lezersbrieven zaterdag 19 oktober

Het is een politieke beslissing om met of zonder zo’n volkenrechtelijk mandaat te handelen

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 19 oktober.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag: volkenrechtelijk mandaat

Afshin Ellian en Gelijn Molier stellen dat Nederland zich ten onrechte op het ontbreken van een volkenrechtelijk mandaat beriep bij de weigering in te gaan op het Amerikaanse verzoek om troepen naar Noord-Syrië te sturen (O&D, 15 oktober). Zij verwijzen daarbij naar het rapport van de commissie-Davids, waarin kritiek was op de steun van Nederland aan de inval in Irak (2003) vanwege het ontbreken van een volkenrechtelijk mandaat.

Sindsdien is zo’n mandaat een serieus discussiepunt bij besluitvorming over mogelijke interventies. Maar voor de commissie-Davids was een volkenrechtelijk mandaat geen absoluut criterium. In het rapport wordt melding gemaakt van mogelijke uitzonderingen. Bij dreigende genocide en flagrante mensenrechtenschendingen is er de responsibility to protect, indien nodig zonder volkenrechtelijk mandaat. Peter van Walsum vond – anders dan de rest van de commissie – de dreiging van nucleaire proliferatie als Saddam een kernwapen zou ontwikkelen ook een te rechtvaardigen uitzondering.

Dat er tijdens en na de Irak-oorlog zo intensief over een volkenrechtelijk mandaat is gedebatteerd, hangt samen met het gegeven dat de VS en het Verenigd Koninkrijk zich sterk hebben ingespannen om een zogenaamde tweede resolutie in de Veiligheidsraad te doen aannemen. Toen dat niet lukte, zijn ze zonder die resolutie – en dus zonder volkenrechtelijk mandaat – Irak binnengevallen. Daarmee is ook helder dat zo’n mandaat niet iets is waar specialisten in het internationaal recht over gaan, zoals Ellian en Molier suggereren.

Nee, het is een politieke beslissing om met of zonder zo’n mandaat te handelen. En ja, er zijn in de oorlog in Syrië meer dan voldoende redenen om voor uitzonderingen op de volkenrechtelijk- mandaatregel te pleiten, al is het maar dat de Veiligheidsraad door de verdeeldheid tussen de permanente leden met vetorecht tot geen enkel besluit kan komen. Maar het lijkt helaas ook een illusie om te denken dat een interventie van Nederland of een andere EU-staat het verschil had kunnen maken.

Koos van der Bruggenoud-secretaris commissie-Davids, Oegstgeest

Stikstofprobleem

Zet alle windmolens onder stroom. Laat ze schone Noordzeelucht aanzuigen. Ze verdunnen de boerenluchtjes en ventileren die naar het oosten. De boer kan blijven werken en de natuur wordt gespaard. Zo zijn we meteen ook verlost van de vieze uitstoot van bruinkoolcentrales in Duitsland en van de kolencentrales in Polen.

Ruud GoedknegtWaverveen

Milieuruimte

Beeld Jos Collignon

Wat een briljante tekening van Jos Collignon (O&D, 17 oktober). De tekst ‘Wat nu weer?’ geeft feilloos het totale gebrek aan regie van dit kabinet weer, en de afwezigheid van onze premier. De plannen voor de groei van Schiphol, de mogelijke opening van Lelystad en het tot mislukken gedoemde voornemen de groei van vakantievluchten te beperken uit de koker van minister Cora van Nieuwenhuizen verdwenen wat uit het beeld door alle tractoren.

Schiphol mag gewoon, zij het beperkt, groeien. Of er moet dringende noodzaak zijn voor de Nederlandse economie, en dan kan gewoon de gashendel volop open. Zij wil ook dat we met de trein naar Berlijn en Parijs gaan, maar er komt geen extra geld voor het spoor. Dit is bedoeld als ‘extra stimulans’ om eens uit het vliegtuig en in de trein te stappen.

In Nederland hebben we vaak de mond vol over president Trump als klimaatontkenner met zijn Make Amerika great again. Onze regering is geen haar beter. Ik weet zeker dat dit kabinet nog eens extra gaat meten, want de huidige stikstofmetingen zijn misschien wat minder robuust dan het RIVM beweert. Wat rommelen met de normeringen heeft bij Schiphol ook altijd gewerkt, dus waarom bij de boeren niet?

De conclusie wordt uiteindelijk dat we het in Nederland ten opzichte van het buitenland best goed doen. Misschien is er zelfs nog wat ‘mileuruimte’ over om in de Waddenzee naar gas te boren. Nederland moet één van de meest concurrerende economieën ter wereld blijven. Daar kunnen we best nog wat natuur voor opofferen.

Jammer van al die vakantiehuisje op de Veluwe, maar we kunnen wel lekker goedkoop naar het buitenland (zelfs voor de doorsnee GroenLinks-stemmer een niet te versmaden mogelijkheid) en daar is nog natuur zat te ontdekken. Ik zeg het de Rutte-versie van Collignon graag na: ‘Wat nu weer?’

Martin van den BergUtrecht

Boeren omscholen

De massale boerenprotesten laten zien dat er inderdaad te veel boeren zijn. Dat moet minder, minder, minder en dat kan snel worden geregeld. Gehoord het commentaar van de boeren op het RIVM kunnen ze op korte termijn worden omgeschoold tot docenten scheikunde, ­natuurkunde, wiskunde, statistiek en biologie. Een win-winsituatie, want die mensen hebben we hard nodig.

Gerard MensinkVleuten

Boerenrevolte

Dat het me allemaal verbaast kan ik niet zeggen. Als een boer de trekker uit de stal rijdt, staat bij de bestuurders van stad en platteland het zweet al in de bilnaad, de angst in de ogen en weten ze niet hoe snel ze door de knieën moeten. Er komen immers altijd weer bijna verkiezingen en de veiligheid staat voorop. Van wie ook al weer?

Op een bord net buiten mijn dorp staat No farmers, no food. Dat is onweerlegbaar waar. Nederland is de tweede voedselexpediteur van de wereld. Vandaar dat het in het Engels staat geschreven. Op de globe zijn we een nauwelijks waarneembare postzegel. Dat we er toch zo groot in zijn, komt door de manier waarop we veeteelt en landbouw bedrijven. Zo intensief dat dier, land en uiteindelijk de mens eraan kapot dreigt te gaan.

Je zult maar boer zijn. Misleid door de overheid, gepaaid door de bank, uitgebuit door de voedselindustrie en afgeknepen door de supermarktketens. Een race naar de bodem en in die put komt de boer zelf terecht.

Er zijn er te veel, dat hebben we in Nederland niet nodig, we kunnen ons dat domweg niet permitteren.

Het naar eigen zeggen groenste kabinet ooit wordt bevolkt door twee voortzettingen van de boerenpartij en de Vroem Vroem Drammers. Afgesloten onder de kaasstolp of in de file naar Schiphol of Zandvoort. Rentmeesters in een ondernemersjasje. Met zulke regenten en lobbyisten zal elk bedrijf op den duur failliet gaan. Dan dreigt de curator of de man met de zeis. In beide gevallen zal de prijs onvoorstelbaar hoog zijn.

Albert M. LotgeringSauwerd

Miljonairs

Op 1 januari 2016 waren er in Nederland 112 duizend miljonairshuishoudens, het grootste aantal sinds 2006. De meeste werkzame miljonairs zijn te vinden in de landbouw (19 procent). De landbouw kent als bedrijfstak relatief veel zelfstandig ondernemers, die een groot deel van hun vermogen in hun onderneming hebben zitten, waaronder in grond.

Werkzame miljonairs in de landbouw, bosbouw en visserij zijn voor ongeveer de helft actief in melkveebedrijven en voor een kwart in bedrijven die granen of groenten telen.

In de periode 2006-2016 is het aandeel miljonairs dat actief is in de landbouw/bosbouw/ visserij toegenomen van 12 procent in 2006 naar 19 procent in 2016. In de vermogensklasse van twee tot drie miljoen is het aandeel actieve miljonairs in de landbouw in deze periode gestegen van 9 naar 23 procent en in de vermogensklasse van drie tot vijf miljoen van 6 naar 18 procent. Bron: CBS, augustus 2018.

J. BlakbornLeusden

113

Heel goed dat staatssecretaris Blokhuis snel ‘een eind wil maken’ aan het misverstand rond het telefoonnummer van de zelfmoordpreventielijn (Ten eerste, 17 oktober). Nu staat op de borden bij NS-stations nog: ‘Lijkt je leven uitzichtloos? Wat je verhaal ook is, ik luister graag. Bel 0900-0113 (5 ct p/m).’ Blokhuis gaat ervoor zorgen dat wanhopigen voortaan gewoon 113 kunnen bellen. Dat voorkomt een hoop paniek in crisissituaties.

Maar ik mag toch hopen dat hij meteen ook die schandelijke toevoeging ‘5ct p/m’ laat schrappen. We willen wel graag met je praten om te voorkomen dat je zelfmoord pleegt, maar het mag natuurlijk geen stuiver kosten. De Hollandse kruideniersmentaliteit ten top. Als je al niet suïcidaal was, zou je het ervan worden.

Ronald GertsenVoorschoten

Bevolkingsgroei-reductie

Wat een uitstekend artikel van Bolkestein en Van Haga over de (over)bevolkingsproblematiek (O&D, 17 oktober). Er ontbreekt echter een belangrijke oorzaak, namelijk het neo-liberalisme dat gelooft in het dogma dat een goede economie altijd moet groeien. Heel dichtbij kunnen we dat in eigen land ook waarnemen. Als er maar een klein beetje krimp dreigt, is er paniek alom en een crisisgevoel, terwijl ik dan denk: prima! Goed voor het milieu en goed voor het afremmen van de bevolkingsgroei.

Paul KokkelerIJsselstein

Bevolkingsgroei-reductie (2)

Ik dacht dat Wybren van Haga in de Tweede Kamer bleef om zich sterk te maken voor ‘bedrijven en ondernemers’. In dit geval voor Durex dus? En de zinsnede ‘We doen ontzettend ons best op het gebied van ontwikkelingssamenwerking’ is in het licht van de bezuinigingen daarop onder Rutte I en II toch op zijn zachtst gezegd cynisch te noemen.

Andries KrijgsmanDemen

Beeld Bas van der Schot

Gedoe

De Tweede Kamer praat over de portemonnee van de koning (Ten eerste, 17 oktober), maar volgens premier Rutte is het een ‘gedoe’ en te ingewikkeld om duidelijk te zijn wat er met het belastinggeld gebeurt. Transparantie was ­beloofd, maar daar ziet hij nu toch maar van af. Dus geen gedoe en niet zeuren en dan krijg je misschien wel vrij op 5 mei. Is ook leuk. Tenzij hij daar ook van af gaat zien.

Len Koetsier, Groningen

Verkeershandhaving

Waarom die focus op de snelweg? Ook op alle andere wegen zie je de politie nog maar nauwelijks. Laat staan als je ze belt omdat je betrokken bent bij een ongeval. Afgelopen voorjaar ben ik met de motor vol in de remmen op een rotonde onderuit gegaan omdat een automobilist kennelijk geen zin had om netjes voorrang te verlenen. Daarna is hij ook nog lachend doorgereden. De politie wilde niet komen omdat er geen sprake was van een aanrijding.

Twee dagen later op het bureau wilden de politie en iemand van het Openbaar Ministerie ook geen aangifte opnemen van doorrijden na het veroorzaken van een ongeval, toch nog steeds een misdrijf in dit land. Op mijn: ‘Maar ik heb getuigen’, was de reactie: ‘Meneer, regelt u het maar met de verzekering’. Binnen vijf minuten stond ik weer buiten. Dat is dan handhaving (en dienstbaarheid) anno 2019.

Marcel SchrijnemaekersCadier en Keer

Multicultureel

Naar aanleiding van het debatverslag door Wim Bossema over de multiculturele samenleving (O&D, 17 oktober): volgens mij is ‘multicultureel’ een objectief woord. Nederland is een multicultureel land, er wonen veel verschillende mensen met verschillende culturele achtergronden. Dat er inmiddels allerlei gedachten en ideeën bestaan over de wenselijkheid hiervan, wil niet zeggen dat het woord niet deugt.

Marga FolkersGroningen

Competitie

De competitie zoals die wordt beschreven in het artikel Het dunste meisje stond het hoogst in aanzien (Ten eerste, 16 oktober) lijkt mij een afspiegeling van de competitie zoals die plaatsvindt in onze maatschappij. Het feit dat anorexia­patiënten vaak heel gemotiveerde en sterke mensen zijn, kan ervoor zorgen dat die competitie bij hen wordt uitvergroot.

Hierbij moet de inrichting van de therapie niet worden onderschat. Een therapie zoals ik die ooit heb ondervonden, met veel regels (vaste eetlijsten, minimale aankomeisen, beweegregels), waarin wordt aangemoedigd elkaar op overtredingen te wijzen en waarin bovendien uit het eigen (eet)dagboek moet worden voorgelezen, drijven de naargeestigheid op de spits, zeker als daarnaast geen of weinig ruimte is voor persoonlijke voorkeuren, verlangens, kwaliteiten en eigenaardigheden.

Het moeilijkste is niet het begrijpen van de ziekte zelf, maar de voorwaarden die daarvoor nodig zijn: het accepteren en verdragen van onze eigen onvolkomenheden, de confrontatie met grote levensvragen en met ons bestaan. Via anorexia kunnen we veel over onszelf te weten komen: moeilijk verteerbaar, machtig interessant en wonderschoon.

Fieke BusinkLeiden

Booker Prize

Bernardine Evaristo is de eerste ‘zwarte’ vrouw die de Booker Prize wint (V, 16 oktober), maar beslist niet de eerste gekleurde vrouw. Arundhati Roy en Kiran Desai zijn beiden Indiaas van origine. Er zijn meerdere gekleurde mannelijke prijswinnaars geweest, zoals Salman Rushdie, Ben Okri en Marlon James.

Ellij RooijakkersTilburg

Aldus een dikke man

Beste mevrouw Ten Broeke, graag reageer ik op uw column (O&D, 18 oktober). Het is fijner om slank te zijn dan dik, fijner om mooi te zijn dan lelijk, sterk dan zwak, gezond dan ongezond. Dat we daar niet altijd zelf de hand in hebben, verandert daar niets aan. Geforceerd proberen die verschillen weg te redeneren, helpt daar niets aan. Voor een ‘non-binair’ ingestelde wetenschapper bent u opvallend binair in het denken over slachtoffer- en daderschap.

Anorexia is niet het directe gevolg van het dun-is-mooi-schoonheidsideaal, en obesitas eist mogelijk een hogere tol dan anorexia. U bent dik, net als ik trouwens. Dat ik me over mijn omvang schuldig voel, heeft wellicht geholpen om niet nog veel zwaarder te zijn. Als je, zoals ik, zestig bent, en al decennia dikker dan goed voor je is, heb je de buitenwereld niet nodig om je daaraan te herinneren, dat doet je lichaam zelf wel.

Ik doe mijn best om af te vallen, maar schiet te kort. So what? Moet de wereld daarvoor het schoonheidsideaal aanpassen? Ook als dikke man vind ik dunne mensen mooier dan dikke, al is dat uiteraard niet het enige criterium. Als dat ideaal ervoor zorgt dat we de obesitas-epidemie kunnen stoppen, bijvoorbeeld door strengere eisen aan de voedings­industrie, dan juich ik dat toe.

Marcus van EngelenLeiden

Boereaal

Hoe kunnen we dat opportunistische, demagogische optreden van T. Baudet op het Malieveld het beste duiden? Als boereaal?

Peter RuijtenbeekDen Haag

Mannenquotum

Naar aanleiding van de discussies over het vrouwenquotum, wil ik opmerken dat een quotum aan een maximum is gebonden. Denk aan visquotum, melkquotum enz. Het lijkt mij dan beter om bij bedrijven een mannenquotum in te stellen.

Sjaak BruinCastricum

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden