DE WEEK VAN DE HOOFDREDACTEURpieter klok

Hebben we de schrijfsters en de integriteit van de krant te veel beschermd?

null Beeld
Pieter Klok

Het is altijd pijnlijk om van de rechter een tik op de vingers te krijgen, maar het is extra pijnlijk als een uitspraak van een rechter, zoals deze week, recht ingaat tegen het eigen rechtvaardigheidsgevoel.

Het gerechtshof oordeelde dat we onze literatuurrecensent in de zomer van vorig jaar ten onrechte hebben ontslagen. Het onderzoek dat tot het ontslag leidde, en waaruit bleek dat hij schrijfsters ongepast benaderde, was volgens de rechter onzorgvuldig geweest. We hebben onze medewerker dus onvoldoende beschermd.

Het oordeel staat recht tegenover het eerdere oordeel van de kantonrechter die het ontslag rechtmatig vond, waaruit eens te meer blijkt hoe onvoorspelbaar een rechterlijk oordeel kan zijn, zeker als de zaak zo complex is als deze en er zo weinig jurisprudentie is.

We moesten in deze kwestie drie belangen behartigen: de belangen van de recensent, die al decennia voor ons werkte, de belangen van de vrouwelijke auteurs, die de manier waarop de recensent hen benaderde onaangenaam en intimiderend vonden, en de belangen van de krant die voor alles onafhankelijk en eerlijk moet zijn.

Dat laatste betekent dat onze recensenten in hun contacten met schrijvers steeds rekening moeten houden met hun machtige positie en hun macht nooit mogen gebruiken om auteurs in een positie te brengen waarin zij moeilijk ‘nee’ durven zeggen, uit angst voor de consequenties. Het betekent ook dat als recensenten dat wel doen en erop worden aangesproken, ze daar eerlijk over zijn en er verantwoording over afleggen. Aan beide voorwaarden is in dit geval volgens ons niet voldaan, waardoor wij uiteindelijk geen andere keus hadden dan de rechter te vragen het dienstverband te beëindigen.

Het moeilijke in deze en vergelijkbare zaken is dat de betrokken vrouwen er liever niet over praten. Niemand presenteert zich graag als slachtoffer en in dit geval al helemaal niet. De gedragingen van de literatuurrecensent an sich werpen al een smet op hun werk, zoals Lize Spit vorig jaar beschreef in een Facebookpost.

Als het ook nog openbaar wordt, wordt dat effect versterkt. We moesten de betrokken vrouwen daarom anonimiteit beloven om hen over de streep te trekken.

Hebben we de vrouwen en de integriteit van de krant te veel beschermd en onze recensent te weinig? Ons rechtvaardigheidsgevoel en journalistieke taakopvatting zeggen nog steeds van niet. Wel gaan we onze interne procedures aanscherpen, zodat er in de toekomst minder discussie hoeft te zijn wat in dergelijke gevallen een goede en eerlijke aanpak is.

Aanpassing: om misverstanden te voorkomen is een zin die betrekking had op het openbaar maken van de informatie verwijderd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden