COLUMNLoes Reijmer

Het ijdele vertoon van Halsema’s critici

Het appcontact tussen minister Ferdinand Grapperhaus en de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema werkte op de verbeelding als een rorschachtest. In de inktvlek opgetrokken uit letters en steeds punterigere puntjes zag de één een minister die de burgemeester voor de bus duwde, de ander zag een burgemeester die haar verantwoordelijkheid wilde afschuiven op de minister.

Wat vooral opviel: hier waren twee mensen aan het appen die zich extreem bewust waren van het publiek dat over hun schouders meeloerde.

‘Deze wilde je vastleggen voor de wob’, tikte Halsema toen Grapperhaus plotseling een opmerkelijk volledig en formeel toontje aansloeg. Omgekeerd was zij vooral bezig met wat rechts Nederland kon maken van haar besluit om niet in te grijpen. ‘De Telegraaf gaat helemaal los’, schreef ze, een bericht dat na openbaarmaking op de redactie aan de Basisweg met bier en bitterballen zal zijn gevierd.

Deze week dacht ik vaak aan Hillary, de vierdelige documentaireserie over de voormalige presidentskandidaat die in april werd uitgezonden door de NPO. Daaruit stijgt het beeld op van een intelligent, ambitieus en bekwaam politicus die zich gedurende haar carrière steeds meer laat gijzelen door de beeldvorming. In de wetenschap dat elk zinnetje, elk detail, verkeerd kan worden uitgelegd, wordt ze krampachtig. Daarmee werkt de beeldvorming als self-fulfilling prophecy. ‘Ik vertrouw haar gewoon niet’, klinkt het steeds. ‘Ze is niet echt.’

Clinton wijkt bovendien af van de norm, van de witte mannen in driedelig grijs die bij ons beeld van een politicus passen. En daardoor is er extreem veel aandacht voor franje. Wat ze draagt, hoe ze praat, of ze wel of niet bij haar man blijft nadat hij haar heeft bedrogen. En die bijzaken bepalen weer hoe er over haar beleid wordt gedacht. 

Misschien heeft burgemeester Halsema fouten gemaakt op de Dam. De beslissing om een vreedzame demonstratie tegen politiegeweld niet door de politie te laten beëindigen lijkt me heel verstandig, hoewel ze de demonstranten ook had kunnen oproepen het plein vrijwillig te verlaten.

Maar gaat de ophef echt daarover? Haar critici kost het in ieder geval grote moeite zich te beperken tot de inhoud. In de Tweede Kamer stond Geert Wilders uitgebreid stil bij de appjes en telefoontjes aan Grapperhaus. ‘Ze heeft u om half een ’s nachts nog stalkend thuis gebeld’, zei hij, inspelend op het beeld van een hysterische, radeloze vrouw.

‘Het ijdele vertoon van mevrouw Halsema’, zei Forum-Kamerlid Theo Hiddema over het bezoek dat ze aan de demonstratie bracht, een heel normale bezigheid voor een burgemeester. ‘Gauw de kleren uit de kast halen, de button opdoen en met een merkwaardige glimlach gaan meeprotesteren.’

Een merkwaardige glimlach. Kunt u zich voorstellen dat zoiets in de Tweede Kamer, de belangrijkste vergaderzaal van het land, over een mannelijke burgemeester wordt gezegd? Of dat hij ‘gauw de kleren uit de kast haalt’ om gewoon zijn werk te doen?

Het voornaamste verwijt aan Halsema is nu dat zij niet neutraal zou zijn. Belangrijkste bewijs: ze droeg een button die verwijst naar de afschaffing van de slavernij. ‘Halsema manifesteert zich als linkse activist, niet als bestuurder’, hield Telegraaf-verslaggever Wierd Duk zijn hongerige fans voor. Eberhard van der Laan droeg jaren geleden precies dezelfde button, maar toen viel niemand erover. Het herdenken van de afschaffing van de slavernij is, mag je toch hopen, ook niet een heel controversiële daad, maar kennelijk wel als Halsema het doet.

‘Ze komt over als een linkse vrouw met een ambtsketen’, schreef Trouw donderdag. Dat zou een neutrale omschrijving van een burgemeester kunnen zijn, maar de krant bracht het als zwaktebod. 

Lees ook

Appjes tonen harde botsing tussen Halsema en Grapperhaus over demonstratie op de Dam
Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam voelde al vroeg nattigheid over de uit de hand gelopen demonstratie op de Dam. Dat blijkt uit vrijgegeven appverkeer tussen haar en minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid.

Oppositie Amsterdamse raad verwijt Halsema gebrek aan leiderschap
Het WhatsApp-contact tussen Halsema en Grapperhaus valt niet goed bij de oppositiepartijen in de Amsterdamse gemeenteraad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden