Heeft u dat gehoord, over Hillary?

De Amerikaanse commentator David Goldman schrijft in een opiniestuk voor de Asia Times dat je de Amerikaanse verkiezingen niet kunt winnen zonder de stem van de 'deplorables'. 'Trump gaat winnen.'

Hillary Clinton tijdens het LGBT for Hillary Gala op 9 september Beeld afp

Hillary Clinton for president?

David P. Goldman zegt dat de Amerikaanse presidentsverkiezingen voorbij waren op het moment dat het woord 'deplorable' (beklagenswaardig) ontsnapte aan de mond van Hillary Clinton. 'Iedereen weet nu dat Clinton tegen een lgtb-fondsenwerver zei: 'Weet je, om maar eens heel generalistisch te spreken, je zou de helft van de supporters van Trump in wat ik noem de 'mand beklagenswaardigen' kunnen stoppen. Snap je? De racisten, seksisten, homofoben, xenofoben, islamofoben - noem maar op. Helaas heb je zulke mensen, en hij heeft ze een stem gegeven.''

Goldman schrijft dat Hillary zich wel verontschuldigde, maar dat niemand haar zal geloven. 'Ze zei precies wat ze denkt. Vergeleken met dit apocalyptische moment waarop zij zichzelf toonde zoals ze is, zijn haar corruptieschandaal, haar leugens over de e-mailserver en haar gezondheidsproblemen klein bier.'

Volgens Goldman kun je de Amerikaanse verkiezingen niet winnen zonder de stem van de beklagenswaardigen: 'Beklagenswaardigen zijn de grootste minderheid van Amerika. Misschien wel de meerderheid. Ze kunnen racistisch zijn of niet, homofoob enzovoort, maar ze weten dat ze beklagenswaardig zijn. Beklagenswaardig en trots.

'Zij zijn het gemiddelde gezin waarvan het reële inkomen de afgelopen tien jaar beklagenswaardig is gedaald met 5 procent, zij zijn de 35 procent van de volwassen mannen die hun werk zijn kwijtgeraakt, de 40 procent van de studenten die hun schulden niet kunnen afbetalen, de bejaarde ambtenaren wier pensioenfondsen 4 biljoen dollar tekortkomen. Zij leiden een beklagenswaardig leven en denken dat hun kinderen een nog beklagenswaardiger leven tegemoet gaan.'

'Amerikanen', schrijft Goldman, 'zijn door de bank genomen een vergevingsgezind volk. Ze kunnen het Hillary zelfs vergeven dat ze tienduizenden compromitterende e-mails op een illegale privéserver is kwijtgeraakt en er vervolgens herhaaldelijk over liegt op een manier die de beklagenswaardige intelligentie van de gemiddelde kiezer beledigt. Maar wat je niet kunt doen, is op hen spuwen en zeggen dat het regent. Dat vergeven ze je nooit.'

Heeft u dat gehoord, over Hillary?

Zeynep Tufekci, hoogleraar aan de universiteit van North Carolina, schrijft in een opiniestuk in The New York Times over het groeiend complotdenken in de VS. Kun je het stoppen?

Hillary Clinton heeft longontsteking. Wist u dat ze ook een dubbelganger heeft? Die blonde vrouw die naar verslaggevers wuifde voor het appartement van Chelsea Clinton, een paar uur nadat Hillary niet goed werd op Ground Zero. En haar ziekte van Parkinson, wist u daarvan? En haar epilepsie en voortschrijdende dementie? Ze heeft dat allemaal anderhalf jaar lang weten te verbergen omdat de man van wie we denken dat hij aan het hoofd van de geheime dienst staat, in feite haar hypnotiseur is. Én hij is medicus.

Complottheorieën circuleren op het internet die beweren dat dit niet Hillary Clinton is, maar haar dubbelganger Beeld afp

Nee, ik ben niet gek geworden, ik heb alleen een paar uur doorgebracht op sociale media die losgaan op complottheorieën. Inderdaad had Clinton haar longontsteking bekend moeten maken. Door dat niet te doen, neemt het aantal mensen toe dat denkt dat ze iets verbergt. Maar hoeveel je ook openbaar maakt, de mensen die denken dat Clinton haar epilepsie, Parkinson en dementie heeft weten te verbergen dankzij haar hypnotiseur en dubbelganger, die blijven dat denken.

Complottheorieën zijn als muskieten die floreren in moerassen van wantrouwige samenlevingen, met zwakke instituties, gesloten elites en technologie die theorieën die niets met waarheid te maken hebben snel verspreidt. Ze één voor één dood slaan is zinloos, je moet de moerassen droogleggen. Ik kom uit Turkije en de reden dat complottheorieën in het Midden-Oosten bloeien is niet geheim. De elite schermt zich af, buitenlandse machten bemoeiden zich decennialang met de regio en er zijn weinig instituties die feit van fictie onderscheiden. Dus wordt alles aan geheimzinnige klieks toegeschreven. Maar wacht, over welk deel van de wereld schreef ik nou eigenlijk? Mijn toenemende dementie heeft me in de war gebracht. Complottheorieën zijn er altijd geweest.

Maar dankzij nieuwe technologie en afnemend vertrouwen in instituties wordt het erger. We verwachten van traditionele nieuwsvoorzieners dat ze waarheid van roddel onderscheiden. Dat ging nooit perfect maar het nieuwe, op internet gerichte financieringsmodel is prima voor de verspreiding van complotdenken. Elk verhaal staat of valt met het bereik. Maar geen complotdenken zonder 'community': de sociale media. Prima voor dissidenten in Egypte en homojongeren in een conservatief dorp, maar je hebt ook de ontkenners van 9/11 of antivaccinatiegroepen. Complotdenkers kunnen hun mening mainstream maken.

Het heersende internetbusinessmodel is niet goed voor democratie. We moeten bronnen van informatie steunen die betaald worden middels abonnementen, donaties en filantropie. Dan is go viral or die niet meer de enige optie. En als de elites dan ook uit hun ivoren torens komen, kan de samenzweringskoorts stoppen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.