ColumnDaniela Hooghiemstra

Het idee dat vrouwen net zo lichamelijk zijn als mannen, verdient onderhand bescherming

Vrouwen worden wereldwijd achtergesteld, maar soms hebben ze dat ook aan zichzelf te wijten. Juist als het goed gaat met de emancipatie, dwingen ze een ‘vrouwenquotum’ af, en juist als de seksuele bevrijding voltooid is, roepen ze weer om hun cipiers. Met haar documentaire Mijn seks is stuk kaartte Lize Korpershoek onlangs aan dat ze geen plezier beleeft aan seks met haar vriend. Ze vermoedt dat dit komt omdat ze te veel bezig is met wat hij van haar wil.

Waarom, vroeg ik mij af, zou je in zo’n geval besluiten om ook de rest van Nederland er nog bij te halen?

‘Seks is overal’, stelt ze aan het ­begin van de film vast, ‘Vagina’s zijn nog sneller nat dan pikken stijf’ en in iedere relatie wordt ‘een potje ­gerampetampt.’

Voor een film over het gemis aan seks in je leven vond ik dat een merkwaardige introductie. Een documentaire over meer willen eten, begin je ook niet met: ‘Hamburgers druipen van het vet en iedereen propt ze naar binnen’.

Maar al snel begreep ik dat het ook niet haar bedoeling is om het seksuele tekort op te lossen. Ze wil juist ­laten zien hoe oppervlakkig die hele seks eigenlijk is.

Nooit zag ik iemand zo’n vies gezicht trekken als Korpershoek terwijl ze naar porno kijkt. Ze doet dat om te meten of ze fysiek in orde is. Alles functioneerde prima, zodat de vraag zich opdringt: zou het dan misschien de oversekste maatschappij zijn, die ziek is?

Als haar vriend, Tim Hofman, in de film zijn liefde aan haar verklaart, maar onthult dat hij toch ‘wel graag wil neuken’, desnoods dan maar met iemand anders, barst Korpershoek in snikken uit. De camera filmt een tijdje alleen nog maar de sprei op haar bed. Om de gedachte ‘die platte seks ook altijd, de mooiste liefdes gaan er kapot aan’, kom je dan moeilijk nog heen.

De hele documentaire lang zien we hoe de beeldschone Korpershoek, close-up gefilmd, ascetisch ­boven de oppervlakkige, door lage driften geregeerde gewone mens uitstijgt. Als ze op een hoge duikplank staat, bang om te springen, neemt haar verschijning Leni Riefenstahl-achtige proporties aan.

Terwijl ze zichzelf presenteert als slachtoffer van een aandoening, leert zij de kijker door gestileerde beelden intussen een puriteinse les. Haar seks is niet ‘stuk’, de fysieke daad laat zich met haar pure wezen eenvoudigweg niet goed rijmen.

In de paskamer van een lingeriewinkel praat de wat oudere, gezette verkoopster op haar in. ‘Meid, je bent jong en mooi, geniet er toch van’. Maar één blik op het serene gezicht van de slanke Korpershoek is genoeg om te begrijpen dat het zo simpel niet ligt. Tegenover de platte seks die ‘overal’ is, stelt zij haar pure, kostbare kwetsbaarheid.

Daarmee plaatst ze zich in de traditie van de christelijke Réveil-beweging, waarmee vrouwen aan het eind van de 19de eeuw de zedelijke verwildering bestreden en hun ­eigen autonomie bevochten. Uit de eenzame gevangenschap van het half heilige vrouwbeeld dat mede daardoor ontstond, wisten ze zich pas vanaf de jaren zestig te bevrijden.

Een nieuw réveil heeft ons intussen in zijn greep. MeToo kaartte een ­reëel probleem aan, maar bracht ook de boodschap dat seks verkeerd en gevaarlijk is. De komst naar het westen van vrome moslims geeft dat idee een duwtje.

Influencer Ruba Zai pleitte afge­lopen zaterdag in deze krant voor méér kuise hoofddoeken in de ­media. Nike lanceerde onlangs een boerkini-lijn, waarmee vrouwen van top tot teen bedekt, hip het strand op kunnen. ‘Prachtig ontwerp’ hoorde ik talkshowpresentator Beau van ­Erven Dorens jubelen.

Seks zie ik liever niet ‘overal’. Maar het idee dat vrouwen net zo lichamelijk zijn als mannen, verdient onderhand bescherming. Zedelijke restricties en taboes komen op de een of ­andere manier namelijk altijd op hun bordje terecht, met de boerka als onmenselijk dieptepunt.

Maar om de ascetische status aparte vragen vrouwen soms ook zelf. De ‘kapotte seks’ van Korpershoek deed mij in dat opzicht denken aan kapotte eetlust. Een nare kwaal, die door talloze vrouwen tóch steeds weer als ideaal wordt omarmd.

Daniela Hooghiemstra is journaliste en historica.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden