Opiniewilders-proces

Het is goed dat de rechter over Wilders oordeelt

Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.Beeld ANP

Volgens critici van het Wilders-proces bevinden de rechters zich op ‘glad ijs’. Maar juist in deze tijd, waarin de rechterlijke macht geregeld onder vuur ligt, is het extra belangrijk dat strafrechters hun taak heel strikt uitvoeren. Dat betoogt jurist Reinier Bakels. 

‘Het Wilders-proces kent alleen maar verliezers’, stelde Martin Sommer in een column in de Volkskrant. Gewapend met argumenten van de populistische rechtsgeleerden Paul Cliteur en Afshin ­Ellian bekritiseert Sommer het proces, waarbij de rechters zich volgens hem op ‘glad ijs’ bevinden.

Kan een strafrechter een gekozen politicus het woord ontnemen? Die vraag stellen is demagogisch, want daar gaat het in dezen helemaal niet om. In de Tweede Kamer heeft Wilders alle kans om welke vraag ook aan de orde te stellen. Maar zijn beruchte ‘minder Marokkanen’-actie was een welbewuste provocatie die vermoedelijk veel Marokkaanse Nederlanders diep heeft getroffen.

Het geldende recht in Europa is dat de vrijheid van meningsuiting heel ruim is, maar niet onbeperkt. Dat heeft de Raad van Europa in 1950 in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens zo bepaald, met de nazi-tijd nog vers in het geheugen gegrift. Het eerste amendement van de Amerikaanse grondwet is weliswaar ruimer, maar dan ook veel ouder (1791). Dat staat bijvoorbeeld toe dat walgelijke neonazi-websites zonder enig juridisch (!) bezwaar kunnen bestaan.

De Nederlandse wetgever bepaalde dat groepsbelediging op basis van onder andere ras strafbaar is, mede op grond van het ‘Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie’. Scherpslijpers opperden dat ‘Marokkaan’ geen ras is, maar dat is door jurisprudentie al lang achterhaald.

Juist in deze dagen, waarin wordt geklaagd dat ‘activistische’ rechters politici voor de voeten zouden lopen, heeft de strafrechter de taak het strafrecht heel strikt toe te passen. Wilders, Ellian en Cliteur doen alsof een vervolging al een halve veroordeling is, maar het is best denkbaar dat Wilders wordt vrijgesproken. Nalaten van een vervolging zou Wilders de kans ontnemen te worden vrijgesproken.

Sommer laat na in zijn column een ander aspect aan de orde te stellen, namelijk dat het er alle schijn van heeft dat Wilders op zijn eigen vervolging heeft aangestuurd, omdat dit hem electoraal veel voordeel belooft. In dat Haagse café zei Wilders zelf: ‘Ik weet dat ik hier last mee krijg.’

Zijn aanhangers zien hem niet als wetsovertreder, maar als martelaar. Ik denk dat het veelbekritiseerde (maar wettelijk volkomen gelegitimeerde) overleg tussen ministerie en OM dan ook niet de vraag of Wilders wel moest worden vervolgd betrof, maar de vraag of toch niet beter kon worden afgezien van vervolging.

Naar ik vermoed is uiteindelijk besloten om Wilders toch te vervolgen omdat zijn uitspraken als uitermate grievend zijn ervaren door vele Marokkaanse Nederlanders. Het venijnige van het populisme van Wilders is dat hij zijn boodschappen handig verpakt. In dit geval was dat de boodschap: ‘Marokkanen zijn tuig.’ Sommer heeft dus ongelijk als hij zegt dat het proces ‘alleen maar verliezers’ heeft. Al die Marokkaanse Nederlanders hopen op genoegdoening.

Reinier Bakels is jurist. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden