VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen

Herman houdt van een concert en van terrasbezoek, en hij bedreigde Jaap van Dissel

null Beeld

De man die RIVM-directeur Jaap van Dissel, de premier en drie ministers met de dood bedreigde lijkt op Pierre Kartner en heeft volgens de reclassering ‘voldoende inkomen en een fijn huwelijk’, met de struise vrouw op de verstandige schoenen, die stuurs van verlegenheid achterin de rechtszaal zit.

Herman B. uit Ede is 61 jaar oud en stuurt in november een tweet naar Mark Rutte: ‘@Minpres er is maar één echt werkende maatregel: Jouw (sic), Hugo, Ferd en Tamara de strot doorsnijden!’ In december neemt hij Jaap van Dissel op de korrel: ‘@RIVM Opa Jaap van Dissel: vergeet je pensioen! Liquidatie aanstaande!?’ Bij deze tweet zit een filmpje waarin een vuurwapen op de kijker wordt gericht en afgeschoten.

De zaak komt 3 mei voor bij de rechtbank in Arnhem, maar wordt aangehouden als blijkt dat Herman, die zijn eigen verdediging voert, zijn strafdossier niet heeft ontvangen. Diezelfde dag arresteert de politie twee vrouwen uit Apeldoorn en Terneuzen wegens het oproepen tot het plegen van geweldsmisdrijven tegen Jaap van Dissel. Vervolgens begint in België de klopjacht op de voortvluchtige gewapende militair die daar viroloog Marc van Ranst bedreigt. Daarna wordt een man uit Enschede aangehouden die op Telegram oproept om bakstenen bij Jaap van Dissel door een ruit te gooien, met vermelding van diens woonadres. En blijkt een man uit Den Haag gearresteerd omdat hij op internet dreigt Van Dissel om het leven te brengen.

Nu is het de vrijdagmiddag voor Pinksteren en haalt Herman van B. voor het vervolg van zijn zaak vier handgeschreven pagina’s met ‘een heleboel op- en aanmerkingen wat ik ervan vind’ uit een plastic tas. De politierechter heeft maar een half uur maar blijft opvallend geduldig, empathisch en voorkomend. De geoefende toehoorder weet dat een verdachte dan vaak extra op moet passen. Herman heeft het met al zijn aplomb niet in de gaten.

Exterieur van de rechtbank van Arnhem. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Exterieur van de rechtbank van Arnhem.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

‘U zei de vorige keer dat u de ernst er niet van inziet’, zegt de officier van justitie. ‘Is dat nog steeds zo?’ Ja hoor, Herman vindt alles zwaar overdreven. Spottend, over een verklaring die eerder ter zitting is afgelegd over de impact van alle bedreigingen die dagelijks bij het RIVM binnenkomen: ‘Zóóó erg.’ Van Dissel heeft toch zélf voor zijn functie gekozen? Dit hoort daar volgens Herman gewoon bij.

De reclassering stelt vast dat Herman niet aan drank of drugs is. Wel is hij volledig arbeidsongeschikt door epilepsie. Zijn vrouw en hij houden van concert- en terrasbezoek en af en toe een reis. Toen dat door de coronamaatregelen onmogelijk werd, zette Herman zijn ‘overlevingsmechanisme in werking’, want hij leerde ‘voor zijn rechten op te komen’.

Herman hoort het met een instemmend ‘jajaja’ aan alsof hier een talent wordt geprezen. Hij streed al vaak met instanties. Heeft drie herkeuringen voor zijn arbeidsongeschiktheid ‘tot aan de rechtbank uitgevochten’. Herman verwijderde dan wel zijn accounts op Twitter en Facebook nadat de politie hem thuis oppakte en een nacht in de cel zette, ‘maar dat wil niet zeggen dat ik mijn mening zal veranderen’. Hij is hier op een missie om ‘de democratie weer te laten zegevieren’.

De officier van justitie kondigt een forse strafeis aan: vier weken cel waarvan drie voorwaardelijk, ook om duidelijk te maken dat dit ‘serious business is’.

Herman zit nu te grinniken.

De rechter legt daarna nog eens geduldig uit waarom doodsbedreigingen in het geheel niet vallen onder de vrijheid van meningsuiting. Herman hoort het allemaal blakend van zelfvertrouwen aan.

En dan is het wel mooi geweest. Het bedreigen met de dood van ministers en ambtenaren heeft ‘direct effect op de democratische rechtsstaat’, zegt de politierechter, ‘en dat maakt dat ik deze misdrijven zeer ernstig vind’. Hij vonnist daarom nog fors hoger dan de eis: acht weken celstraf waarvan vier voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar.

Plotseling blijkt rechtsstaat niet ook maar een mening. Bij dit gegeven valt Herman even verbijsterd stil. Heel even. Daarna dreigt hij alweer de rechter ‘hoofdelijk aansprakelijk’ te stellen. En als die geen krimp geeft, en Herman dan toch echt volkomen voor lul staat, verlaat hij de rechtszaal met een gekrenkt ‘de groeten’.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden