Opinie

Het 'antisemitische antizionisme' van Corbyn

Trump wil alleen macht, maar achter Corbyns antisemitische antizionisme zit een ideologie.

Jeremy Corbyn voordat hij een groep aanhangers in Londen gaat toespreken, augustus 2016. Beeld afp

Extreemlinks dat extreemrechts ontmoet, het is een oud politiek verhaal, zoals Adolf Hitler begreep door zijn partij nationaal-socialisten te noemen. Dus in deze turbulente dagen is het geen verrassing dat de linkse aanhangers van Labour-leider Jeremy Corbyn gemene zaak maken met de aanhangers van Donald Trump.

Ze zijn tuk op Vladimir Poetin, zelfs terwijl hij Aleppo platbombardeert; tegen de mondialisering; tegen het establishment; tegen of sceptisch over de NAVO, de hoeksteen van de westerse alliantie; en ze zien achter alles een samenzwering van wat Trump 'mondiale financiële machten' noemt.

En dan is er nog het gegeven dat bijna de helft van de vrouwelijke Labour-parlementariërs Corbyn heeft beschuldigd niets te doen om het 'walgelijke en totaal onaanvaardbare' misbruik van vrouwen onder zijn aanhangers te stoppen.

Er is echter een verschil. De beweging van 'Corbynistas' - een alliantie van jonge linkse dromers en ouderwetse leninisten die Tony Blairs centristische New Labour net zo grondig vernield hebben als Donald Trump de Republikeinse Partij - hangt een ideologie aan. Deze is anti-Amerikaans en antiwesters en antikapitalistisch.

Trumpisme daarentegen is een door boosheid gedreven, door samenzweringstheorieën opgeblazen ideologieloze beweging gewijd aan de verheffing met alle mogelijke middelen van één man tot het machtigste ambt.

Corbyn is niet echt geïnteresseerd in macht, omdat macht ook compromissen vraagt en hij een zelfingenomen purist van het ergste soort is. Zijn Labour zal nooit verkiezingen winnen. Groot-Brittannië is overgeleverd aan de zelfvernietigende Brexiteers van de Conservatieven. Die merken dat de details veel minder sexy blijken te zijn dan de anti-Europese leugens die hen zo ver hebben gebracht.

Trump is louter geïnteresseerd in macht. Voor Trump is macht beleid.

Dus als Trump valt voor stijlbloempjes met een antisemitische ondertoon over de banken en de financiers die samenzweren om de Amerikaanse soevereiniteit te vernietigen, zijn dat woorden - geen programma - uitgekozen voor sommige van zijn verfoeilijkste aanhangers. Hij is tenslotte een New Yorker. Maar als Corbyn en zijn extreemlinkse aanhangers zich overgeven aan 'antisemitisch antizionisme' (de term is van Alan Johnson) hebben we te maken met iets dat veel coherenter en ideologischer is.

Een Britse parlementaire commissie concludeerde deze maand dat Corbyn een 'veilige plaats' heeft gecreëerd voor 'diegenen met abjecte houdingen jegens Joden' en dat Labour met passiviteit ten aanzien van antisemitische incidenten riskeert 'de beschuldigingen dat delen van de Labour-beweging institutioneel antisemitisch zijn kracht bij te zetten'. Zelfs met Brits understatement is dat duidelijk genoeg: Corbyns Labour heeft antisemieten de vrije teugel gegeven.

In juni vergeleek Corbyn Israël met 'zelfuitgeroepen islamitische staten of organisaties' - volgens zijn staf verwijzend naar moslimlanden en niet naar de terroristische IS, hoewel Pakistan niet 'zelfuitgeroepen' is maar IS wel. Hij keek passief toe toen Joodse Labour-parlementariërs antisemitische verwensingen moesten ondergaan. Hij verhief Chakrabarti in de adelstand nadat ze voorvallen bij Labour had goedgepraat in een eerder rapport over antisemitisme dat sprak over 'ongelukkige incidenten'. Hij heeft Hamas en Hezbollah agenten genoemd 'van vrede en politieke rechtvaardigheid in de hele regio'. En hij nodigde een Palestijnse islamist uit naar het parlement, Raed Salah - die heeft gesuggereerd dat Joden afwezig waren in het WTC op 9/11. Hij was bij een bijeenkomst georganiseerd door een pro-Palestijnse groep opgericht door een erkende Holocaust-ontkenner, Paul Eisen. Hij heeft toegestaan dat het woord 'zio' - een antisemitische term die gebruikt wordt door de Ku Klux Klan - een modieus scheldwoord werd in Labour-kringen op universiteiten en elders.

Corbyn heeft het door verschillende politieke partijen samengestelde rapport afgewezen als 'partijdig'. Vorige maand noemde hij antisemitisme een 'kwaad' dat 'nooit meer in onze samenleving mag woekeren'. Hij heeft spijt betuigd voor zijn omhelzing van Hamas en Hezbollah.

Niemand gelooft hem. De Labour-leider haat het Westen en in het verlengde daarvan Israël als een koloniale macht (niet op de Westoever, waar kolonisten die beschuldiging te rechtvaardigen maken, maar als geheel) zozeer dat hij niet ziet wanneer zijn haat overgaat in antisemitisme. 'Hij verkeert in een stadium van ontkenning', zoals Rachel Sylvester van The Times me vertelde. Zijn ideologie leidt tot een positie die Alan Johnson goed benoemt: 'Wat ooit de demonische Jood was, is nu demonisch Israël'.

Parry Mitchell, een Joodse Lord die deze zomer uit afschuw de partij verliet, zei me: 'Hoe kan ik, een Jood en een zionist, in een partij blijven waarvan het leiderschap zo duidelijk vijandig is jegens Israël (en zelfs jegens haar bestaan) en die ook flirt met antisemitisme?' De Britse en Amerikaanse politiek hebben een nieuw dieptepunt bereikt dat de grootste naoorlogse uitdaging vormt voor de Atlantische alliantie en de beschaving die zij in stand heeft gehouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden