Het beeld en de werkelijkheid, de val van Jacques Tichelaar en een mislukte Syrië-reis

De week van hoofdredacteur Philippe Remarque.

Jan Eikelboom, verslaggever voor Nieuwsuur

Eilandjes

Televisiejournalist Jan Eikelboom stelde zichzelf en zijn vakgenoten vrijdag op onze opiniepagina een goede vraag: zijn de media met hun focus op slecht nieuws en conflicten niet medeverantwoordelijk voor een vertekend beeld van het land? Bevolkingsgroepen zitten op hun eigen eiland en missen daardoor de context om dat nieuws te plaatsen en zo nodig te relativeren. Dat merkte ik laatst ook, toen ik met een lezer mailde die ver van Amsterdam woonde en er zelden kwam, maar een vast en vertekend beeld bleek te hebben over moslims in de hoofdstad. We moeten beter laten zien hoe het er echt aan toe gaat op die eilandjes en niet alleen focussen op de problemen, schreef Eikelboom.

Gelukkig doen we dat ook al, zoals in de dagelijkse verslaggeverscolumn. Daarin beschreef Margriet Oostveen haar bezoek aan een groepje slimme studentes met hoofddoek in de Haagse wijk Transvaal: we zouden het vaker moeten hebben over de enorme afstand die dit soort stille jonge vrouwen 'met adembenemende snelheid en overtuiging overbruggen'. Olaf Tempelman onderzoekt al weken de stemming onder alle bevolkingsgroepen in Vught. Haro Kraak en Gidi Heesakkers reisden het land door om jonge kiezers te spreken. Ons panel van zwevende kiezers laat zien hoe het denken onder gewone Nederlanders evolueert. Naast de strijd brengen we inhoud: eerst alle partijprogramma's, nu de verschillen tussen de partijen per onderwerp en lijsttrekkers-interviews.

De aardigste demonstratie van het uiteenlopen van beeld en werkelijkheid krijg je met de Stand van het land-tool op onze site: daar kun je zelf in een grafiek tekenen wat je denkt dat de statistieken zijn, en vervolgens toont de tool het ware cijfer. Ik wil u wel opbiechten dat ook ik iets te hoog zat bij het percentage moslims in Nederland. In werkelijkheid is het al jaren zo'n 5 procent.

Landelijk en regionaal

Deze week ruimde commissaris van de koning Jacques Tichelaar het veld omdat onderzoek van de Volkskrant en Dagblad van het Noorden had aangetoond dat hij tegen de regels in zijn schoonzus aan een opdracht had geholpen en er vervolgens over loog. U las het mooie verslag van de Statenvergadering door Jurre van den Berg, onze correspondent Noord-Nederland. Hij is allerminst triomfantelijk over het aftreden. Hij en zijn collega Arnoud Bodde schreven de zaak nuchter op en schetsten ook hoe Tichelaars regeltalent Drenthe veel had gebracht. Ze waren niet op zijn val uit: 'De motivatie was om de bestuurlijke cultuur bloot te leggen. Een hele groep mensen bij de provincie wist hiervan en vond het kennelijk normaal.' Ik ben ook blij met de zeldzame samenwerking tussen een regionale en landelijke krant. In september kwamen de twee verslaggevers erachter dat ze achter dezelfde affaire aan zaten. 'We konden elkaar opjagen en misschien slechter werk afleveren door de haast, of de handen ineenslaan', zegt Jurre van den Berg. Arnoud Bodde weet alles van provinciale politiek, de Volkskrant heeft landelijke impact en nam het WOB-onderzoek voor haar rekening (het opvragen van documenten bij de overheid). Daar hebben wij WOB-specialist Marlies de Brouwer voor in huis. Zo kwamen de mails die alles bewezen in ons bezit.

Jacques Tichelaar trad af als commissaris van de Koning in Drenthe Beeld anp

Sakir Khader

Er speelde ook nog een moeilijke zaak deze week. Sakir Khader, in bezit van een freelance-contract en werkend als Volkskrant-journalist, liet plotseling weten dat hij naar de conflictzone in Noord-Syrië wilde reizen voor journalistiek werk. Sakir heeft bijgedragen aan een aantal van onze verhalen. Voor de reportages over vluchtelingen en mensensmokkelaars in Turkije kregen Anneke Stoffelen en hij een Tegelnominatie (en fotografe Cigdem Yüksel onlangs een Zilveren Camera).

We waren overeengekomen dat hij vanaf de zomer in een lossere verhouding voor ons zou gaan werken, omdat het zijn ambitie is buitenlanddocumentaires te maken, terwijl wij hem willen inzetten als maker van verslaggeverij-projecten. We wilden absoluut niet dat hij naar Syrië zou gaan, omdat het te gevaarlijk is en omdat we dit soort riskante reizen volgens een strikt veiligheidsprotocol organiseren met onze Midden-Oosten-correspondent en lokale fixers. We hebben flink op hem ingepraat en gezegd dat als hij toch ging, we zijn freelance-contract zouden verbreken en in geen geval een verhaal van hem zouden afnemen. We konden immers geen enkele verantwoordelijkheid nemen voor zijn veiligheid.

Hij ging toch, in de hoop verhalen aan andere media te kunnen slijten. Wij hebben daarop het contract verbroken. Tot onze opluchting werd hij al op het vliegveld van Istanbul door de Turkse grensautoriteiten tegengehouden, omdat hij geen journalistenvisum bezat. Hij is weer veilig in Nederland. We zijn in gesprek over eventuele freelance-taken in de toekomst. Helaas kwam de gebeurtenis wat verwrongen in de media terecht, maar nu weet u hoe het zit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden