columnfloortje smit

Het is een ramp dat de mensheid afhankelijk is van politici die snel lange-termijn-beslissingen zouden moeten nemen

Floortje Smit artikel Beeld x
Floortje Smit artikelBeeld x

‘Luchtvaart kan niet duurzaam.’ Party-pooper-du-jour is De Correspondent, dat daar gisteren een stuk over publiceerde.

Korte samenvatting: vliegtuigbouwers gaan de komende twintig jaar het aantal vliegtuigen verdubbelen, niemand gaat iets wezenlijks doen aan de CO2-uitstoot van de luchtvaartsector, technologische ontwikkelingen helpen niet, en als wij, consumenten, niet zelf stoppen met vliegen gaan we allemaal dood.

Oké, ‘dood’ schreef Jelmer Mommers niet letterlijk. Dat heb ik er zelf bij verzonnen. Komt door dat alarmerende rapport dat van het klimaatpanel van de VN van afgelopen juni, waarin staat dat de mensheid wordt bedreigd door de onomkeerbare gevolgen van klimaatveranderingen.

De mensheid. Dat klinkt al best akelig, maar er is nóg slechter nieuws: om de afgesproken klimaatdoelstellingen te kunnen halen, zult u onvermijdelijk iets moeten inleveren de komende jaren. Misschien wel voor altijd. En ik zeg het maar even onomwonden, omdat politici dat doorgaans niet doen: dat wordt niet leuk, nee. Er zijn geen smokkelroutes of olifantenpaadjes. U kunt piepen en zeuren, maar dit is wat het is.

Natuurlijk is het niet eerlijk, dat hardwerkende Nederlanders eigenlijk niet meer naar Griekenland kunnen vliegen, terwijl Tata Steel straffeloos van alles en nog wat over de inwoners van Wijk aan Zee kan uitbraken. Het is een ramp dat de mensheid afhankelijk is van politici die snel drastische, onpopulaire, lange-termijn-beslissingen zouden moeten nemen terwijl ze óók over een paar jaar herkozen willen worden. Dat grote, machtige bedrijven succesvol schermen met economische belangen en oplossingen kunnen presenteren die geen oplossingen zijn. Oxfam Novib berekende bijvoorbeeld deze week dat als je inderdaad zoveel bossen aanplant als bedrijven zéggen dat ze gaan doen om hun uitstoot te compenseren, je op de hele wereld geen landbouwgrond meer over hebt.

Niemand wíl inleveren. Inleveren is stom. Om onze premier anno 2019 te citeren: ‘We moeten wél kunnen blijven barbecueën’ en niet, zoals GroenLinks, ‘geitenwollensokken dragen en de verwarming lager zetten’.

Kwámen we er maar, met geitenwollensokken.

‘We hebben een radicale transformatie nodig van processen en gedrag op alle niveaus: individuen, gemeenschappen, bedrijven, instellingen en overheid’, aldus het uitgelekte klimaatrapport. ‘We moeten de manier waarop we leven en consumeren volledig herdefiniëren.’

Dat kán, bleek tijdens corona. Als we de urgentie voelen kunnen politici zelfs aan grondrechten morrelen zonder dat het een kiezer kost. Maar dan hebben we wel een regering nodig die niet zélf door een rechter gedwongen moet worden om de CO2-uitstoot daadwerkelijk te reduceren of herhaaldelijk door Brussel op de vingers wordt getikt.

Wat overtuigt wel?

Hoe slecht we zijn in inleveren, hoe hardnekkig we vasthouden aan oude gewoontes, blijkt eruit dat toch we midden in een pandemie en een klimaatcrisis zes uur lang in een file willen staan om vervolgens in gebieden te belanden die onder lopen/in brand vliegen/temperaturen meten van 45 graden.

Voilà: als wij niets doen, en de overheid niet, en de markt niet, dan zorgt de natuur er zelf wel voor dat in ieder geval straks niemand nog zin heeft in vakantie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden