Column Max Pam

Heel Europa rond voor 46,99 euro: het vervelende is dat ik daar juist bewondering voor heb

De 21-jarige student Milan Passchier uit Gouda vloog zo’n beetje heel Europa rond voor het luttele bedrag van 46, 99 euro. Het ticket van Stockholm naar Gdansk kostte hem bijvoorbeeld 3,19 euro. Hij deed zeven steden in zes dagen, dankzij een programmaatje waarmee hij de goedkoopste vliegreizen aan elkaar kan koppelen. Het stond in deze krant.

Als ouder met een zoon in de studentenleeftijd zou ik het vingertje moeten heffen, omdat de reislust van Milan een aanslag is op het klimaat. Hij reist niet ergens heen met een specifiek doel, hij reist naar een doel dat het minste geld kost. Als iedere student dat gaat doen, als iedere reiziger dat gaat doen, wordt de wereld niet vooruit geholpen. Dat gaat de wereld nog sneller ten onder dan algemeen wordt voorspeld.

Het vervelende is dat ik juist bewondering heb voor Milan. Niet alleen omdat hij vindingrijk met zijn beperkte budget omgaat, maar ook omdat hij als het ware zijn nieuwsgierigheid achterna reist. ‘Verlaat, jongeling, uw woonplaats en bezoek vreemde landen, de wereld zal zich voor u ontsluiten’, heeft de Romeinse schrijver Petronius al gezegd. De Nederlandse dichter Johnny van Doorn (1944-1991) zei het hem vaak na, al woonde die op een flatje in Amsterdam-Noord. Als ik het iemand had gegund om voor een habbekrats de wereld rond te reizen, dan was het wel Johnny van Doorn.

Je hoort vaak beweren dat de luchtvaart lage tarieven kan hanteren, omdat er geen brandstofbelasting wordt geheven. Daarom wordt gepleit voor een vliegtaks, wat weer als consequentie heeft dat reizen voor lagere inkomens naar verhouding duurder wordt dan voor hogere inkomens. Is het vliegen juist gedemocratiseerd en bereikbaar gemaakt voor de gewone man, worden er weer tegenmaatregelen genomen. Joop den Uyl wilde voor iedereen een auto, tot er veel te veel kwamen – de tragiek van de onderklasse.

Of een vliegtaks de reislust terug zal dringen, is maar de vraag. De wereld moet voor een ieder ontsloten worden. We hebben maar één leven en nu heeft Govert Schilling ook nog eens verklaard dat wij nooit op de maan of op Mars zullen wonen, dus die kant kunnen wij ook niet op. Alleen de aarde blijft over om iets aan te ontdekken. In termen van nieuwsgierigheid ziet het er op den duur bijzonder somber uit voor toekomstige generaties.

Overigens is niet alleen het vliegen spotgoedkoop, hetzelfde geldt voor busreizen. Je hoeft niet eens lang te zoeken om te vinden dat je voor 9 euro van Amsterdam naar Brussel kunt met de bus. En misschien ook nog wel retour, dat weet ik niet. Amsterdam-Berlijn is iets duurder, maar ik denk dat Milan Passchier met enig googelen er zo een koopje tussenuit vist. Bedenk daarbij dat er geen vrijstelling is voor een belasting op diesel.

Vanuit klimaatoogpunt gezien is de trein om te reizen het meest verantwoord. Maar de trein is duur, wagons zitten vaak overvol, de reistijd is lang en met de aansluiting blijkt het doorgaans droevig gesteld. Zo ben ik steeds van plan een keer van Amsterdam naar Londen met de trein te gaan, maar in Brussel moet je al weer overstappen en dat betekent zeulen met je koffer. Misschien niet erg, maar voor een transportmiddel dat wil concurreren niet aantrekkelijk.

In de vorige eeuw is reizen lang gepaard gegaan met een gevoel van vrijheid. Wie naar Brazilië vloog, was in die tijd praktisch onbereikbaar voor de achterblijvers. Internetcafés vind je tegenwoordig in de verste uithoek van de Sahara. Dagelijks kun je momenteel een tv-spotje van Center Parcs zien, waarin je een zoetgevooisde vrouwenstem hoort zeggen: ‘Even er helemaal uit.’ En dan zie je een bungalowpark, waar iedereen het gevoel van vrijheid aan het imiteren is. De vorige eeuw heeft het tijdperk van de reiziger afgesloten en dat van het massatoerisme ingeluid. De beste definitie van een toerist is nog altijd die van Godfried Bomans: ‘Een toerist is iemand die niet precies weet wat hij met zijn geld moet doen. Hij wordt altijd begeleid door iemand die dat wel weet.’

Milan Passchier is een linkmichel. Door in de krant te vertellen hoe hij het doet, loopt hij natuurlijk de kans dat de luchtvaartmaatschappijen het lek gaan dichten. Maar misschien is hij erop uit om via de promotie in deze krant zijn programmaatje op de markt te brengen. Dan heeft zijn vlieglust helemaal te gelde gemaakt.

Zijn reis bracht Passchier onder meer naar Zadar, een plaats in Kroatië waar hij nog nooit van had gehoord. Ik ook niet. Volgens TUI, het reisbureau dat je er heen brengt, is het ‘de mooiste stad ter wereld’. Helaas stond het vliegtuig naar Stockholm alweer te wachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden