Het boek is dood, leve het boek

Nieuwe digitale technologie verandert uitgevers en boeken ingrijpend

Het medium is niet altijd de boodschap. In zijn best-seller, The Tipping Point: How Little Things Can Make a Big Difference, uit 2000 omschreef de Amerikaanse pop socioloog Malcolm Gladwell een 'tipping point' als 'het moment van kritische massa, de drempel, het kookpunt' waar verandering onvermijdelijk wordt.

Maar Gladwell gebruikte Tipping Point – een gedrukt boek dat en masse werd gepubliceerd en verkocht via gewone boekhandels en onlinewinkels - niet om fundamentele veranderingen in de uitgeverswereld ter discussie te stellen, dan wel te benutten.

Boodschap
Nu, bijna tien jaar na de publicatie van Tipping Point, valt het medium eindelijk samen met de boodschap. Tot nu toe heeft internet op kranten en platen-industrie een verwoestende werking gehad, maar met weinig impact op uitgevers.

Maar in 2009, hebben een grote ontwikkeling en verschillende kleine dingetjes in nieuwe media er samen toe geleid dat de traditionele uitgeverijen een kookpunt bereikten. Schrijvers, uitgevers en lezers hebben gezamenlijk die kritische massa bereikt, die drempel voor fundamentele veranderingen waar ze, of ze het leuk vinden of niet, niet van terug kunnen komen.

Die grote ontwikkeling is digitale boekentechnologie. Tot nu toe was het e-boek meer theorie dan digitale praktijk. Maar met de groeiende populariteit van de tweede generatie Amazon Kindle (nog alleen in de VS), de Sony Reader en hardnekkige geruchten over een aankomend digitaal lees-apparaat van de Amerikaanse boekenketen Barnes and Noble, wordt het idee dat je een omvangrijk gedrukt boek kunt vervangen door een handig digitaal apparaat voor meer en meer lezers aantrekkelijk.

Revolutie
Digitaal heeft ook een revolutie voor het drukproces zelf opgeleverd. Een paar weken geleden kregen professionals uit de uitgeversindustrie op de London Book Fair een demonstratie te zien van de radicaal nieuwe Expresso Book Machine – een digitaal instrument dat boeken binnen vijf minuten op commando drukt. Zo'n zogeheten ATM voor boeken - een uitvinding van ex-Random House uitgever Jason Epstein – verandert traditionele boekwinkels totaal. Met de Expresso Book Machine, is boekenhandel erg horizontaal geworden, de kleinste heeft nu toegang tot dezelfde voorraad als een megastore.

Maar het zijn de kleine veranderingen bij uitgeverijen die in 2009 het verschil maken. Sommigen hebben verband met het ecosysteem van het e-boek. Neem Apple’s iPhone app store, die steeds meer digitale toepassingen kent, zoals Scroll Motion, Short Covers en Classics om e-boeken op telefoon te lezen. De Apple store is zo populair bij lezers geworden dat Amazon de afgelopen week de aankoop van Lexcyle, de maatschappij achter de meest populaire iPhone app - de Stanza e-reading interface, aankondigde.

Interactief
Dan zijn er nog de toenemend innovatieve veranderingen in de wijze waarop traditionele uitgevers digitale boeken verkopen. Een paar weken geleden lanceerde Random House UK BookAndBeyond, een eboek initiatief dat consumenten van e-boeken interactieve audio and video interviews and features van populaire schrijvers als James Patterson, Lee Child en Marcus Zuzak aanbiedt.

En dus, zonder veel fanfare heeft Gladwell’s tipping point de boekhandel bereikt. De eeuwenoude wijze van distributie van centraa uitgegeven gedrukte boeken via boekwinkels is vervangen door een nieuwe realiteit van interactieve e-boeken en een nieuwe ecosysteem van vraag en aanbod. 2009 kan daarom worden herinnerd als een van die weinige momenten waarop het paradigma werkelijk veranderde. Het jaar dat het medium eindelijk met de boodschap lijkt samen te vallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden