Column max pam

Harvey Weinstein, het monster of de klootzak?

Daniela Hooghiemstra schreef onlangs in deze krant dat de vrouwenemancipatie zich thans ‘in de guillotinefase’ bevindt. Ze schreef dit naar aanleiding van recensie in NRC Handelsblad over het plotselinge optreden van de Amerikaanse komiek Louis C.K. in de Rotterdamse club Haug.

Zoals wij allen weten, beging Louis C.K. de grofheid in aanwezigheid van twee vrouwelijke collega’s zijn geslachtsdeel te ontbloten en te masturberen. Hij ging daarvoor door het stof, bood in het openbaar zijn excuses aan en verdween enige tijd van het toneel. Nu probeert hij voorzichtig zijn métier weer op te pakken met optredens in kleine zaaltjes, dit vanuit de gedachte dat iemand die gestraft is (of zichzelf gestraft heeft) een tweede kans verdient.

Dat was niet naar de zin van NRC Handelsblad-recensent Anouk Kragtwijk. Zij beschreef Louis C.K. als ‘seksistische psychopaat’ die weigert aan zelfreflectie te doen en die geen verantwoording wenst af te leggen voor zijn beperkte emotionele ontwikkeling. Het kwam erop neer dat Louis C.K. in de ogen van de recensent onvoldoende ­berouw toonde.

Inquisitie

Dat is grappig genoeg een oude vraag, die in tijd van de Inquisitie ook altijd aan zondaars werd gesteld. Het bewijs voor een gebrek aan berouw was overigens tamelijk eenvoudig. Wie verbrandde op de brandstapel, had eigenlijk nooit berouw gekend en was ­inderdaad schuldig. Hetzelfde gold voor wie een touw, met een steen, om de nek kreeg en toch naar de bodem zonk. Zou je voldoende berouw hebben getoond, dan had God je heus wel gered. Begrijpelijk dat Hooghiemstra zich over Anouk Kragtwijk afvraagt: ‘Is zij God, soms?’

Tezelfdertijd stond in deze krant een stuk van Floortje Smit onder kop: ‘Waarom is Woody Allen niet lekker met pensioen gegaan?’. Het antwoord op die vraag is simpel: omdat hij het leuk vindt op z’n ouwe dag films te maken en omdat er heel wat mensen zijn, zoals ik, die het leuk vinden om naar die films te kijken. Maar volgens Floortje Smit moet hij zijn carrière beëindigen vanwege ‘de ingewikkelde incestzaak’ die tegen hem loopt. Waarom die zo ingewikkeld is, vond ze niet nodig te vertellen. Namens God heeft zij allang besloten dat Allen schuldig is, hoewel hij bij mijn weten in geen van die rechtszaken is veroordeeld. Wat ik daar zie zijn twee partijen, beiden volkomen mesjokke en beiden ­bereid ­elkaar absurde verwijten voor de voeten te werpen. En daartussendoor scharrelt nog die ­Ronan Farrow, die volgens zijn eigen moeder Mia helemaal geen zoon is van Woody Allen – zoals zij eerst beweerde – maar van Frank Sinatra. Kortom, als je over die zaak een mening kunt hebben, ben je nog knapper dan God.

Het was onder dat gesternte dat ik naar Untouchable ging, de film over het seksuele machtsmisbruik van Hollywood-producent Harvey Weinstein. De titel is sterk, want Untouchable betekent zowel onrein, onaanraakbaar, paria, als ongenaakbaar. Weinsteins misdragingen zijn de aanleiding geweest voor #MeToo. Wereldwijd heeft die beweging velen op de been gebracht, maar ik vraag mij af of de aandacht aan het verflauwen is. Het was zaterdagavond en de hittegolf nog ver weg, maar ik zat in de zaal met slechts vijf andere mensen: drie mannen en twee vrouwen.

Niet alleen in de film, maar ook in de voorbeschouwingen, werd Harvey Weinstein omschreven als ‘een monster’. Op het witte doek ontvouwde zich dan ook langzaam het verhaal van het monster. Hoewel, een monster, dacht ik na een tijdje. Hitler was een monster, zonder twijfel. Stalin en Beria. Misschien ook Mao. En Landru, die zeker tien vrouwen vermoordde en ze daarna in het fornuis verbrandde. Seriemoordenaar Ted Bundy was een monster. Bij Michael P., die Anne Faber ombracht, begin ik al te twijfelen.

Klootzak

Weinstein was een klootzak die op misdadige wijze gebruik bleef ­maken van zijn macht om (vooral vrouwelijke) hoofdrollen uit te ­delen. Daar zal hij terecht voor boeten, maar hij was geen moordenaar. Hij liet zich masseren, ­pijpen en probeerde zijn slacht­offers aan te randen, maar als ze geen zin hadden om meneer zijn lust te bevredigen, konden ze ongedeerd vertrekken. Hij gedroeg zich als God die besliste over carrières, maar als je niet meedeed, was de straf dat je niet slaagde in Hollywood. Dat laat misschien een ontroostbaar trauma achter, maar is toch iets heel anders dan in stukken te worden gezaagd.

Weinstein heeft ook mooie en geestige films gemaakt, zelfs briljante films. Hij heeft ongetwijfeld ook actrices geholpen. De grote sterren zaten niet als getuige in de film. Wat Weinstein heeft gedaan, is verachtelijk, maar lang niet zo erg als wat Michael Jackson deed. Die misbruikte kinderen – de film Neverland vond ik zeer overtuigend – en geen volwassenen, die gewoon de deur uit konden lopen. Niettemin, op naar de galg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden