ColumnArnon Grunberg

Het gezin is een vehikel om seksuele betrekkingen te reguleren

Op een regenachtige vrijdagavond sprak ik in De Balie met Tijs Goldschmidt en Patricia Paay over schaamte, schuld en de schandpaal; de nadruk lag op schaamte.

Opvoeden is ten dele het kind leren dat het zich voor sociaal onwenselijk gedrag dient te schamen. Op een gegeven moment is het kind uitgeleerd, het schaamt zich vanzelf.

Frans de Waal suggereert in zijn boek Mama’s laatste omhelzing dat wij ons schamen voor naaktheid en seksualiteit – hoewel wij veinzen de schaamte voorbij te zijn, blijven wij het onprettig vinden als onze seksfilmpjes openbaar worden gemaakt – om het gezin te beschermen.

Goldschmidt zei dat de structuur van ons gezin eerder aan wolven doet denken dan aan chimpansees. De Waal schrijft: ‘De menselijke gemeenschappen worden gekenmerkt door eenheden met een vader en een moeder die beiden een gevestigd belang hebben in de bewaking van hun band.’

Hij vervolgt: ‘Seks is een bron van rivaliteit en geweld.’ Door het stiekem te doen bewaar je de vrede. In het openbaar neuken zou tot geweld leiden, maar geen seks kan ook weer tot geweld leiden. Ik heb een demograaf horen beweren dat het gebrek aan toegang tot seks onder jongemannen en de frustratie die daarmee gepaard gaat tot geweld kan leiden.

Het taboe op incest, dat in bijna alle culturen voorkomt, kan niet alleen worden verklaard door erop te wijzen dat de kwaliteit van het nageslacht bij incest dreigt terug te lopen. Het taboe bestaat eveneens om rivaliteit te voorkomen.

Het gezin is een vehikel om seksuele betrekkingen te reguleren. De ouders mogen of moeten met elkaar slapen, de kinderen dienen hun liefdesobjecten buitenshuis te zoeken. Terwijl het evident is dat ouder en kind voor elkaar dikwijls ook erotische objecten zijn.

Rond middernacht liep ik met Logeetje naar mijn hotel. Het regende nog altijd. We spraken over jarretels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden