ColumnSheila Sitalsing

Hartstikke boeiend, die Amerikaanse politiek, maar kijk eens naar wat er in China gebeurt

Jack Ma is nog steeds zoek. Al een maand of twee inmiddels. Het staat in bezorgde stukjes in de internationale pers. Onlangs schreef de Volkskrant nog dat Ma – zakenman, miljardair, de vermoedelijk rijkste Chinees (nog wel), de man die de wereld Alibaba schonk (en de in rotzooi grossierende dochter AliExpress) – zijn hand heeft overspeeld bij de Chinese president door zich te keren tegen de financiële regulering in het land. Vrijdag meldde de Financial Times dat Ma onlangs zelfs niet was komen opdagen als jurylid bij de finale van Africa’s Business Heroes, een tv-spelletjesshow voor ondernemers. Dat was wegens ‘agenda­problemen’, zo luidde de officiële verklaring, maar waarom is zijn beeltenis dan ook weggehaald van de website?

Het is de nieuwe Kremlinologie, het raden naar wie er in nu weer in de gratie is en wie eruit is gevallen bij de Chinese leiders. In de Sovjettijd moest je kijken wie er van foto’s was gegumd en wie achteraan moest staan bij het afnemen van de parades op het Rode Plein. De speculaties rond Ma ­worden gevoed door andere tekenen: weg van televisie, weg van sociale media.

Vermoedelijk vanwege zijn kritiek dus, in oktober geuit, op de manier waarop de Chinese autoriteiten de finan­ciële sector reguleren. Zoiets blijft niet zonder consequenties: de autoriteiten hielden de beursgang van een van Ma’s bedrijven tegen, en het werd heel stil.

Misschien hè, want het niet zeker weten, is de essentie van Kremlinologie.

Afgelopen zaterdag stond in Volkskrant Magazine een mooi interview met Ruben Terlou, de documentairemaker die China en de ziel van de Chinezen voor ons probeert te ontsluiten.

Hij pleit ervoor dat wij in het Westen proberen ‘ons te verhouden’ tot de opkomst van China, en dat we het niet laten bij ‘er komt een groot eng, geel gevaarte op ons af’. En: ‘Ik denk dat dit onmogelijk is als je niet je best doet om te begrijpen waarom China zo opkomt en handelt als het doet.’

Daarna volgt de belangrijkste opmerking van het interview: ‘Ik heb het afgelopen jaar vaak gedacht: wij maken ons ontzettend druk over de tweets die de Amerikaanse president verstuurt. Maar alsjeblieft, draai 180 graden, open je ogen en kijk naar het Oosten.’

Daar heeft Terlou een punt te pakken. Je kon het vaker ­horen de afgelopen maanden, vooral toen half Hilversum naar Washington en New York was gevlogen om daar via Skype mensen te interviewen die je ook vanuit het Mediapark via Skype had kunnen interviewen: hartstikke boeiend, die Amerikaanse politiek, maar er gebeuren elders ­dingen die misschien wel van nóg groter belang zijn voor de toekomst.

En ja, in het uitgelekte telefoongesprek tussen Donald Trump en een functionaris in Georgia (‘Zoek en vind 11.780 stemmen voor me’) gebeuren dingen die loeispannend zijn, en ongrondwettelijk, crimineel, dictatoriaal, vunzig en landverraderlijk bovendien. Maar over nog geen drie ­weken slapen is de sinaasappel ambteloos burger. Terlou: ‘Amerika is nog steeds een democratie. Daar kun je je middelvinger opsteken naar de president.’

In China, dat grote delen van wat vroeger de Derde ­Wereld heette allang in zijn zak heeft en de honderden miljoenen mensen die er wonen straks gaat vaccineren in ­hetzelfde tempo waarin Hugo de Jonge twee middelgrote verpleeghuizen doet, kun je na een verkeerde speech zachtjes worden vermorzeld. Wat we daarmee aan moeten: ­niemand die het weet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden