Verslaggeverscolumn in waalwijk

Het Anne Frankboompje: vier keer vernield maar ijzersterk geworteld, dit boompje gaat nergens heen

Beeld de Volkskrant

Verslaggeverscolumn in Waalwijk

Als jullie een camera willen bij het steeds vernielde Anne Frankboompje, bood de burgemeester van Waalwijk nog aan, dan doen we dat. Maar Theo van Bracht, voorzitter van de Stichting Wandelpark, piekert er niet over.

Geen camera: ‘Je hoeft maar een bivakmuts op te zetten en je hebt er niks meer aan’.

Ook geen hek: ‘Ik denk dan meteen aan prikkeldraad. Dat gaan we dus niet doen.’

Hij was ook maar gepensioneerd, had Theo aan de telefoon gezegd, toen het net voor de vierde keer was gebeurd. Hij zat in het onderwijs, hij wist eigenlijk niet goed hoe je met zoveel agressie om moest gaan.

Omdat een week na de vernieling net het jaarlijkse feest in het park zou zijn, met een gezamenlijk ontbijt aan lange tafels en een reuzenschommel voor de kinderen, besloten ze toen maar dat er midden in dat feest ‘een ceremonie’ van een uur zou komen. En zo ging het zondag.

Het boompje vernield. Beeld RV

Toen de witte paardenkastanje aan de Amsterdamse Keizersgracht waar Anne Frank vanuit het achterhuis op heeft uitgekeken in 2005 omwaaide, zijn er tientallen nazaten gekweekt uit kastanjes die onder de boom lagen te kiemen. De boompjes die daaruit groeiden staan nu bij zeventig scholen in Europa, in Israël, Argentinië, Japan, Amerika. In Nederland staan er vijf. En Waalwijk is, na Leiden en Doesburg, nu al de derde plaats waar zo’n Anne Frankboompje is vernield.

De directeur van de plaatselijke schoenenfabriek had dit park in de jaren dertig van de vorige eeuw laten ontwerpen door landschapsarchitect John Bergmans. In Waalwijk zeggen oude mensen dat de directeur later fout was in de oorlog en het familiepark daarom in 1948 bij wijze van genoegdoening aan de gemeente heeft geschonken. Echt bewezen is dat nooit.

Waalwijk lag in de frontlinie. Toenmalig burgemeester Moonen werd even na Dolle Dinsdag midden in het dorp gefusilleerd door de SS. Het beeld van een vallende man naast de ingang van het parkje herinnert daaraan, het is van  beeldhouwer John Rädecker, die ook de beelden rond het oorlogsmonument op de Dam maakte. Geen bescheiden monument, het Anne Frankboompje oogt daarachter extra nietig, maar het wel is de beste plek van het park voor een boom. Ruimte genoeg om honderden jaren oud te worden.

Tien jaar geleden was dit parkje verloederd, een plaats voor drugsgebruik en vandalisme. Theo begon met een vuilniszak zelf de rommel op te ruimen, om zes uur ’s ochtends, want hij geneerde zich ervoor. Richtte met vrienden de Stichting Wandelpark Waalwijk op. Liet studenten Stedelijke Beplanting een nieuw ontwerp maken. Vrijwilligers zetten de nieuwe planten eigenhandig in de grond rond de eeuwenoude esdoorns en cipressen.

Vrijwilligers aan het werk in het park. Beeld RV

Het park werd weer prachtig. En het Anne Frankboompje was de kroon op alles.

Is dit antisemitisme van hangjongeren van allochtone afkomst, zoals nu ook in Waalwijk wel wordt gezegd? Theo kent die hangjongens als zijn broekzak: ‘Ik heb ze meegenomen naar het boompje en gevraagd: Wat vinden jullie hier nou van? Ze vonden het verschrikkelijk.’

Hij denkt eerder aan een gestoord persoon met kennis van bomen. Er is eerst met een scherp mes heel precies in het boompje gesneden om de sapstroom te onderbreken. De bomendokter heeft dat daarna zorgvuldig verbonden en met folie ingepakt. Vlak daarna is het boompje nog drie keer toegetakeld, tussen de derde en vierde keer zat maar een paar uur: ‘Iemand heeft staan loeren om weer toe te slaan.’ Iedere keer hing Theo een nieuwe foto van Anne Frank terug aan het boompje. Steeds weer werd die foto meegenomen.

Theo van Bracht: 'Dit boompje blijft.' Beeld RV

Stadsdichter Joep Trommelen opent de ceremonie: ‘Leg eens uit wat je bedoelt en voeg misschien iets toe aan peilloze zinloosheid’.

Een kleine tweehonderd Waalwijkers lopen achter hem aan naar het boompje en zingen wat verlegen mee als een plaatselijke gitarist Streets of London, inzet, ‘omdat dat over het relativeren van je eigen leven gaat’.

Dit boompje is al ijzersterk geworteld, zei de bomendokter.

‘Dit boompje blijft’, zegt Theo.

En er zijn geen tranen. En er is niet de richtingloze woede of dat net teveel aan emotie, zoals je wel ziet bij boze stille tochten. Gewoon een paar bedachtzame sprekers en een beetje muziek. Plus wat meisjes die ‘een extra levendig’ stukje uit het dagboek van Anne Frank lezen. Zij zijn uitgekozen omdat ze precies zo oud zijn als Anne destijds.

Met al dat lieve, slungelige, op het punt van uitbotten er nog aan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.