Column Stephan Sanders

Het app-verbod in het verkeer kan alleen worden gehandhaafd als het een nieuwe norm wordt, een gedeelde vanzelfsprekendheid

Journalist en columnist Stephan Sanders.

Ik juich minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) toe, ik juich haar voorstel toe, en nu ik toch bezig ben meteen maar het gehele kabinet. Het idee is dat het vanaf 1 juli 2019 verboden wordt voor fietsers om al rijdende gebruik te maken van hun mobiel of tablet, en te appen en te gamen of anderszins niet op te letten.

Het is een kleinigheid in het licht van de Algehele Revolutie of de Gewenste Bevolkingspolitiek, maar toch.

Minister van Nieuwenhuizen zegt het zo: ‘Fietsers die met hun telefoon bezig zijn lopen een groter risico op een ongeval’.

Dat laatste is natuurlijk erg genoeg, maar toch half verdriet: nog vervelender is het, wanneer je zelf niet appt of belt, maar door een andere appende fietser in gevaar wordt gebracht. Ontelbaar zijn de keren dat ik in het Amsterdamse fietsverkeer ontsnapt ben aan een bijna-ongeluk, altijd veroorzaakt door zo’n mobielzombie. En ik weet uit ervaring dat je daar nog kwaaier van wordt dan van gewone onoplettendheid.

Iemand is zo duidelijk niet geïnteresseerd in zijn omgeving, maar in een niet aanwezige derde, en zo word jij gereduceerd tot ‘The Invisible Man’. Zo heette het legendarische boek van Ralph Ellison over zijn leven in de jaren ’40 als zwarte Amerikaan. Die zwarte Amerikaan viel wel op, maar ook weer niet, want alle zwarte Amerikanen leken op elkaar en deden er niet toe. Quantité négligeable. Ja, grof geschut, ik zie het, maar kan het niet laten. Denk ook aan ouderwetse Britse series, waar het bedienend personeel wel en niet aanwezig is: wel als er een juskom moet worden aangereikt, niet als er geconserveerd wordt of gelachen.

Al deze forse vergelijkingen worden me ook ingegeven omdat ik zelf niet app of game, laat staan op een fiets, want nog steeds geen mobiel. Dat is natuurlijk mijn eigen anachronistische keuze, maar waarom zou ik uit de tijd raken door mensen die er hun beroep van maken altijd met hun tijd mee te gaan?

Natuurlijk zijn er cynici die roepen: ‘Verbod is niet te handhaven. Waar halen we de politie vandaan?’ Ooit, heel lang geleden, deed de eerste automobiel zijn entree. Later moest zo’n voertuig in het donker voorzien zijn van één koplamp, later twee. De politie kon ingrijpen als dat niet het geval was. Maar wat meer is: ondertussen begrijpen alle automobilisten dat zo’n spookrijder een gevaar is voor iedereen op de weg; ze seinen en geven lichtsignalen af. Ze spelen voor politie.

Het app-verbod kan alleen worden gehandhaafd, als het een nieuwe norm wordt, een gedeelde vanzelfsprekendheid. Ik geef een voorbeeld: wanneer we met anderen in een restaurant eten of gewoon in eigen huis, laten we onderwijl geen boeren en spugen tussendoor niet op de grond. Dat is al heel lang zo, maar in andere tijden en culturen was dat helemaal niet de standaard. We hebben ons in de loop van de tijd die beschaving eigen gemaakt, en dat ging meestal zonder politiecontrole. Het wilde westen (of wilde oosten) van het ‘vrije eten’ is overwonnen. Maar wanneer het gaat om het gebruik van mobiel of tablet leven we diep in de Middeleeuwen, ergens op een kale Afghaanse berg.

Ik snap waarom het kabinet zich beperkt tot de verkeersveiligheid, maar existentieel gesproken doen de phone zombies iets veel ergers: ze negeren de tastbare mens, en kiezen voor de afwezige variant of het plaatje. Elke toerist, ook in eigen land, kent het fenomeen: ‘Pictures before People’. Dus je bezoekt een bezienswaardigheid en je wordt aan de kant geduwd zodat iemand de goede foto kan maken.

Ooit was ik zeer onder de indruk van Jeanne Moreau (1928-2017), de Franse cultfilmster, en dat nog niet eens zozeer vanwege haar acteerprestaties. Begin jaren ’80, toen de ‘selfie’ nog niet bestond, vertelde ze dit: wanneer ze opstond in haar eigen slaapkamer en als ontbijt een sinaasappel pelde, deed ze dat zo alsof er altijd camera’s op haar gericht stonden. Wauw, het leven als een grote speelfilm. Ik vond dat onvoorstelbaar. Inmiddels is de excentrieke Jeanne Moreau de gemiddelde Nederlander geworden.

Ik snap dat mensen zich gezien en gehoord willen weten. Maar waarom noemen ze dat iPhone, en niet een religieus verlangen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden