondwet, waarin de vrijheid van pers en meningsuiting is vastgelegd. Het is een (18de-eeuws) product van het geloof dat informatie de wegbereider is van rede en matiging. In El Paso, Christchurch en elders is gebleken dat dit geloof een wrede illusie is. Dit ontnuchterende inzicht zou de bereidheid met zich moeten meebrengen om het vrije woord vergaand te beteugelen als het wordt misbruikt om haat te verspreiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden