Column

Het brandpunt van de wietteelt als participatiesamenleving

Over de ondermijning van het bestuur in Brabant door de georganiseerde criminaliteit, heeft Jan Tromp - een Volkskrant-verslaggever die in ruste zou moeten zijn, maar liever doortikt en al doende uitstekende reclame is voor langer doorwerken - al heel wat krantenpagina's vol geschreven.

Een hennepplantage in een kassencomplex in Made (Noord-Brabant).Beeld anp

Tromp beschrijft een landschap van gesloten gemeenschappen met maffia-achtige structuren die miljoenen omzetten in de handel in vrouwen, afval, hennep en chemische drugs. En waar de vervlechting met de bovenwereld, met de wereld van het bestuur en van gewone eerzame mensen, zo groot is, dat het niet altijd met zekerheid te zeggen is waar de ene wereld eindigt en de andere begint.

Met de Vogeltjesbuurt in Tilburg als schitterend voorbeeld van een wijk die ooit als tuigdorp werd opgezet en heeft weten uit te groeien tot het brandpunt van de wietteelt (omzet 800 miljoen euro per jaar), met ijzersterke familiebanden en dito sociale cohesie. De participatiesamenleving, maar dan niet helemaal zoals het kabinet het bedoeld heeft.

Mijn favoriete aflevering uit de serie is uit 2015. Met Klaas de Vries, voor de PvdA actief in de politiek sinds 1973, van alles geweest, tot vorig jaar nog Eerste-Kamerlid, en zeer verontrust. De Vries belde Ivo Opstelten, toen nog minister van Justitie: 'Ivo, we doen er niet genoeg aan. Jij doet er niet genoeg aan.' De heren gingen uit lunchen in het keurige Schlemmer in Den Haag, en Opstelten baste geruststellend dat 'we adequaat bezig zijn.' Met opsporingsteams. En met weerbaarheidstrainingen aan burgemeesters die het opnemen tegen de onderwereld.

Het was kennelijk niet adequaat genoeg, afgaande op een interview dat dit weekend in de Volkskrant stond, naar aanleiding van het boek dat Tromp ondertussen samen met Pieter Tops heeft gemaakt over zijn bevindingen. Het interview was met Greetje Bos, Officier van Justitie in Breda en belast met het onderscheppen van illegaal verkregen geld. 'Een soort Sodom en Gomorra', vindt zij het in Brabant. 'De diepte en de breedte van de vermenging tussen boven- en onderwereld is hier wel heel fors.' Waarmee ze doelt op het gemak waarmee autoverhuurders, beheerders van jachthavens, vastgoedondernemers, tandartsen, noem maar op, zich in contanten van vage herkomst laten betalen, zonder vragen te stellen. Als willige witwassers.

Soms hoor je weleens dat het goed komt als je alle drugshandel zou legaliseren. Daar valt tegenin te brengen dat criminelen dan wel iets anders vinden om in te handelen. Bovendien heb ik me door mensen die veel onder de verworpenen van de samenleving vertoeven laten uitleggen dat alcohol en drugs de pest zijn voor hen die het leven moeilijk vinden. Zij hebben weinig aan progressief bedoelde legaliseringspleidooien.

Volgens Bos zou het een stuk helpen als de advocatuur zou meewerken ('vlucht voortdurend in procedures') en als de privacywetgeving versoepeld zou worden. Ook dat lijkt mij een heilloze weg. Die procedures en privacywetgeving zijn er om burgers, vooral verdachte burgers, te beschermen, tegen een overenthousiast Openbaar Ministerie.

Dat laat onverlet dat er iets stinkt in Brabant. En dat de Haagse politiek zich opvallend lankmoedig betoont. Nu het verkiezingsthema zich lijkt te concenteren rond de vreemdeling die verdelgd dient te worden, heeft de politieke partij die zich richt op creatieve, werkbare, rechtsstatelijke oplossingen voor echte problemen, in Brabant bijvoorbeeld, zomaar een uniek verkoopargument te pakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden