Column

Herstelbetalingen aan Afro-Amerikanen alternatief voor positieve discriminatie

'Misschien moeten herstelbetalingen niet als extraatje worden gezien, maar als alternatief voor positieve discriminatie.' Beeld anp

Vorige week beloofde ik een serie columns te schrijven met bewust onrealistische voorstellen, gebaseerd op de theorie dat veel ouderwetse aannamen op hun kop zijn gezet in het Trumptijdperk. Een goede tijd dus voor ongewone ideeën.

Mijn voorstel gaat over de theorie, geliefd bij progressieven en aanvaard door veel conservatieven, dat in een multiraciale maatschappij witte identiteitspolitiek naar de politieke wildernis voert.

Niet dus. De demografische verandering van Amerika gaf ons een Democratische partij die meer is afgestemd op raciale onrechtvaardigheid (of etnische patronage, afhankelijk van je mening) dan ooit. En een Republikeinse partij die wit racisme (of wit verzet tegen etnische patronage, afhankelijk van je mening) heeft gebruikt om het Congres en het Witte Huis te veroveren.

Aan de ene kant heb je progressief applaus voor Ta-Nehisi Coates' pleidooi voor herstelbetalingen. Zijn argument is dat de schuld van 'mensen die geloven wit te zijn' aan de afstammelingen van Afrikaanse slaven enorm is - en in essentie nog onbetaald.

Aan het andere eind heb je de angsten van witte Trumpkiezers die vinden dat het progressivisme positieve discriminatie voor iedereen heeft gebracht - behalve henzelf. Hierdoor zouden immigranten en minderheden mogen voordringen in de rij, waardoor zij nog wél de Amerikaanse Droom kunnen claimen die de witte Trumpkiezer niet meer kan bereiken.

Twee meningen

Het is mogelijk elementen van beide meningen te accepteren. Het kan tegelijkertijd waar zijn dat nog steeds genoegdoening nodig is voor slavernij en discriminatie én dat een voorkeurssysteem bij het aannemen van werknemers en studenten nieuwe witte grieven creëert.

Want wat moeten witte Amerikanen maken van een systeem dat Hispanic of Aziatische ondernemers voordelen biedt die hun eigen Ierse of Poolse voorouders nooit genoten? Een systeem dat een halve eeuw geleden werd bedacht als tijdelijk experiment, maar dat steeds nieuwe levens krijgt? Chris Caldwell sprak eens van een 'snelle en onmerkbare overgang van een situatie waarin positieve discriminatie niet kan worden beëindigd omdat de ontvangers te zwak zijn, naar een wereld waarin het niet kan worden stopgezet omdat de ontvangers te sterk zijn'.

Aan de andere kant: in hoeverre profiteren zwarte Amerikanen in de binnensteden en in de katoenregio in het Zuiden, voor wie de erfenis van slavernij en geïnstitutionaliseerde discriminatie nog steeds een zwaar anker is, van de positieve discriminatie die vooral gunstig is voor minderheden uit de middenklasse? En hoe gedenkt het de specifieke misdaad van slavernij als je de ervaringen van Amerikaanse nakomelingen van slaven op één hoop gooit met problemen van immigranten?

Alternatief

Dus misschien moeten herstelbetalingen niet als extraatje worden gezien, maar als alternatief voor positieve discriminatie. Schaf raciale begunstiging bij toelating tot universiteiten af, hou op met positieve discriminatie bij het aannemen van ambtenaren en het uitdelen van overheidscontracten en sta door de overheid gesanctioneerde discriminatie alleen toe op grond van sociaal-economische status.

Maar creëer tegelijkertijd een programma van herstelbetalingen - laten we het het Frederick Douglas Fonds noemen - dat direct en eenmalig uitkeert aan de bewezen nakomelingen van Amerikaanse slaven.

Hoeveel? Bepleiters van herstelbetalingen hebben het over biljoenen, waardoor hun pleidooi utopisch wordt. Maar als je iedere Afrikaanse Amerikaan 10 duizend dollar geeft, misschien in de vorm van een jaargeld, zou dat ongeveer 370 miljard dollar kosten. Relatief bescheiden vergeleken met andere plannen die nu rondzingen. De gemiddelde rijkdom van een zwart huishouden in de VS was 11,200 dollar in 2013. Deze uitkering zou dat verdubbelen.

Hiermee zou niet het raciale nadeel worden uitgevlakt - maar dat heeft vijftig jaar positieve discriminatie ook niet gedaan. Het zou wel een veelbetekenend antwoord zijn op een buitengewone onrechtvaardigheid - en een antwoord dat geen permanente discriminatie met zich meebrengt.

Er is geen duidelijk of makkelijk pad dat voert naar een multiraciaal land dat politiek niet verdeeld wordt door ras. Maar het doen van eenmalige herstelbetalingen aan de nakomelingen van slaven - in plaats van de permanente positieve discriminatie voor gekleurde mensen - zou weleens een beter pad kunnen zijn dan dat waar we ons nu op bevinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden