Opinie Declaratieregeling bestuurders

Het belang van de academische gemeenschap lijkt ondergeschikt aan het individuele belang van bestuurders

Het academiegebouw van de Universiteit van Utrecht. Beeld ANP

Afgelopen week is er veel te doen geweest over de exorbitant hoge reiskosten van collegevoorzitter Anton Pijpers van de Universiteit Utrecht. Pijpers, die gebruik maakte van leaseauto’s met chauffeur voor woon-werkverkeer, declareerde in 2018 voor maar liefst 124 duizend euro aan binnenlands vervoer. In 2015 was hij ook al in opspraak omdat hij de dienstauto voor privéritten gebruikte. Op deze manier met belastinggeld omgaan is absoluut onacceptabel. De klokkenluider die dit aan het licht bracht, ­student Floris Boudens, pleit voor een declaratieplafond en de Tweede Kamer gaat debatteren over zogenaamde ‘draaideurdeclaranten’.

De kwestie Pijpers staat niet op zichzelf. Afgelopen september brachten studenten van de Democratische Academie Groningen naar buiten dat toenmalig collegevoorzitter Sibrand Poppema voor 699 duizend euro aan publiek geld had uitgegeven aan een branchcampus in Yantai – onrechtmatig, zo bleek. En Marco Waas, oud-decaan aan de TU Delft, maakte zich schuldig aan belangenverstrengeling door opdrachten van de universiteit ter waarde van 750 duizend – aan zijn vrouw door te spelen. Deze bestuurders kennen geen gêne en zijn hardleers. Pijpers blijft vinden dat zijn ­declaraties eerlijk en rechtmatig ­waren. Het toont dat de declaratieregeling van vorig jaar, om een calvinistischer levensstijl voor bestuurders aan te moedigen, faalt. Serieuze repercussies blijven uit en er rollen er geen koppen.

Het fenomeen ‘divabestuurder’ is mogelijk gemaakt door de in 1997 ingestelde wet Modernisering Universitaire Bestuursorganisatie (MUB). PvdA-onderwijsminister Jo Ritzen was de ontwerper van de wet en wilde colleges van bestuur meer slagkracht te geven. ‘Het college van bestuur is nu te veel aan handen en voeten gebonden’, aldus Ritzen. Hoogleraar personeelsmanagement Jan Kees Looise waarschuwde voor een opportunistische, top-downmanagementstructuur.

Voor de invoering van de MUB ­waren studenten, docenten en overig personeel verenigd in bestuursorganen waarin collectief beleid werd gemaakt. Het bestuur was primair verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken. 80 procent van de besluitvorming verliep prima, zo oordeelde Ritzen, 20 procent baarde hem zorgen: universiteitsraden hadden niet alleen een controlerende, maar ook een medebestuurlijke functie. ‘Dan dreigt dat het individuele belang van het universitair personeelslid of student gaat prevaleren boven het algemeen belang.’

De MUB is nooit geëvalueerd. Het is de hoogste tijd, nu aan bepaalde universiteiten het belang van de academische gemeenschap ondergeschikt lijkt aan het individuele belang van bestuurders. Het kan ook anders. WOinActie is een voorbeeld van hoe studenten en docenten samen nadenken over universiteitsbeleid. Geen haar op hun hoofd die eraan denkt belastinggeld te besteden aan vijfsterrenhotels, branchcampussen in China en vip taxiritten.

Geertje Hulzebos (26) is oud-LSVb-voorzitter, Teun Schoutens (27) is voorzitter van de Democratische Academie Groningen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden