Column Nadia Ezzeroili

Hebben anonieme wapeninleveracties wel nut?

Menno Jas, fractievoorzitter van De Realistische Partij (DRP) in Hoorn, stond er ook van te kijken: voor het eerst sinds de oprichting (april 2017) van zijn partij stemde de Hoornse raad ­unaniem in met een motie die hij had ingediend.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Die motie ging over een wapen­inleveractie in Hoorn, geïnspireerd door de actie ‘Van je wapen af zonder straf’ van gemeente Rotterdam. Binnen twee weken tijd bracht de Rotterdamse inleveractie maar liefst 260 wapens – waaronder 60 vuurwapens – en 650 kilo munitie op. Als het Openbaar Ministerie voor de zomer akkoord gaat, kunnen bewoners van Hoorn binnenkort ook tijdelijk zonder strafvervolging wapens inleveren.

Menno, parttime handelaar in de in- en export van auto’s, is net een jaar actief met De Realistische ­Partij, een nieuwe rechtse partij in Hoorn die na de gemeenteraadsverkiezingen één zetel wist te ­bemachtigen. Zijn bijdrage in de raad ging tot nu toe niet altijd zonder weerstand. Collega-raadsleden hebben zich geregeld beklaagd over zijn ‘harde toon’ tijdens raadsvergaderingen. Ook de partijstandpunten van DRP maken Menno niet altijd even geliefd. DRP staat voor een rechts beleid: tegen opname van statushouders in de gemeente ten koste van de ‘inheemse Hoornse bevolking’, tegen ‘wazige groene hobby’s’ en vóór Zwarte Piet.

Logo van De Realistische Partij.

Maar kom niet aan met vergelijkingen met VVD (‘te links’) en al ­helemaal niet met PVV. Die laatste vergelijking wordt in Hoorn, tot grote irritatie van Menno, nogal eens gemaakt vanwege de gekozen rechtsvorm van de partij. DRP is net als de PVV geen ledenpartij, maar een stichting. ‘Aangeslotenen’ ­mogen wel vergaderpunten inbrengen en stemmen, al kan de partij de uitkomst van die stemming dus ook naast zich neerleggen. ‘Gebeurt nooit’, volgens Menno, ‘want als je dat te vaak zou doen, dan lopen de aangeslotenen ook weer weg. Wij hebben alleen voor deze vorm gekozen omdat we een agressieve overname van de partij willen voorkomen.’

Nu dan het voorstel van De Realistische Partij waarmee Menno eindelijk de hele raad achter zich kreeg. Met de inleveractie hoopt hij een ‘dreigende straatcultuur’, waarin het bezit van een (vuur)­wapen statusverhogend is, te voorkomen. Menno: ‘Het dragen van een wapen lijkt steeds vaker voor te ­komen, zei criminoloog Jeroen van den Broek laatst nog in een interview.’ Ook in Rotterdam, met 71 schietpartijen vorig jaar een van de koplopers in Nederland op het gebied van vuurwapengeweld, is de inleveractie met die intentie ­opgezet.

Maar denkend aan Hoorn, zie ik niet gauw wilde schietpartijen en kogels in kinderkamers voor me. Ik zoek het even op: in 2018 registreerde de politie 25 (vuur)wapenmisdrijven in Hoorn, vijf minder dan het jaar daarvoor. In Rotterdam ging het in 2018 om 450 gevallen.

Menno Jas, fractievoorzitter van De Realistische Partij.

‘Dan heb je het inderdaad over geregistreerde misdrijven’, zegt Menno. ‘Maar ik hoor ook verhalen van slachtoffers die om allerlei redenen wapengeweld niet melden bij de politie. En ook in Hoorn heb je slechte buurten waar mensen ’s avonds liever niet komen.’

In Rotterdam bleken de ingeleverde vuurwapens vooral oude familierelikwieën te zijn van verzetsstrijders uit de Tweede Wereldoorlog, zeg ik. Niet bepaald de machinegeweren en Glock-pistolen van criminelen die het nodig hebben om te moorden of dreigen.

Menno, zelf ooit lid van een schietvereniging: ‘Ik las zelfs dat een Colt-pistool uit de 19de eeuw is ingeleverd. Heeft een waarde van 30.000 euro! Maar goed, het gaat ook om messen. En ook oude vuurwapens kunnen het nog doen.’

Wat geeft het, vraag ik, als dat wapen er toch maar ligt en je er verder niets mee van plan bent?

‘Je kunt er makkelijker naar grijpen in een vlaag van emotie of onder invloed van drugs’, antwoordt Menno. ‘En als je geen vergunning hebt, is het ook gewoon illegaal ­wapenbezit en ben je dus strafbaar.’

Dat is zo, natuurlijk. In Nederland riskeer je maximaal vier jaar celstraf voor illegaal wapenbezit. Maar ook de Rotterdamse politie heeft in media verklaard niet de illusie te hebben dat criminelen massaal hun wapens komen inleveren. Al was het maar omdat de ­ingeleverde vuurwapens altijd worden gecontroleerd op sporen van geregistreerde misdrijven.

Opbrengst wapeninleveractie Rotterdam (foto van Politie.nl).

Denk je, vraag ik, dat een wapen­inleveractie – realistisch gezien – dan wel nut heeft?

Menno: ‘Ik kan alleen zeggen dat ik het hoop. Maar het gaat me vooral om het signaal. Dat het níét normaal is als je met een vlindermes op zak naar iets gezelligs gaat als een kroeg – terwijl dat mes niet is gemaakt voor gezelligheid, maar om te doden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.