Opinie

Het inzetten van Frontex aan het Kanaal is een oplossing voor het verkeerde probleem

De Europese Unie zou niet moeten focussen op verdere militarisering van de grens, maar oplossingen moeten steunen die mensen een menswaardig bestaan geven.

Tess Luttikhuis
Franse politieagenten kijken hoe een groep migranten met een opblaasboot vanuit  Wimereux  de oversteek wagen naar het Verenigd Koninkrijk. Beeld REUTERS
Franse politieagenten kijken hoe een groep migranten met een opblaasboot vanuit Wimereux de oversteek wagen naar het Verenigd Koninkrijk.Beeld REUTERS

Sinds de tragische dood van 27 migranten in het Kanaal, waaronder ten minste 3 kinderen en een zwangere vrouw, zijn Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk vooral druk om elkaar als schuldige aan te wijzen. Volgens Frankrijk zorgt de grote illegale arbeidsmarkt in het Verenigd Koninkrijk ervoor dat zoveel migranten de bootjes op willen. Volgens het Verenigd Koninkrijk doet Frankrijk niet genoeg om de bootjes tegen te houden.

Beide landen wijzen daarnaast naar de smokkelaars die de migranten de bootjes op duwen. Als oplossing heeft de Europese Unie zondag bedacht dat het Europees grensagentschap Frontex kan worden ingezet om migranten binnen de grenzen te houden en smokkelaars op te pakken. Maar smokkelaars zijn slechts een symptoom van het echte probleem; de humanitaire crisis die Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk bewust creëren in Noord-Frankrijk.

Fysieke aanwezigheid

In essentie is de situatie simpel. In Noord-Frankrijk verblijven mensen die asiel willen aanvragen in het Verenigd Koninkrijk. Hoewel de Britse en Franse regeringen dit niet graag erkennen, vraagt 98 procent van de migranten die de oversteek wagen asiel aan na aankomst. Het merendeel van deze aanvragen wordt goedgekeurd. Asiel aanvragen kan momenteel alleen door fysieke aanwezigheid op Brits grondgebied. Aangezien migranten niet op een veilige manier naar het Verenigd Koninkrijk kunnen reizen, riskeren ze hun leven door op bootjes te stappen of in vrachtwagens te klimmen.

Volgens het Verenigd Koninkrijk kunnen migranten ook asiel aanvragen in het ‘veilige’ Frankrijk. Dit is echter complex. Ten eerste maakt het Dublin Verdrag het voor velen onmogelijk om in Frankrijk te blijven. Bij het aanvragen van asiel zouden ze dan terug moeten naar het land in Europa waar zij als eerste zijn aangekomen, Vaak landen zoals Griekenland, waar de omstandigheden voor migranten slecht zijn. Veel migranten willen daarnaast niet in Frankrijk blijven. De meesten hebben familie in het Verenigd Koninkrijk met wie zij zich hopen te verenigen.

Verwaarlozing en uitputting

Bovendien is het noorden van Frankrijk geen veilige plek voor migranten. Frankrijk voert namelijk een grensbeleid van verwaarlozing en uitputting, mede gefinancierd door het Verenigd Koninkrijk. De staat voldoet op geen enkele wijze aan de basisbehoeftes van migranten in Noord-Frankrijk. Migranten hebben geen of onvoldoende toegang tot eten, drinken, huisvesting, gezondheidszorg, hygiëne, en onderwijs.

Gezinnen met jonge kinderen wonen hier in kleine tentjes, voorzien door onafhankelijke hulporganisaties, en zijn afhankelijk van de dagelijkse komst van deze organisaties voor maaltijden, water, en een wekelijkse douchegelegenheid. Hulporganisaties worden bovendien tegengewerkt door de staat, bijvoorbeeld door het bouwen van een barrière waardoor er geen distributies meer plaats kunnen vinden.

Meerdere keren per week voert de oproerpolitie uitzettingen uit; vroeg in de ochtend nemen ze alle tenten en bezittingen in beslag die mensen niet snel bij elkaar konden rapen. In de week voor de tragische schipbreuk deed de politie een grote uitzetting, waarbij honderden tenten werden vernietigd. Sindsdien wonen mensen verspreid langs oude treinsporen en onder een brug, zonder toegang tot hun eerdere waterpunt. Het gevolg; gezinnen koken water uit het kanaal om op te drinken.

Het is ongeloofwaardig om tegen mensen die in deze omstandigheden moeten leven te zeggen dat Frankrijk ze als asielzoeker warm zou verwelkomen.

Humanitaire waarden

De Europese Unie zou met haar humanitaire waarden moeten opkomen voor de mensenrechten van de migranten in Noord-Frankrijk. Ze zou niet moeten focussen op verdere militarisering van de grens, maar oplossingen moeten steunen die mensen een menswaardig bestaan geven. Zo zouden er accommodatiecentra kunnen worden opgezet, waar migranten veilig kunnen verblijven en informatie kunnen krijgen over het asielproces in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. De Europese Unie zou zich hard moeten maken voor kinderrechten en onderwijs moeten verschaffen aan de vele kinderen die hier maandenlang verblijven. En ze zou druk moeten uitoefenen op het Verenigd Koninkrijk om veilige routes voor asielaanvragen te creëren.

Migranten zouden bijvoorbeeld in Frankrijk asiel kunnen aanvragen voor het Verenigd Koninkrijk en, als ze kans maken, veilig de grens over gebracht kunnen worden. Dit zou zowel het probleem van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, als de Europese Unie oplossen: illegale mensensmokkel. En, het allerbelangrijkste, het zou levens redden.

Tess Luttikhuis is vrijwilliger bij de hulporganisatie Project Play, dat speelsessies doet met kinderen in Calais en Grand-Synthe om de effecten van de traumatische ervaringen te verzachten.

Ander commentaar

Franse bescherming

‘Hier is dan het simpele feit dat Britten onder ogen zouden moeten zien - maar niet doen. Het Kanaal en Frankrijk beschermen Groot-Brittannië al bijna drie decennia tegen opeenvolgende migratiegolven uit de Balkan, Azië en Afrika. De Fransen hebben Groot-Brittannië beschermd door het VK toe te staan ​​zijn zuidelijke grens de facto naar Pas-de-Calais te verplaatsen. Het Kanaal deed dat omdat de migranten - tot drie jaar geleden - bang waren voor de zee. Toen de asielzoekers eenmaal over die angst heen waren - uit wanhoop omdat andere routes waren geblokkeerd - werd de tragedie (van vorige week, red.) onvermijdelijk. De Fransen de schuld geven van wat er is gebeurd, is net zo logisch als het water de schuld geven.

Commentator John Lichfield in de Franse Krant The Local France.

Politiek gewin

‘Helaas kan de politieke situatie aan beide kanten van het Kanaal voor voorpaginakoppen zorgen, maar biedt het weinig ruimte voor gedegen probleemoplossing. Voor Boris Johnson, een voormalige journalist en een meester in politieke spin, kan het vooruitzicht van opkomen tegen de Fransen en het terugdringen van asielzoekers gunstig zijn voor een regering die campagne voerde om de controle en soevereiniteit van de Europese Unie terug te nemen. Maar het kan lastig zijn om overtuigend te bewijzen dat Brexit de zaken op het gebied van soevereiniteit en grenscontrole heeft verbeterd, terwijl er tot dusver in 2021 veel meer asielzoekers het Kanaal zijn overgestoken in vergelijking met dezelfde periode in de afgelopen twee jaar (...).’

‘En voor Emmanuel Macron, die volgend jaar hoopt te worden herkozen, levert het aanpakken van een bondgenoot die vrijwillig de EU verliet en hielp om de duikbootdeal tussen Frankrijk en Australië te torpederen, nuttig politiek gewin op - vooral tijdens een lopend geschil over Franse visvergunningen. Hij kan hier niet worden gezien als de zwakke underdog, vooral nu de rechtse presidentskandidaat Eric Zemmour de kwestie al aangrijpt om het tegen Macron te gebruiken.'

Commentator Michael Bociurkiw in een opiniestuk voor CNN.

Hulp bieden

Calais is niet het decor van een natuurramp, maar een plek waar regeringen opzettelijk schaarste hebben gecreëerd voor politieke doeleinden. Het raakt de kern van een debat over de manier waarop staten toezicht houden op migratie, die zelf een benadering is voor de bredere kwesties van oorlog, wereldwijde ongelijkheid en - in toenemende mate - de klimaatcrisis. In die context krijgt de eenvoudige maar dringende handeling van het bieden van hulp aan anderen een potentieel grotere betekenis, omdat het een uitdaging is voor de gevestigde manier van doen. We zouden die hulp in Calais moeten blijven geven, maar we moeten ons ook afvragen waarom dat überhaupt nodig is.

Auteur en journalist Daniel Trilling in een opiniestuk in de Britse krant The Guardian.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden