Het Duitse model

Merkels ‘Pact voor de Concurrentiekracht’ is een stap in de goede richting, maar de Europese bemoeienis gaat wel ver.

Fokke Obbema

Duitse discipline voor alle landen in de eurozone. Zo valt het ‘Pact voor de Concurrentiekracht’ dat bondskanselier Angela Merkel voor zeventien landen heeft bedacht samen te vatten. Voor Nederland is de richting die zij aangeeft goed te volgen. Strenge begrotingseisen, een hogere pensioenleeftijd en een gematigde loonontwikkeling zijn recepten die in ons land al jarenlang gemeengoed zijn. Maar kanttekeningen zijn er bij het Duitse initiatief, dat op hoofdlijnen steun van de Franse president Nicolas Sarkozy krijgt, ook te plaatsen.

De Europese bemoeienis met nationaal beleid wordt flink vergroot, wanneer Merkel haar zin krijgt. De loonontwikkeling mag niet langer aan de inflatie worden gekoppeld. Ook wil zij minimumeisen stellen aan uitgaven van een land aan zaken als onderwijs, onderzoek en infrastructuur. Die bepalen immers mede de concurrentiekracht, luidt haar redenering.

Dat Merkel een duidelijke stap in de richting van verdergaande samenwerking tussen eurolanden zet, is begrijpelijk. De eurocrisis is geluwd, maar de fundamentele problemen zijn nog niet aangepakt. De grote verschillen tussen eurolanden maken de Europese munt structureel kwetsbaar voor de financiële markten. Merkel wil dat verhinderen door alle eurolanden in eenzelfde korset te hijsen.

Het bestaande Stabiliteitspact zat inderdaad veel te los. Maar haar nieuwe pact kan wel eens gaan knellen. Het is de vraag hoe wenselijk het is wanneer landen zoveel voorschriften van bovenaf krijgen opgelegd. Het debat over de Europese Grondwet in 2005 heeft aangetoond hoe gevoelig dat bij de bevolking ligt.

Vooral de zuidelijke eurolanden zouden direct consequenties aan dit pact moeten verbinden. Nederland kan voor Merkels poging om hen in het gareel te krijgen, alleen maar sympathie opbrengen. Maar het moet er ook zelf voor waken zich te begeven in een Europese constructie waarin de eigen bevolking zich niet thuis zal blijken te voelen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden