Opinie

Het Braziliaanse volk is cynisch geworden door loze beloftes

Komende zondag zullen in Brazilië presidentsverkiezingen worden gehouden. De Arbeiderspartij van de zittende president Dilma Rousseff heeft in de afgelopen twaalf jaar te weinig gepresteerd. Tijd voor Marina Silva, betoogt Jacco Smit.

Jacco Smit
Een van de campagneposters met Marina Silva. Beeld ap
Een van de campagneposters met Marina Silva.Beeld ap

Brazilië, de vierde grootste democratie ter wereld, heeft de afgelopen drie regeerperiodes van de Arbeiderspartij (PT) onder Dilma Rousseff en Luiz Inácio ('Lula') da Silva wel wat vooruitgang geboekt, maar toch is de onvrede onder de Brazilianen groter dan ooit. En terecht.

Want de beperkte vorderingen die zijn gemaakt, zijn vooral dánkzij externe factoren als de buitenlandse vraag naar grondstoffen, en òndanks het beleid van Rousseff met ondoorgrondelijke bureaucratische regels, belemmerende handelsbarrières en bedrijfsinterventies.

Na de massale protesten vorig jaar, beloofde president Rousseff van alles, maar ze werd luidruchtig uitgejouwd. Het Braziliaanse volk is cynisch geworden door loze beloftes en kongsi's tussen politiek, bedrijfsleven en media. En terecht, want op de human development index staat Brazilië al jarenlang onveranderd rond een schamele tachtigste plaats, ver achter buurlanden als Argentinië en Chili.
Bovendien bedraagt volgens Transparency International de corruptie ruim een kwart van de overheidsbegroting. Sinds de aanstelling van Rousseff zijn weliswaar enkele duizenden corrupte ambtenaren ontslagen, maar een serieuze aanpak van de corruptie in de politiek en bij de politie is nog amper begonnen.

Qua veiligheid is onder Rousseff eveneens weinig gebeurd: nog steeds wordt per jaar ongeveer een stad met de omvang van Zutphen vermoord, waarvan een niet onaanzienlijk deel door de politie. De installatie van pacificerende politie ging korte tijd goed, en toen raakten ook deze politie-eenheden verweven met drugscriminaliteit, wapenhandel, afpersing en executies. Veel favelabewoners kijken bijna met verlangen terug naar de tijd toen de bendes het nog voor het zeggen hadden in hun wijken.

Een poster met Dilma Rousseff. Beeld ap
Een poster met Dilma Rousseff.Beeld ap

Lastercampagne

Nog even los van de schandelijke lastercampagne, heeft Rousseff op zowel economisch als sociaal terrein te weinig vooruitgang geboekt. Er is dan ook geen reden om aan te nemen dat haar Arbeiderspartij dat in een vierde termijn wel voor elkaar gaat krijgen. Brazilië is beter af met Marina Silva.

Marina Silva van de socialistische partij (PSB) is een dochter van arme rubbertappers uit de Amazone. Ze werd een paar maanden geleden naar voren geschoven na het verongelukken van partijleider Eduardo Campos, voormalig gouverneur van de deelstaat Pernambuco en een voorbeeld van een daadkrachtig sociaal-liberaal bestuurder.

Na vier jaar kwam ik een paar maanden geleden weer eens in Pernambuco, en ik was verrast door de snelle veranderingen: het oude centrum van Recife was opgeknapt, diverse luxe cruiseschepen lagen aan de kade, er was veel nieuwe bedrijvigheid, de binnenlanden waren ontsloten met goede wegen, en de grootste zeehaven van het land was in aanbouw. Campos heeft gedaan wat je van een bekwaam bestuurder zou verwachten.

En Marina Silva heeft zijn programma overgenomen. Als voormalig leider van de Groenen, evangeliste en met een frêle maar vastberaden en integere uitstraling, is ze bovendien geliefd bij een wonderlijke combinatie van christenen, groenen, indianen en grootstedelijke studenten. Minder macht bij de vakbonden en de grootgrondbezitters, en meer aandacht voor de Braziliaanse bevolking lijkt me sowieso heel gezond. En vanuit een Nederlands standpunt zou Brazilië zo een daadkrachtige zakenpartner op het gebied van energie en voedsel kunnen worden, een stabiele bondgenoot met minder corruptie, die mensenrechten beter naleeft, en die zich wèl inzet voor het behoud van het Amazone regenwoud.

Jacco Smit woont in Rio de Janeiro. hij is econoom en vrijwilliger bij de mensenrechtenorganisatie Rio de Paz.

Dilma Rousseff lacht naar de pers. Beeld reuters
Dilma Rousseff lacht naar de pers.Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden