Het doel van de oorlog

Alle oorlogen draaien om een ding: wie kan de tegenstander zodanig toetakelen dat hij wel uitkijkt de volgende keer weer toe te slaan?

In een ideale oorlog is het doel duidelijk geformuleerd, de operatie valt samen met het doel en de uitkomst ervan zorgt ervoor dat het doel niet meer opnieuw hoeft te worden bereikt.

Bij de eerste aanblik van de mensen op straat in Rafah, het grensplaatsje met Egypte, waar de terminal staat waar Kadir en ik doorheen zijn gegaan om in Gaza te komen, lijkt het echter eerder alsof dat streng geformuleerde doel alleen maar versterkt is: vernietiging van de militaire infrastructuur. Dat zijn de tunnels die werden gegraven en waardoor volgens Israël de raketten werden gesmokkeld en afgeschoten.

Gevangenis

'Ik heet Soefian,' zegt een jongen. 'Als zij vrede willen, dan noem ik dit geen vrede. Waarom bombarderen ze de tunnels? We verdienen hier geld aan. We moeten wel graven, anders vergaan we van de honger.'

Soefian heeft in een Israëlische gevangenis gezeten. 'Tijdens de oorlog van 2006 met Libanon zat ik daar opgesloten. Ik ken de Israëliers. Ik had respect voor ze toen ik daar zat, maar dat respect ben ik nu kwijt. Ze hebben me twee jaar geleden uitgezet naar Gaza. Hier ben ik. Ik graaf tunnels. Je moet me niet fotograferen met mijn gezicht erop.'

Er wordt stug doorgegraven onder een aangename zon in dit stadje van 90 duizend inwoners. Soefian laat een gsm-foto van zijn broer zien. 'Die heeft gevochten tegen de Israëli's. Hij is een martelaar.'

Een man zegt: 'Twee van mijn zonen zijn in 2004 gedood bij het graven van tunnels.' De routineuze manier waarop het gebeurt duidt erop dat ze de kunst niet van zichzelf hebben maar geleerd van hun voorvaders. Tunnels graven is hier in Rafah zoiets als in Nederland schaatsen. Vragen de omstandigheden erom, dan doe je het.

Een andere man komt er bij staan: 'Zeg eerlijk dat je wapens smokkelt. Dat je rijst smokkelt is maar een dekmantel,' grapt hij. Ze barsten in lachen uit. Zo houden ze niet alleen de moed erin, maar lukt het ze ook om uit de misère te ontsnappen. De misère die ze gewend zijn, want het merendeel van deze mensen zal nooit uit Gaza weggaan, zal er altijd moeten blijven.

Verhalen vertellen

'Welk verhaal ga je vertellen?,' vraagt een dikke man die mijn hand vastpakt en langs de grens sleurt. De groep achter ons wordt steeds groter. 'Wie gaat dat stuk van jou lezen? Waarom zouden ze door jouw stuk van mening veranderen?' De anderen sussen hem. Hij moet de dingen niet serieuzer maken dan ze zijn. Hij strijkt zijn verbale zeilen en vaart met mij de andere kant op. Onze aanwezigheid wordt door hen gezien als een uiterst serieuze vorm van afleiding die alle aandacht verdient. Het gelach is aanstekelijk. Op onze verschijning kunnen ze, zoals een projector op een film, hun zucht naar vergetelheid projecteren.

'Hoe is het daar in Nederland,' vragen ze, alsof we net uit de spaceshuttle zijn geland. 'Wel goed eigenlijk.'

Er zou, denk ik, een groep moeten staan die anderhalf keer zo groot is. De ontbrekende individuen zijn de afgelopen jaren verdwenen in een beerput van geweld. Zij spreken voor hun doden bij gebrek aan de vitale alternatieven.

Het doel van deze oorlog was om een ander doel te vinden. Welk ander doel is nog onduidelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden