Media inSyrië

Hé, maakt Assad nu een gebaar naar Israël?

Als de Syrische president brave vragen van een Russisch tv-kanaal beantwoordt, spitsen media in het Midden-Oosten toch de oren, constateert onze correspondent Ana van Es.

De Syrische president Assad met mondkapje op bezoek in het dorp Mashtal Helo bij de kustplaats Tartus, op een foto van zijn officiële Facebookpagina. Beeld AFP

Onlangs gaf de Syrische president Bashar al-­Assad een interview aan het Russische tv-kanaal Sputnik, bekend om zijn licht-propagandistische inslag. En dus zat een contingent journalisten, analisten en diplomaten met rode oortjes voor de buis te Assadwatchen.

Syrië kent geen vrije pers. De Syrische hoofdstad Damascus is voor westerlingen nauwelijks toegankelijk. De meeste zelfbenoemde westerse Syrië-experts komen zelden of nooit in Syrië, per saldo het Noord-Korea van de Arabische wereld.

Zo’n hevig georkestreerd televisieoptreden, waarbij Assad met zijn helblauwe ogen opbouwend-kritische vragen beantwoordt als ‘Over wat voor heroïsche Russische daden zult u uw kleinkinderen vertellen?’ zijn daarmee een buitenkansje om toch iets van de paleispolitiek in Damascus mee te krijgen.

Pareltjes

Het interview zit vol pareltjes. Bashar al-Assad, al twintig jaar aan de macht in een presidentschap dat hij erfde van zijn vader, op zijn post gebleven ondanks een massale volksopstand die hij met geweld neersloeg, zegt nog niet te weten of hij zich volgend jaar verkiesbaar stelt. ‘We hebben nog een paar maanden, dus het is wat vroeg om daarover te praten. Ik zal die beslissing begin volgend jaar nemen.’

De Syrische alleenheerser, zelf niet gewend aan tegenspraak, is vol verbazing over zijn Amerikaanse collega Trump en Amerikaanse presidenten in het algemeen. Tandeloze figuren zijn dat, in de ogen van Assad. Ze moeten immers de macht delen. Het is alsof de Amerikaanse president de directeur van een bedrijf is. Een soort zetbaas ‘die niet het recht of de autoriteit heeft om iets te veranderen, hij mag alleen maar uitvoeren’.

Ook is er ruimte voor knotsgekke propaganda, zoals de aantijging dat IS is ontstaan ‘met Amerikaanse steun’ en dat de terreurgroep olie smokkelde naar Turkije onder dekking van Amerikaanse straaljagers.

Assad is openhartig over corona, een ziekte die in Syrië geldt als een taboe. ‘Iedereen in Syrië vraagt naar het Russische vaccin en wanneer het beschikbaar zal zijn’, zegt hij, daarmee suggererend dat Syriërs zich op z’n minst ook zorgen maken over covid-19. Assad wil het vaccin zelf ook. Hij hoopt dat het in november beschikbaar komt. ‘Natuurlijk. In deze situatie wil iedereen dat.’ Ook al heeft Syrië officieel slechts 4.770 besmettingen sinds het begin van de epidemie, minder dan Nederland in een dag.

Zegt hij: Israël?

Spannend wordt het inzake Israël. De positie van Israël in de Arabische wereld is aan het schuiven. De Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein haalden onlangs de banden aan met Israël. Ook Libanon laat zich deze week naar de onderhandelingstafel slepen. Al een tijdje gaan geruchten dat zelfs Assad bereid zou zijn tot onderhandelingen met de aartsvijand.

‘In theorie is het mogelijk, maar in de praktijk niet’, aldus Assad. Om de verhoudingen te herstellen, moet Israël wat hem betreft eerst de Golanhoogte teruggeven. ‘We kunnen alleen normale betrekkingen met Israël hebben als we ons land terugkrijgen.’

Waar zit hier het nieuws? Assadwatchers in Israël (de Jerusalem Post) nemen zijn woorden letterlijk: Assad wil onderhandelen als Israël de Golanhoogte afstaat.

Maar Arabische media zien iets groters: de omslag zit in de woordkeuze. Assad heeft het niet over de ‘Zionistische entiteit,’ zoals Israël meestal wordt aangeduid in Syrië, of over ‘Bezet Palestina’, zoals ze in Libanon zeggen. Nee, hij zegt gewoon ‘Israël’. Als je maar lang genoeg Assadwatcht, wordt het bijna vrede in het Midden-Oosten.

Ana van Es is correspondent in Beiroet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden