VERSLAGGEVERSCOLUMNARIEJAN KORTEWEG IN DEN HAAG

Hebben Kamerleden in het debat zelf wel de discipline waartoe ze de bevolking oproepen?

fBeeld f

Na het coronadebat van vorige week, waarbij minister Bruins achter het katheder bezweek, klonk van veel kanten een oproep tot beperking. Een debat van 10 uur met pas na 6,5 uur een eetpauze, en vijf ministers gegijzeld in vak K, dat past niet in tijden van crisis. Voormalig Kamervoorzitter Frans Weisglas bracht op Twitter de gevoelens onder woorden: ‘Kamerleden zouden niet met z’n vijftienen de op hun top werkende ministers urenlang moeten tergen met vaak dezelfde vragen.’ 

Enkele fractieleiders sloten zich bij hem aan. ‘Wat moeten de mensen wel niet denken die hier thuis naar zitten te kijken’, verzuchtte Henk Krol tegen NRC Handelsblad. En Rob Jetten: ‘Laten we het de volgende keer iets korter en bondiger doen.’ Thierry Baudet kwam met de suggestie de eerste termijn van de Kamer achterwege te laten.

Een eerste maatregel is aangekondigd: geen 6 maar 4 minuten spreektijd per woordvoerder. Er staat zodoende minder dan 4 uur voor het debat van donderdag ingepland. Dat is indicatief, waarschuwt de woordvoerder van de Kamervoorzitter. Waarschijnlijk wordt ook het aantal interrupties beperkt, maar dat wordt officieel pas afgesproken in de paar minuten voor aanvang van het debat, als de woordvoerders staan te smoezen bij Arib. Het is eigenlijk vreemd dat zowel spreektijd als aantal interrupties niet gekoppeld is aan de omvang van de fractie. Zo kon Baudet met zijn 2 zetels 53 interrupties plegen, terwijl Hayke Veldman van de VVD het met 32 zetels bij 9 interrupties liet.

Dat er geen enkele beperking leek te worden gesteld aan de interrupties, wekte ergernis. De verschillen waren groot. Baudet was de anderen ver vooruit met 53 interrupties, met reeksen van 12 interventies bij Klaver en Rutte, 9 bij Asscher. Maarten Hijink, vervanger van de in Brabantse quarantaine verkerende Lilian Marijnissen, was een ambitieuze tweede. Daarna een grote groep met Wilders, Ouwehand, Klaver, Jetten. Opvallend was dat anderen juist terughoudend waren. Pieter Heerma had pas na 5 uur debatteren zijn eerste interruptie, Krol nog later. Tunahan Kuzu wachtte meer dan 8 uur.

Van der Staaij: ‘Elkaar de bal toespelen.’Beeld Livestream Tweede Kamer

De Kamer is bijna helemaal tot stilstand gekomen, dit is het enige plenaire debat dat resteert. Het kabinet kan nu veel doen zonder ter verantwoording te worden geroepen. Gaan de Kamerleden desondanks de zelfdiscipline aan de dag leggen waartoe ze sinds afgelopen weekeinde met zoveel klem de bevolking oproepen? Het is maar net aan wie je het vraagt.

‘We denken te gemakkelijk dat bij een belangrijk debat geen interruptiebeperkingen moeten gelden’, zegt Kees van der Staaij, die het zelf woensdag bij zeven interrupties liet. ‘Laten we wat inventiever zijn. Je bent met zo veel woordvoerders, je kunt elkaar de bal toespelen.’ Terugkijkend op het vorige debat zegt hij: ‘Dat riep de vraag op waarom er zo lang zo veel ministers in de zaal waren. Wij hadden daar als Kamer niet om gevraagd.’

Ouwehand: ‘Ik houd me aan de afspraken.’Beeld Livestream Tweede Kamer

Esther Ouwehand, met 33 interrupties de vorige keer zeer actief, wil zich ook nu geen beperkingen opleggen. ‘Dit is niet anders dan een ander debat. Ik houd me gewoon aan de afspraken. Je wilt hier als Kamer de tijd voor nemen, maar beseft tegelijk dat het kabinet z’n werk moet kunnen doen. Daar zoek je een balans in. Bij het vorige debat was nog veel onduidelijk, misschien neemt dit keer de technische briefing veel vragen weg.’

Thierry Baudet ziet, ondanks zijn nadrukkelijke aanwezigheid bij de vorige aflevering, het debat als een ritueel. ‘Het is als de ruzie van een al jaren getrouwd stel. Ze gooien elke week wat borden naar elkaar en blijven doen wat ze altijd al deden.’ Het komt vrijwel nooit voor dat door een debat de koers wordt bijgesteld, wil Baudet maar zeggen. ‘De ministers luisteren niet, die zitten op hun telefoon. Die weten ook dat er niets op het spel staat. Maar dat kan ik waarschijnlijk de lezers van jouw krant niet uitleggen.’

Baudet: ‘Huwelijksruzie.’Beeld Livestream Tweede Kamer

Dat hij desondanks zo actief meedeed, is vooral een signaal naar zijn achterban. ‘Ik ben nu eenmaal de voorman van een beweging. Dat betekent dat het je baan is mee te doen aan dat ritueel.’ Zijn voorstel om de eerste termijn te laten vallen, is door de Kamervoorzitter niet in overweging genomen.

Dat er vorige week vijf bewindspersonen in Vak K zaten, was overigens de keuze van het kabinet, de Kamer had daar niet om gevraagd. Dit keer komen alleen Rutte, De Jonge en Van Rijn. Opmerkelijke afwezige is Grapperhaus, sinds maandag prominent in beeld als opperhandhaver. Om zijn komst is door de Kamer niet gevraagd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden