Commentaar Onrust Hongkong

Het geduld van China met ‘één land, twee systemen’ wordt zwaar beproefd

Carrie Lam tijdens een persconferentie in Hongkong. Beeld AFP

Het was een omineuze uitspraak die Carrie Lam, de hoogste bestuurder van Hongkong, deze week deed: als de protesten tegen de uitleveringswet niet snel ten einde komen, komt de (betrekkelijke) autonomie van de stadstaat in gevaar. Met andere woorden: dan kan de regering van de Volksrepubliek China, waartoe Hongkong behoort, zich geroepen voelen de constellatie van ‘één land, twee systemen’ de nek om te draaien.

Te vrezen valt dat Lam gelijk heeft. De protesten, die aanvankelijk een bescheiden oogmerk hadden, hebben zich ontwikkeld tot een opstand tegen het stadsbestuur. En vanaf het moment waarop betogers door Beijing-gezinde knokploegen werden belaagd, is het geweld over en weer gaan escaleren. Een regime dat beducht is voor elke vorm van sociale onrust zal niet lijdzaam willen blijven toezien. Carrie Lam is zich daar terdege van bewust. En zij heeft de demonstranten mogelijk namens Beijing gewaarschuwd.

Het is in het belang van zowel het stadsbestuur als van de demonstranten om tot een vergelijk te komen. Lam heeft veel mogelijkheden om de situatie te kalmeren jammerlijk onbenut gelaten. In juni stelde zij de wet waar­tegen honderdduizenden inwoners van Hongkong al sinds maart te hoop lopen, tot nader order uit, maar zij heeft deze wet – die uitlevering van onderdanen aan China mogelijk zou maken – niet definitief ten grave willen dragen.

Door de betogingen consequent als ‘ongeregeldheden’ te omschrijven, droeg zij evenmin bij aan de norma­lisering van de situatie en rechtvaardigde daarmee hard politie-ingrijpen. Sommige betogers hebben op hun beurt hun paraplu – het symbool van geweldloos verzet – op ­zeker moment verruild voor molotovcocktails en stenen. Politie en betogers houden elkaar in een heilloze cyclus van geweld en tegengeweld gevangen.

De bange vraag is hoelang Beijing de autoriteiten in Hongkong nog het voordeel van de twijfel gunt. Het concept van ‘één land, twee systemen’ is bedacht in de vroege jaren tachtig, toen China in een relatief zwakke geopolitieke positie verkeerde. Met het groeien van zijn macht en ­assertiviteit zal zijn respect voor de autonome status van Hongkong allerminst zijn toegenomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden