In de aanloop naar BrexitBrieven van Anglofielen

Het Engeland van Oxford, kroonjuwelen en witte wijn met Boris Johnson

In de aanloop naar de Brexit publiceert de Volkskrant vier brieven van anglofielen. In de tweede brief memoreert oud-Engeland correspondent Willem Kool ‘met veel witte wijn gelardeerde bijeenkomsten’ met Boris Johnson.

Willem KoolBeeld .

Beste Britten, 

Het onvermijdelijke gaat 31 januari gebeuren. Voor mij had het niet gehoeven, het vertrek uit de EU. Media hebben jullie wijs gemaakt dat de zelfstandigheid om zelf beslissingen te nemen over het doen en laten van het groene prachteiland op het spel stond. Het was niet in de laatste plaats jullie premier Boris Johnson die in het verleden als eurosceptische journalist menig fabel verspreidde over EU-regels. De gewone Brit moest na jaren van verzinsels en soms ronduit leugens wel geloven dat Brussel niet deugde. Maar wat Johnson nu wil, is onduidelijk.

Uw premier Johnson is op zijn minst chaotisch te noemen. Na zijn verkiezing tot parlementslid in 2001 voor het chique plaatsje Henley-on-Thames had ik het genoegen een paar keer met de toekomstige burgemeester van Londen en premier van Groot-Brittannië te mogen lunchen in het klassieke gebouw van de Foreign Press Association. Het waren luidruchtige, met veel witte wijn gelardeerde bijeenkomsten. Maar waar de ‘right honorouble gentleman’ voor stond was en bleef onduidelijk. Gezellig was het zeker. Wat me bijbleef was zijn drang naar onafhankelijkheid van instituties, mensen, landen of wat dan ook. Die drang zit diep geworteld in de volksaard evenals het opnemen tegen tirannen. Twee wereldoorlogen hebben dit bewezen. De Britten hebben ongelooflijke offers gebracht. Dank daarvoor.

Zeldzame uitnodiging

Grappig is dat uw Conservatieve parlementslid Johnson niets moest weten van de sociaal-democraat Tony Blair, maar toen Johnson met een lekke band in de Ardennen langs de kant stond, nam hij uitgerekend de helpende hand van toenmalig PvdA-voorzitter Felix Rottenberg aan om weer op gang te komen. Johnsons’ studie aan Oxford en het voorzitterschap van de debatclub Oxford Union Society leerden hem in discussies hele citaten te berde te brengen van oude Grieken en vooral ook redes van de ‘Grootste Brit aller Tijden’ Winston Churchill. Ik bewonder dat.

Brieven van anglofielen

In de aanloop naar de Brexit publiceert de Volkskrant een vierluik van columns, waarin wisselende auteurs een ode brengen aan Engeland, hun liefde betuigen voor de Britten, de tradities, de eigenaardigheden. Waarom gaan  we Engeland missen?

In week één bezong Anne-Marie Stordiau het brevieren in Hyde Park en de musea en concertzalen in Londen.

Uw politiek leider is niet de enige goede redenaar. Uw algemene welsprekendheid overtreft die van de Nederlander met gemak. Zo herinner ik me een galadiner voor tien personen met een generaal van de Scottish en Welsh Guards in St. James’s Palace. De zeldzame uitnodiging kwam via een vriend van me, kapitein Joe Towney van de Irish Guards die verantwoordelijk was voor de veiligheid van de koninklijke paleizen en de Tower of Londen, waar de Britse kroonjuwelen liggen. Het diner was in de kamer van de hertog van Wellington. De hertog had bij Waterloo Napoleon verslagen. 

Het leek alsof de tijd stil had gestaan. We maakten gebruik van dezelfde glazen, hetzelfde tiendelig bestek, koperen bekers en kristallen glazen als gebruikelijk in de vroege 19de eeuw. Ook nu stonden livreien met witte handschoenen klaar. De glazen port en snuiftabak op het einde werden conform traditie links doorgegeven. Het meest indrukwekkend waren de lappen tekst van boeken en gedichten die uit het blote hoofd werden gereciteerd. W.H. Auden, Jane Austen, Emily Brontë, Charles Dickens en E.M. Forster, maar ook Winston Churchill kwamen met het grootste gemak voorbij. Nederlandse generaals heb ik dit nooit zien doen.

The Golden State Coach ;eaves Buckingham Palace on its way to St. Pauls for the service to celebrate the Golden Jubilee on June 4, 2002. (Photo by Anwar Hussein/WireImage)Beeld Anwar Hussein/Getty

Britse volksaard

De gasten die om middernacht het Britse volkslied zongen, waren verticaal binnengekomen maar gingen horizontaal door de paleispoort weer naar buiten. De volgende dag meldde kapitein Towney enthousiast: ‘We did it. Never in history was drunk so much by so few.’ Ook dat zegt iets van de Britse volksaard. Het is amusant. Ik kan niet boos worden op U, Britten.

Een bijzonder fenomeen is ook uw koninklijk huis met Elizabeth II als staatshoofd. Of het nu de royal enclosure op Ascot, Buckingham Palace, Kensington Palace of Highgrove was, de meeste indruk maakte de gala-avond ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum van de koningin in juni 2002 op Windsor Castle. Met militaire precisie werd dit Golden Jubilee met alle ‘pomp and glory’ gevierd. 

Ik had de eer een van de drie buitenlandse journalisten te zijn die was uitgenodigd. De avond werd nog bijzonderder nadat ik uit de rij werd gepikt om tien minuten met de koningin te praten over mijn werk in haar land. Voor David Beckham en zijn vrouw Victoria, Posh Spice, die na mij kwamen, was één minuut weggelegd. Het waren mijn minuten van roem. Ik zal u, Britten, met liefde en erkentelijkheid tegemoet blijven treden. In of buiten de EU, we zullen elkaar altijd blijven zien. En graag met uw humor.

Willem Kool was van 2000 tot 2005 correspondent in Groot-Brittanië voor De Telegraaf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden