Heeft Mark Zuckerberg een monster geschapen waarover nu zelfs zijn schepper geen controle meer heeft?

Op The Daily, de podcast van The New York Times, ging het gisteren over Facebook - op alle podcasts ging het gisteren over Facebook, en in alle kranten, op de radio, op Twitter en op Facebook ging het gisteren ook over Facebook. Want de baas van Facebook werd voor de tweede achtereenvolgende dag ondervraagd door Amerikaanse volksvertegenwoordigers en om acht uur gisteravond begon het grote event Bye Bye Facebook (op Facebook), een poging van Zondag Met Lubach om Facebook helemaal te slopen.

We moesten van Lubach Facebook opzeggen. Omdat hij een soort profeet is met een grote schare trouwe volgelingen die gehoorzaam doen wat hij ze opdraagt, leek de neergang van Facebook ineens onafwendbaar.

Mark Zuckerberg bood eerst in de Amerikaanse Senaat zijn excuses aan voor de inbreuk op de privacy door Facebook (I'm sorry) en daarna nog een keer in het Huis van Afgevaardigden (I'm sorry). Het I'm sorry-zeggen was hem geleerd door een team van specialisten dat Zuckerberg de afgelopen weken voorbereidde op de parlementaire roast.

Alleen werd het geen roast. Een volksvertegenwoordiger wist niet dat Facebook geld verdient met advertenties en een andere vroeg Zuckerberg beleefd hoe dat dan volgens hem zou moeten, het reguleren van Facebook. Zuckerberg zei heel vaak dat hij iets niet wist. Dingen waarvan je zou verwachten dat hij ze wél wist, over het verwijderen van verzamelde data, over de hoeveelheid data, over het volgen van gebruikers, ook buiten Facebook. Of Zuckerberg pleegde meineed, of hij wist het echt niet.

Misschien is er niemand meer die precies weet wat Facebook doet, wat Facebook kan, wat Facebook is. In The Daily zat de technologie-expert van The New York Times, Kevin Roose. Schrijven over Facebook was zijn werk, zei hij, maar hij moest erkennen dat hij geen idee had hoe Facebook werkt. 'What Is This Thing?' vroeg presentator Michael Barbaro, maar er kwam geen antwoord. Facebook is steeds meer een mysterie, het is een koekoeksjong dat zich in de samenleving heeft genesteld, het is druk doende de vacante positie van de Alwetende in te nemen.

Zuckerberg zei in 2017 dat Facebook de sociale infrastructuur zal vormen van de ware wereldgemeenschap. Maar we komen er nu in hoog tempo achter dat het veel meer is, alleen weten we niet wat precies.

Facebook nadert de 2,2 miljard gebruikers wereldwijd, van al die gebruikers weet het meer dan de gebruikers van zichzelf weten en die kennis gebruikt het om advertenties te verkopen. De kennis bleek beschikbaar voor presidenten en Brexiteers en god mag weten voor welke ellendelingen nog meer. Omdat we nog maar aan het begin staan van het grote datavissen, staan we ook nog maar aan het begin van de macht van de Facebook-achtigen - zelfs áls FB ten onder gaat, zal er onherroepelijk een opvolger komen.

Wie heeft er nog inzicht in het alwetende Facebook-algoritme? Of weet het algoritme al meer dan welk individu ook? Er komt een moment dat kunstmatige intelligentie ons gaat overvleugelen. Misschien zijn de eerste tekenen daarvan al zichtbaar. Misschien heeft Mark Zuckerberg een monster geschapen waarover nu zelfs zijn schepper geen controle meer heeft.

Het is voor de Facebookgelovige niet gemakkelijk alleen verder te gaan. Facebook heeft ons veel te lief om ons los te laten: we mogen altijd terugkeren in haar armen. Van mijn Facebookvrienden (5.000) had er gisteravond om halftien welgeteld één zijn account opgezegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.