Column Toine Heijmans in Nigtevecht

Het boerenbonteleven op Instagram: geen stikstof, mest of activisten, maar hooi, zon, búíten

Met de andere influencers begeef ik me naar de kalveren, waar de boer vertelt over het belang van biest terwijl de influencers, met de rug naar de boer gedraaid, hun kinderen filmen en fotograferen, de jurkjes en broekjes, de vlechtjes - de boer heeft net de laatste mest uit de stal geschept zodat de kraakwitte sneakers niet bezoedeld raken. De boer draagt een groen vest met ‘boer’ op de rug. Op de rug van de boerin staat: ‘boerin’.

‘Als we in die emmer kijken’, zegt Cor Veldhuisen, boer uit roeping, ‘dan zit daar gele melk in, dat is biest. Daar zitten veel antistoffen in, dus het is belangrijk dat de kalveren ook echt biest drinken.’

‘Vragen?’

Boer Cor Veldhuisen, met influencers. Beeld Toine Heijmans

Van de influencers geen vragen ook al is er veel te vertellen, over stikstof bijvoorbeeld, over fosfaatrechten, over dierenactivisten die stallen binnenvallen, over boerenverdriet. Later zal Cor zeggen: ‘We moeten straks nog moeite doen om de boeren te behouden in dit land’.

Het zijn de Open Boerderijdagen van zuivelgigant Campina, ‘een heerlijk dagje buiten!’ en ik meld me op de persboerderij. Hollands welvaren: luxewagens parkeren in het dikke gras, kinderwagens gaan achterstevoren over het land. Het is gratis. Iedereen is vrij - behalve de boer en de influencers. Die komen ook niet gratis trouwens, ze worden betaald door Campina. Het zijn ‘mama-bloggers’, doelgroep jonge gezinnen, en ze gaan op YouTube en Insta het boerenleven laten zien: hooi, zon, koeien, búíten.

Cor: ‘Dit is de melkstal. Hier wordt eigenlijk het geld verdiend.’

Later vertelt hij dat zijn vrouw, Nieske, op de boerderij een gastouderopvang heeft, ‘die verdient haast meer dan ik’.

Persboerderij Beeld Toine Heijmans

Ook Epke Zonderland draagt vandaag een groen vest van sponsor Campina; hij kent als topsporter het belang van proteïnen. ‘Melk’, zegt Epke, ‘mensen hebben echt geen idee meer waar het vandaan komt’.

Cor begon vierendertig jaar geleden met vijfendertig koeien, heeft er nu honderdtwintig en om te overleven zijn er nog meer nodig - de beesten staan buiten, het voer komt grotendeels van eigen erf, hij doet aan weidevogelbeheer en denkt aan biodiversiteit, maar als ik zeg dat hij een modelboer is zegt hij terug: ‘álle boeren denken zo. Alle boeren moeten hiermee aan het werk’.

Alleen: de tegenstanders hebben daar geen boodschap aan. Die hebben het gemakkelijk, zegt Cor, ‘die hebben maar één agendapunt: alle veeteelt het land uit.’ Dat is een lastig verhaal. Maar goed: ‘Je moet als boer eerst kijken naar jezelf, dat is belangrijk – op die kritiek ingaan heeft geen zin.’

Epke Zonderland kent als topsporter het belang van proteïnen. Beeld Toine Heijmans

De bezetting van de varkensstal in Boxtel door activisten is ‘ingeslagen in de sector’, zegt Cor, en Johan Boelrijk knikt – hij beheert als medewerker buitendienst de relaties van Campina met vijfhonderd veehouders, en wat hij daar aantreft is niet mis. ‘De sfeer is gespannen, in veel boerengezinnen.’ Wie wil er straks nog boeren? ‘Ook hebben ze het gevoel’, zegt hij eufemistisch, ‘minder te worden gewaardeerd’.

Het einde van de veehouder is al aangekondigd door Jaap Korteweg, de vegetarische slager, die een ‘roestvrijstalen koe’ ontwikkelt om machinaal melk te maken uit gras: ‘de koe zal langzaam uit het landschap verdwijnen’. Zelfs Jaco, Cors beoogde opvolger die in Dronten de landbouwhogeschool doet, twijfelt nu hij een baan kreeg aangeboden van de bank waar hij stage loopt. ‘Na Boxtel gebeurde denkt hij toch: moet ik dit wel doen?’

Elk jaar, zegt Cor, stoppen duizend boeren. Van de zeven in zijn straat zijn er drie over. De gemiddelde grondprijs is zestigduizend euro – ‘probeer dat maar eens rendabel te krijgen’. Er lopen minder koeien in de polder, zegt hij ook: in 1984 2,6 miljoen, twee jaar geleden nog 1,6 miljoen, maar ze maken meer melk. ‘Toen ik begon 24 liter per koe, nu 32.’ Het is de industrialisering van een efficiënte exportsector: 70 procent gaat naar het buitenland. Hollandse babymelk: betrouwbaar als biest.

Influencers Shifra, Hans met dochter Zara en kalfje. Beeld Toine Heijmans

Buiten, in het dikke gras, genieten influencers Hans en Shifra met de kleine Zara van het boerenbonteleven. Hooi, zon, koeien, búíten; ‘een heerlijke werkdag’, zegt Shifra. Wat ze niet zien: boeren in de buurt (Peter, Hans, Henk) kunnen hun uitbreidingsplannen vergeten door de stikstofuitspraak van de Raad van State. ‘Die mogen hun koeien niet meer in de wei zetten’, zegt Cor, ‘omdat ze daar teveel uitstoten.’

Volgt een kort college veeteelt: ‘Toen we uit de oorlog vandaan kwamen moesten de boeren zoveel mogelijk voedsel produceren, om Nederland en Europa zelfvoorzienend te maken. Daar zijn we in doorgeschoten. We zijn alláng zelfvoorzienend – nu komt de volgende fase, die van de kringloopgedachte.’

Ook boeren weten: de internationale agrarische belangen, van de bedrijven, van de banken, zijn te groot voor dit kleine land.

Lastig verhaal, zeker op Instagram.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden