Brieven Zaterdag 9 februari

Heb wat vertrouwen in de nieuwsgierigheid en het talent van kinderen

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 9 februari.

Beeld Bas van der Schot

De lezersbrieven van zaterdag 9 februari.

Brief van de dag: vertrouw op de nieuwsgierigheid van kinderen

Met grote verbazing las ik dat Willem Mulder verontrust is over het feit dat nu zelfs kinderen zich bemoeien met (het achterblijven van) klimaatbeleid. Hij schrijft: ‘Zonder enige kennis van de achterliggende problematiek zal mijn dochter zich op 7 februari gedwongen voelen, net als andere kinderen, groene kleren te dragen.’ (O&D, 6 februari) Gebaseerd op Mulders pedagogische kennis – op­gedaan in zijn nano- en immuun­systeemlab – is de kern van het probleem dat kinderen niet in staat zijn complexe problemen te analyseren en dat zij ook niet kunnen inzien wat de mogelijke (rampzalige) gevolgen van een protestactie zijn. Waarom mogen kinderen niet meegaan in ‘hypes’ op school? De hypes waaraan ik in de jaren negentig meedeed op school, draaiden voornamelijk om flippo’s, tamagotchi’s en een zo strak mogelijke kuif in m’n haar. Existentiële problematiek bestond destijds nog niet, op wat zure regen na.

Terecht zegt Mulder dat kinderen van 10 nieuwsgierig zijn. Wat als die nieuwsgierigheid nu leidt tot de analyse: ‘De poolkappen smelten door verbranding van fossiele brandstoffen’, gecombineerd met een morele duiding. Mulder doet alsof klimaatverandering te complex is. Maar het lijkt mij het allergemakkelijkste maatschappelijke probleem ooit. En de reactie van zowel volwassenen als kinderen is: Doe. Er. Wat. Aan. Een van de meest menselijke uitingen daarvan ís massaprotest.

Onder demonstranten zijn mee­lopers, maar ook sceptici, debaters en toehoorders. Het is zo ongeveer de belangrijkste component van een functionerende democratie; eentje die kinderen juist zouden moeten ervaren. Bovendien verandert beleid dikwijls naar aanleiding van sociaal protest. Sterker nog, het is een van de meest ­effectieve democratische middelen voor sociale verandering.

Natuurlijk hebben ouders invloed op wat kinderen denken (en of ze groene kleren dagen). Maar wie anders? Dit lijkt me alleen problematisch als deze sociale beweging (geen hype) gebaseerd is op onjuiste informatie (en niet op of die complex is). Willem Mulder, heb wat vertrouwen in de nieuwsgierigheid en het talent van kinderen. In het beste geval dragen uw kinderen bij aan het begin van groen beleid, dat juist hun generatie een beter bestaan zou moeten geven dan nu is voorspeld. Het is ook waarschijnlijk dat kinderen veel leren over ­elkaar; over wat een hype is, over hoe je discussieert of zelfs hoe een overheid opereert. En in het slechtste geval? Ach, dan heeft uw dochter over twintig jaar een mooi verhaal: ‘Weet je nog, toen ik groen droeg omdat zoveel kinderen zich druk maakten over klimaatverandering? Het bleek een grote hoax te zijn!’

Dirk Witteveen, (onderwijs)socioloog, University of Oxford, Oxford

Nieuwe generatie

We hadden de generatie Nix, een Achterbank generatie en warempel... ineens is daar de generatie Kleurrijk en Groen...

Timia Rugenbrink, Dieren

Kinderen?

‘Malieveld vol kinderen’: klinkt als een speeltuin. Het zijn jóngeren die serieuze zaak aan de orde brengen op ludieke wijze...

Marianne Börger, Nijmegen

Rustig aan

Ik begrijp dat de demonstrerende jeugd actie verlangt van de politiek. Ook de ­redactie van de krant vindt dat. Ik vind het op dit moment echter niet onredelijk dat het kabinet eerst de doorberekeningen van het CPB in maart a.s. afwacht voordat ze daadwerkelijk stevige stappen gaan zetten. Onbezonnen gedrag nu zal ze ook niet in dank worden afgenomen.

Rinse Lammerts, Heerhugowaard

Woord van 2019

Gerede kans dat ‘klimaatspijbelaar’ het woord van 2019 gaat worden. Of wordt het misschien toch ‘struisvogelthuis­blijver’?

Michel Backus, Rhenen

Stank voor dank

Smiesing vraagt in zijn brief van 8 februari: ‘Als minister Slob het zo belangrijk vindt dat kinderen naar school gaan en niet spijbelen voor het milieu, waarom is er dan een lerarentekort?’

Welnu, Corné, toen ik na mijn pensionering als universitair docent wiskunde en economie mijn diensten beschikbaar stelde, weigerden vorig jaar op één na alle scholen mij omdat ik geen onderwijsbevoegdheid heb. Minister Slob houdt vast aan de verstikkende regel­geving. Overigens was de uitzondering de Joodse Scholengemeenschap Maimonides, die op 16 januari 2019 door Elsevier tot één van de vier Nederlandse vwo-­superscholen is uitgeroepen.

Thijs ten Raa, Amsterdam

Pak de trein

In haar column van donderdag 7 februari beklaagt Harriët Duurvoort zich erover dat een van de invloedrijkste zwarte kunstenaars, Jean-Michel ­Basquiat, een expositie heeft in Heerlen en niet in het Stedelijk of Boijmans.

Zij wedt dat er vele tienduizenden zwarte Amsterdammers en Rotterdammers en natuurlijk ook veel witte kunstliefhebbers zijn die supergraag een tentoonstelling van Basquiat willen zien.

Wat let hen om naar Heerlen te reizen en daar deze belangwekkende expositie te bezoeken. Inwoners van Limburg (en andere perifere regio’s) moeten voor heel veel kunst- en cultuuruitingen naar de Randstad om daar een museum of theater te bezoeken. Daar hoor je nooit wat over.

Wim Welles, Meerssen (Limburg)

Beeld Bas van der Schot

Twee keer dan?

Als mentor kwam ik er in gesprek met een ouder achter dat deze ouder minstens vijf tot zes keer per dag op de magister-app haar zoon volgde. (‘Waarom gunnen we onze kinderen geen privacy?’, O&D, 8 februari) Nadat ik had duidelijk gemaakt dat dit toch bepaald niet gezond was, kwamen we tot de ­afspraak dit nog maar één keer per dag te doen. Bij het afscheid nemen, kwam er bijna smekend uit: ‘Maar twee keer mag toch ook wel, hè?’

Gerrit van Dongen, Heerhugowaard

Duitse stumpers

Als de Duitse mannen hun mannelijkheid moeten ontlenen aan hard rijden op de Autobahn vind ik ze enorme stumpers! (‘Snelheidslimiet tart Duitse mannelijkheid’, O&D, 6 februari) Zijn ze in competitie met elkaar of willen ze indruk te maken op ons vrouwen? In het laatste geval schieten ze bij mij hun doel finaal voorbij!

Bernadette van Leeuwen, Groningen

Aandoenlijk

Ik ben blij dat ik niet de enige ben die zich ergert aan de negatieve reacties op de scholieren die afgelopen donderdag demonstreerden voor een beter klimaatbeleid (O&D, 7 februari). Het maakt iets los bij mensen die hierover andere opvattingen hebben.

Wij hebben geen auto en al jarenlang moeten we hierover verantwoording ­afleggen. Na het stellen van kritische vragen hierover, voelt de vragensteller zich soms verplicht te verklaren dat hij wel een auto heeft maar die auto meestal laat staan! Dat is dan wel weer aandoenlijk. Op een of andere manier maak je iets los bij die mensen zonder dat je daarop uit bent. Hetzelfde gebeurt als je vertelt dat je vegetariër bent. Het is mijn keuze en ik verplicht niemand ertoe om diezelfde keuze te maken!

Brigitte Snoeks, Heemstede

Schaamteloos

Graag geen interviews meer met mensen die het nog steeds niet bezwaarlijk vinden elf keer per jaar vanuit Australië naar Zuid-Afrika te vliegen (O&D, 8 februari, Sisonke Msimang).

Frans Aarts, Renkum

Prinses Christina Concours?

Kunnen we niet eens ophouden met ­leden van de koninklijke familie te eren door hun namen en titels te verbinden aan kunst- en cultuurinstellingen, fondsen en/of concoursen?

Niets wijst erop dat zij die eer verdienen. Integendeel, het is uitsluitend pr-strategie. En, niet onbelangrijk, het is gratis. Ik kom daarop omdat onlangs een tekening van Rubens, ondanks ­diverse pogingen daartoe, niet door Christina aan een Nederlands museum te koop werd aangeboden, laat staan ­geschonken.

Een week later lees ik dat in het kader van het Prinses Christina Concours binnenkort de eerst selectie plaatsvindt in het prins Claus conservatorium te Groningen. Laten we onszelf toch niks wijsmaken; die dame heeft niets met dat concours, net zo min als met onze ­musea. Waarom dan haar naam eraan verbinden?

Herman KassenbergGroningen

Kleinzielig

Leerlingen tonen maatschappelijke ­betrokkenheid door te demonstreren voor een beter klimaat (maatschappijleer). Ze weten de weg naar Den Haag en het Malieveld te vinden (aardrijkskunde). Ze maken een financiële afweging of ze met de bus of met de dure trein zullen reizen (economie).

Ze ontwerpen kleurrijke spandoeken en borden met creatieve teksten (Nederlands). Ze communiceren de hele dag met elkaar via hun devices (ict). Er zijn er een paar die een kleine proef met wiet doen (scheikunde).

Een paar nemen het voortouw en regelen de organisatie en planning (management & organisatie). Kortom, een betere dag van buitenschools leren is er niet.

Over pakweg twintig jaar weten ze nog exact waarom ze naar Den Haag zijn gegaan en met welke idealen (geschiedenis). Dan is het betreurenswaardig en een teken van beperkt denken dat er zulke negatieve en bekrompen reacties op dit maatschappelijke initiatief van jonge mensen zijn.

Ik durf wel te stellen dat de leerlingen die hebben gedemonstreerd nagenoeg allemaal hun examen halen of over gaan. Wat is het probleem?

Reflecteren deze jonge mensen soms op iets, waar wij volwassenen in ­gebreke blijven?

Fred RuijlingUtrecht (oud-rector)

Onterechte verwijten

Scholieren die vinden dat hun (over)grootouders het klimaat hebben verpest zouden Gouden jaren en Het goede leven van Annegreet van Bergen eens moeten lezen. Hierin beschrijft zij aan de hand van historische feiten en vaak geestige anekdotes hoe de naoorlogse groei, dankzij nieuwe wetenschappelijk inzichten en technische mogelijkheden, het leven in Nederland veranderd heeft.

De wekelijkse wasbeurt in een teil werd een dagelijkse douche. In plaats van bellen bij de buren heeft iedereen nu een eigen telefoon. Condooms en maandverband werden uitgewassen. Vliegen was alleen voor de allerrijksten.

Ik waag het te betwijfelen of de klimaatverandering in de schoenen van de vorige generaties mag worden geschoven. Zoals Annegreet van Bergen schetst in haar boeken is/was hun CO2-uitstoot minimaal. Zouden jongeren wel beseffen dat dankzij hun voorouders Nederland een ongelooflijk welvarend land is geworden?

Ik ben benieuwd of ze na het lezen van deze leerzame en inspirerende boeken nog zo piepen. Zij kunnen hun energie beter gebruiken om op hun beurt met nieuwe wetenschappelijk inzichten en technologie veranderingen in gang te brengen. Dat zet meer zoden aan de dijk dan spijbelen en protesteren.

Lijnie Lutgerink, Meerssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.