COLUMNKustaw Bessems

Het domste dat we nu kunnen doen, is te vroeg weer uit de lockdown gaan

null Beeld

We gingen te laat de lockdown in. Het domste dat we nu kunnen doen, is er te vroeg weer uit gaan.

Er ontstaat een ongezonde wisselwerking tussen aan de ene kant belangengroepen, talkshowgasten en Haagse journalisten die aandringen op meer bewegingsvrijheid en aan de andere kant Mark Rutte die met de handen in de lucht roept dat hij wel wil maar niet kan. De politicus Rutte zal de verleiding voelen om toe te geven. Dat moet hij niet doen.

Als Nederland eerder tot actie was overgegaan, had de boel ook weer sneller open gekund. Zo is het niet gegaan en dat is frustrerend. De ellende mag niet worden gebagatelliseerd: verloren banen, verwoeste bedrijven, vereenzaamde ouderen.

Maar er is een nieuwe kans om het goed te doen: nu eerst het aantal besmettingen fors terugbrengen en voldoende vermogen opbouwen om te testen en te traceren en dán pas geleidelijk ontspannen. Weken eerder uit beperking gaan verzacht het leed slechts een beetje, terwijl dat voor het terugdringen van het virus veel meer verschil maakt.

Zoals Jan Woldman van de GGD het van de week aan de Tweede Kamer uitlegde: zie covid-19 – zolang er geen vaccin of medicijn is – als veenbrand die je meteen moet blussen zodra die opflakkert. Door te testen wie symptomen heeft, contacten op te sporen en patiënten te isoleren. Als het kan met behulp van een app en anders met een hoop ‘handjes’. En ja, dat komt allemaal tergend traag van de grond.

Oud-DSM-man Feike Sijbesma, die als ‘speciaal gezant’ voor Nederland op tests jaagt, zei dat er genoeg zijn voor de groepen die er vanaf nu aanspraak op mogen maken, zoals personeel in het onderwijs, sporttrainers en mantelzorgers, maar op meer is het wachten. Dat tekort komt deels doordat Nederland aanvankelijk koos voor een beleid van te weinig testen. Nog altijd gaat capaciteit verloren in bureaucratie. En ook bij die gedachten kun je je de haren uit het hoofd trekken, maar probeer eerdere fouten nu niet goed te maken met een volgende misstap.

Stel je voor dat bedrijven en ondernemers weer openen, met extra investeringen om coronaproof te zijn, en er komt een tweede besmettingsgolf waardoor het land helemaal opnieuw moet beginnen. Ook voor de economie zou een valse start een drama zijn.

Daar komt bij dat we door maatregelen een voor een op te heffen meer leren over de effecten. We zouden er zelfs achter kunnen komen dat sommige ontwrichtende maatregelen niet zoveel zin hebben en dat we die bij een eventuele volgende uitbraak niet opnieuw hoeven op te leggen. Het is bijvoorbeeld maar de vraag of die anderhalve meter zo heilig zal blijken.

Wat wel ontbreekt, is dat het kabinet glashelder de keuze voor het indammen van het virus uitspreekt. En schetst waar we dat voor doen. Het lijkt nu haast of het enige doel voor heel Nederland is om ic’s niet te overladen, maar dat was slechts het prangendste probleem. Doel moet zijn: een welvarende, goedgehumeurde samenleving, ondanks de dreiging van het virus. Begin april kondigde het kabinet wel aan dat het toewerkte naar een ‘toekomstig beleid’ van ‘testen, traceren en thuisblijven’, maar die boodschap is er sindsdien niet bepaald in geramd. In plaats daarvan blijven medici maar doormijmeren over het laten rondgaan van het virus en heeft Rutte het nogal ongelukkig over ‘het nieuwe normaal’ van ‘de anderhalvemetersamenleving’.

Die beelden zijn waardeloos als bemoedigend vergezicht. De anderhalve meter perst de lucht uit hele bedrijfstakken en zit alles wat vrolijk en ongedwongen is in de weg. Dat we in deze verkrampte, ontsmette staat verkeren is een noodzakelijk kwaad. Het duurt langer dan we willen, maar daarmee is het nog niet normaal.

Mailen? k.bessems@volkskrant.nl

Lees ook:

De belangrijkste grafieken en kaarten over de uitbraak van het coronavirus op een rij

Elke dag publiceren het RIVM, de ziekenhuizen, wereldgezondheidsorganisatie WHO en allerlei landen cijfers over de uitbraak van het coronavirus. Maar welke cijfers zijn belangrijk? En hoe moeten we ernaar kijken?

Viroloog Jaap Goudsmit over de oorlog (die hij in getallen vatte) en over de coronacrisis (waarin hij gegevens mist)

Ook viroloog Jaap Goudsmit denkt dat je als overheid niet de anderhalvemetersamenleving als horizon had moeten nemen, maar de vraag: hoe komen we zo snel mogelijk weer bij normaal uit?

Taiwan doet het fantastisch in de strijd tegen corona –en wil daar nu geopolitiek munt uit slaan

Taiwan heeft de covid-19-epidemie met lichte maar snelle maatregelen tot dusver effectief weten te beteugelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden