Column Bert Wagendorp

Het dieptepunt in de debilisering van de publieke omroep is echt nog niet bereikt

Als we de NPO mogen ­geloven, wacht ons een opwindend televisieseizoen. Volgens het persbericht dat deze week door de publieke omroep naar buiten werd gebracht, kunnen we het volgende verwachten: ‘hoogstaand drama’, ‘verdiepende journalistiek’, ‘meeslepende documentaires’ en ‘toegankelijke kunst & cultuur’. Ik zou even niet ­weten wat er nog meer te wensen valt en ik heb nu al zin om op de bank te gaan zitten, er voorlopig niet meer van af te komen en me helemaal gek te zappen.

Het eminente aanbod is des te opmerkelijker nu de NPO 62 miljoen moet bezuinigen – misschien wordt dat, als ze in Den Haag een goeie bui hebben, de helft minder, maar dan nog blijft het knap om hoogstaand, verdiepend, meeslepend en toegankelijk te blijven.

Dinsdag legde Frans Klein, directeur video van de NPO en ‘de machtigste man van Hilversum’, aan Menno van Dongen van de Volkskrant uit hoe dit allemaal mogelijk is. Het was een fascinerend interview, waarin weliswaar niet alle denkpatronen in het hoofd van Klein werden blootgelegd, maar toch heel wat.

Zo krijgt de journalistiek in Hilversum klappen, met het kortwieken van Andere Tijden, Tegenlicht, Zembla en Brandpunt+, maar komt er ook een nieuw journalistiek programma met Rutger Castricum, ‘een politiek programma met boze burgers’, De Hofbar. Wat dat precies gaat worden moet worden afgewacht, maar in elk geval mogen boze burgers voor de microfoon van Castricum losgaan op politiek Den Haag. Dit betekent volgens Klein ‘een ander geluid’.

Volgens mij is dat helemaal geen ‘ander geluid’ maar juist een geluid waarmee we de afgelopen jaren zijn doodgegooid, maar dat is dus een misverstand. Castricum zal niet rusten voor hij ook de allerlaatste boze burger voor de camera heeft gesleurd – desnoods treitert hij een nietsvermoedende burger net zo lang tot hem het schuim op de bek staat. Een programma waarin de tevreden burger aan het woord komt zou pas echt vernieuwend en een ander geluid zijn, maar dat zien ze in Hilversum heel anders. De tevreden burger moet z’n kop houden.

Vorig jaar zei Shula Rijxman, bestuursvoorzitter van de NPO, al dat voorkomen moest worden dat ze in Hilversum alleen het geluid zouden laten horen van de ‘hoogopgeleide, kosmopolitische Nederlander’, en dat vindt Klein ook. Waanideeën zijn besmettelijk, als je ze maar vaak genoeg herhaalt verspreiden ze zich als de mazelen, zeker in een enclave als het Media Park.

EénVandaag zal van NPO 1 verhuizen naar NPO 2, een zender waar niemand naar kijkt, en op NPO 1 worden vervangen door ‘dagelijks drama’. Wie denkt: ho even, dat is toch geen journalistiek, zit fout. Drama is namelijk ‘dé manier om eigentijdse verhalen te vertellen’, aldus Klein. Dat had hij geleerd van Netflix, en met name van House of Cards, over de machinaties in de Amerikaanse politiek. ‘Via Nieuwsuur zouden nooit zoveel mensen daarmee in aanraking zijn gekomen.’ Nee, want Nieuwsuur is geen drama maar journalistiek met journalisten en zo, en zonder acteurs. Van dat soort kleinzielig genre-geneuzel moeten we af, vindt Klein.

Ik vind Netflix geweldig, maar ik geloof niet dat ze daar House of Cards als journalistiek zien. Want dan zou Shakespeare met terugwerkende kracht journalist zijn geweest, en geen dramaschrijver. Wel hebben ze er formidabele journalistieke producties, zoals de vorig jaar uitgekomen tiendelige serie The Vietnam War – leuk voor de uren die je anders met Andere Tijden had doorgebracht als dat niet was teruggesnoeid.

Frans Klein zei zich komend seizoen het meest te verheugen op De Nieuwe Rembrandt,een soort The Voice of Holland met verf. Wie wint is de nieuwe Rembrandt. Klein is ‘benieuwd hoeveel gewone Nederlanders nog bezig zijn met schilderen en hoeveel kwaliteit er is’. Je kunt je nog opgeven, maar alleen als je een gewone Nederlander bent, en geen kosmopolitische klodderaar.

De gewone Nederlander mag van de NPO zelf ook programma-ideeën indienen. Ik werk aan het format De Nieuwe Frans Klein, waarin gewone Nederlanders mogen laten zien dat het allemaal nog veel gewoner kan en dat we het dieptepunt in de debilisering van de publieke omroep echt nog niet hebben bereikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.