Vonk

Het debat over het opgegeven Noorden

'Doen de drie noordelijke provincies er nog toe?', schreef Ana van Es in haar laatste stuk als correspondent Noord-Nederland. Brieven, tweets en e-mails, het maakte veel los, van instemmende ontroering tot ergernis.

Beeld de Volkskrant

'Ik zag de kloof die gaapt tussen het Noorden en de Randstad. Aan weerszijden van die kloof wankelt de hoop dat het Noorden ooit nog op gelijke voet zal komen met de rest van het land. Beide delen van het land dreigen elkaar op te geven. Steeds vaker wordt het schuldgevoel over die verbroken relatie afgekocht', schreef Ana van Es in Vonk, het achtergrond- en opiniekatern bij de Volkskrant op zaterdag. Ze kreeg honderden reacties op Twitter.

R. de Vries uit Oosterwolde schreef: 'Dank voor dit briljante, mij uit het hart gegrepen artikel.'

En volgens schrijver Herman Sandman, geboren in Oost-Groningen, was het artikel een schot in de roos.

Anderen vonden dat Van Es wel wat positiever mocht zijn. 'Natuurlijk, er zijn hier arme streken, maar die heb je in het Westen ook', schreef Willem de Haan uit Groningen in een ingezonden brief in de Volkskrant. 'Het Noorden beschrijven als een poel van ellende is een beetje cliché. Met net even een andere invalshoek, andere bronnen en andere quotes kun je met even veel gezag een compleet omgekeerd verhaal schrijven, over hoe we hier in het Noorden eendrachtig asielzoekers opvangen, prachtige windmolenparken hebben en vrijuit frisse lucht opsnuiven zonder fijnstof.'

De Drentse boswachter en blogger Aaldrik Pot was het met De Haan eens, hij tweette over 'de geneugten van wonen in het Noorden'.

'Die roep om dat positieve verhaal laat juist zien dat het slecht gaat', zegt Van Es. 'Als het goed zou gaan, dan zou het niet zo nodig zijn om reclame te maken.'

Ook Hans Engels hoogleraar staatsrecht in Groningen, en Eerste Kamerlid voor D66 stuurde een kritische tweet naar Van Es.

Wat Ana van Es opvalt is dat mensen vaak emotioneel reageren, met woorden als 'zuur' en 'zwartgallig'. Maar inhoudelijk wordt er dan niet op het stuk ingegaan. Deze twitterdialoog, tussen journalist Pierre Hoekstra en communicatiemedewerker Inge Klinkert, spreekt volgens Ana van Es boekdelen.

Gelatenheid

Dan zijn er nog mensen die het absoluut niet met het stuk eens zijn. Zoals Hans Praat van de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij (een instelling van het ministerie van Economische Zaken en de provincies Groningen, Friesland en Drenthe, die zich inzet om kansrijke ondernemingen in Noord-Nederland financieel te steunen).

Ana van Es sluit niet uit dat dit eigenbelang is. 'Ze zijn daar natuurlijk druk bezig het imago op te poetsen, komt er iemand die vertelt hoe slecht het gaat en dat hun reclamecampagnes niet werken.'

'Veel criticasters verwijten me een randstedelijke blik. Een brievenschrijfster uit Wetsinge, een dorp op het Groninger Hogeland schreef dat mijn stuk "kortzichtig" was en "gericht op de bevestiging van goedkoop (westers) sentiment." Maar zoals ik in het stuk al schreef: ik ben een noorderling, groeide er op, woonde tot voor kort in Groningen. Ik weet niet of ik dit stuk als buitenstaander had kunnen schrijven.'

'Wat je in de reacties trouwens ook ziet is gelatenheid.' Noordelingen zijn boos, kritisch en anderen halen hun schouders op: het wordt toch niet beter. Deze houding zag Van Es ook in de column die Maaike Borst maandag in het Dagblad van het Noorden schreef:

'Het is allemaal waar. Die Zuiderzeelijn kwam er niet, Blauwe Stad faalde faliekant, op het platteland staan hier en daar verbrokkelde ruïnes. [...] Misschien kan ik u geruststellen: de Randstad heeft nooit geloofd in het Noorden. De Randstad gelooft in zichzelf. Dat is geen verwijt. Ook de stad Groningen gelooft in zichzelf en niet in het Ommeland, hoe onlosmakelijk de twee ook verbonden zijn. Al zouden de Randstad en het Noorden van elkaar af willen [...] bij de grote stad hoort nu eenmaal de periferie.'

Zoals Van Es in haar artikel schreef: er is al zoveel geprobeerd om de scheve verhouding tussen het Noorden en de Randstad recht te trekken. Moegeslagen vragen politici tegenwoordig dan maar om meer geld. Dan zijn er helemaal geen oplossingen meer zou je denken, maar ook die werden getweet. Inge Klinkert weer: 'Maar wat nu? Afsplitsen en energie verkopen?'.

Helemaal geen gek idee, schreef een twitterende historicus: het Noorden heeft nou eenmaal meer met Duitsland dan met Nederland.

Het artikel 'Land van verloren hoop' verscheen in Vonk, het achtergrond- en opiniekatern bij de Volkskrant op zaterdag (1 november). Klik hier om het artikel te lezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden