ColumnLoes Reijmer

Het dédain voor het Viva-forum is veelzeggend

null Beeld

Niemand kwam er. Of nou ja, iedereen kwam er, maar niet écht, niet als deelnemer dus. Mensen benadrukten vooral dat ze heel ver afstonden van die malle site. Maar Google, hè. Je stelde er een vraag en belandde op het Viva-forum, zo ging dat.

Aldus vele, vele stukjesschrijvers de afgelopen jaren.

Zoek in de krantendatabase LexisNexis naar serieuze aandacht voor wat ooit een van de grootste, levendigste fora van Nederland was, en je vindt weinig. Het Viva-forum komt wel voorbij in artikelen, maar vrijwel altijd zijdelings. Als ‘thermometer van de maatschappij’, bijvoorbeeld, of als een journalist wil bewijzen dat een onderwerp erg leeft, want ook ‘de dames’ op het Viva-forum zijn ermee bezig. Eerlijk is eerlijk: zelf heb ik me daar zeven jaar geleden óók in twee artikelen aan bezondigd. Om de onstuitbare opmars van het Wibra-schoonmaakmerk Dasty te duiden en te illustreren dat veel mensen een hekel hebben aan Sven Kockelmann – waarmee onbedoeld toch meteen de veelzijdigheid van de Viva-forummers is aangetoond.

In NRC Next beweerde Alexander Klöpping ooit op plechtig-ironische wijze weinig met online fora te hebben: ‘Ik bezoek alleen het Viva-forum fervent’. Op Twitter is de hashtag #ondertussenophetvivaforum een begrip, waaronder de meest krankzinnige posts worden verzameld en gedeeld.

Zo is de teneur vrijwel altijd: ironisch, laatdunkend – wie zíjn die vrouwen toch?

Nadat woensdag bekend was geworden dat het vrouwenblad Viva na bijna 50 jaar ophoudt te bestaan en dat daarmee ook het forum zal verdwijnen, fietste ik achter een moeder op een bakfiets. Ze deed onhandig, ik ergerde me eraan, terwijl ik óók zo vaak die moeder ben. Veel leek het niet te maken te hebben met het Viva-forum, tot ik me 100 meter verderop realiseerde dat het dédain waarmee over bakfietsmoeders wordt gesproken, hetzelfde dédain is dat de Viva-forummers aankleeft. Nederland kent een conservatieve moederschapscultuur, vrouwen nemen nog altijd het grootste deel van de zorg voor kinderen, het huishouden en de mental load voor hun rekening. Maar als ze zich in de publieke of online ruimte manifesteren als moeder, als ze op een bakfiets naar de basisschool rijden of op een forum vragen met welke doek ze hun baby moeten inbakeren, zijn ze al snel niet meer dan hun baarmoeder. Niet zo interessant. Een beetje irritant zelfs.

Natuurlijk trok het Viva-forum niet alleen moeders die zich door hun eerste zwangerschap googleden. De (destijds) tweehonderdduizend leden ‘wisselen ervaringen uit, delen kennis, zorgen en leed’, schreven Carola Houtekamer en Lineke Nieber zeven jaar geleden in NRC, het enige serieuze artikel dat ooit over het forum is verschenen. ‘Ervaring is de benzine in de motor van het forum.’ Belangrijke voorwaarde voor al dat delen: het kon anoniem.

Het succes van het Viva-forum schuilde dus in het anoniem stellen van vragen die in het echte leven kennelijk niet gesteld konden worden, in het delen van ervaringen die in het echte leven niet gedeeld konden worden, in het delen van leed dat in het echte leven niet gedeeld kon worden. Heel controversieel leek het allemaal niet te zijn, dus je kunt je afvragen wat het over een samenleving zegt als vrouwen niet de ruimte voelen om dit alles persoonlijk te uiten. En ja, het dédain over het Viva-forum is er absoluut een bevestiging van.

Deze week gingen stemmen op om de site te archiveren, zodat alle bijdragen voor altijd bewaard kunnen worden. Een heel goed idee. Niet om te lachen, maar om later te kunnen analyseren wat deze vrouwen de afgelopen 17 jaar dachten, voelden en hoopten.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden