Opinie

Hand in hand, kameraden, maar dan ook echt én inclusief

Op de tribunes van voetbalstadions klinken wekelijks spreekkoren tegen die ‘homo’s’. De lhbti+-gemeenschap is het zat en wil dat de KNVB komend seizoen ingrijpt. Durf de wedstrijd te staken, schrijven vier ‘roze supporters’.

Redactie
Deelname van een KNVB-boot aan de Gay Pride.  Beeld ANP
Deelname van een KNVB-boot aan de Gay Pride.Beeld ANP

Wie de spreekkoren moet geloven, zou denken dat een meerderheid van de voetbalsupporters gay is. In de stadions is regelmatig te horen ‘alle boeren zijn homo’s’, net zoals alle supporters van Vitesse of NAC. En de homo’s van Feyenoord lopen hand in hand, als parafrasering van het lijflied Hand in Hand Kameraden.

Zondag nog was het weer raak bij Vitesse-Utrecht. De frequentie van de kwetsende spreekkoren hangt regelmatig samen met makkelijke rijmelarij op de naam van een club: ‘Het is een miet, het is een vieze Ajacied’, of zoals zondag, ‘Yes, yes, yes, het zijn de homo's van Vitesse’.

Waar discriminatie van lhbti+’ers op scholen en op de werkplek actief wordt bestreden, wordt tegen scheldkoren in voetbalstadions nog onvoldoende opgetreden, ondanks richtlijnen van de KNVB.

Dat staat in schril contrast met het motto van de voetbalbond: ‘Ons voetbal is voor iedereen!’ Kennelijk is iedereen welkom, maar moeten supporters met een lhbti+-achtergrond gelaten de spreekkoren over zich heen laten komen. Ze voelen zich onveilig en niet thuis in voetbalstadions.

Dat een actieve aanpak tegen discrimenerd gedrag van supporters mogelijk is, bewees de overheid met de KNVB door een aanvalsplan tegen racisme te ontwikkelen. Na de spreekkoren tegen Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira in Den Bosch werd in een paar weken tijd voor de aanpak van racisme en discriminatie in het betaald- en amateurvoetbal door ministeries, de KNVB en andere maatschappelijke partners het plan Ons Voetbal Is Van Iedereen in elkaar getimmerd.

Vorig jaar augustus werd brand gesticht en werden leuzen gespoten op de deur van de sportschool van de voorzitter van Feyenoord-supportersvereniging Roze Kameraden.  Beeld ANP
Vorig jaar augustus werd brand gesticht en werden leuzen gespoten op de deur van de sportschool van de voorzitter van Feyenoord-supportersvereniging Roze Kameraden.Beeld ANP

Afgelopen week werd dankzij een vierdelige documentaireserie van de KRO-NRCV, De Roze Supporters, duidelijk dat het probleem nog altijd groot is en in enkele steden komt actief verzet op gang van supporters met een lhbti+-achtergrond. In Den Haag zijn de Roze Règâhs al negen jaar actief, met volle medewerking van ADO Den Haag. Vorig jaar startten Feyenoord-fans de Roze Kameraden, maar dat leidde tot gewelddadige reacties waaronder een poging tot brandstichting, doodsbedreigingen en scheldkanonnades op sociale media. De club reageerde laat en uiterst summier. Heerst er angst om een klein groepje vermeende ‘fans’ die zich zeer agressief opstelt tegen de Roze Kameraden, tegen zich in het harnas te jagen?

Meer urgentie

Wij vragen om meer urgentie en actie van de KNVB. Tijdens een gesprek met de Roze Supporters verwees de KNVB naar het ontbreken van een wettelijke basis en legde de verantwoordelijkheid bij de clubs. Bij de wedstrijd Nederland-Duitsland was de KNVB echter zelf de organisator en werd, ondanks duidelijk hoorbare spreekkoren, niet ingegrepen.

De richtlijn bestrijding verbaal geweld uit het Handboek Competitiezaken seizoen 2021-2022 is duidelijk. De stadionspeaker kan het publiek dringend verzoeken de spreekkoren te beëindigen. Als de spreekkoren aanhouden, kan de scheidsrechter op verzoek van organisatie (de KNVB of de thuisclub) de wedstrijd tijdelijk staken.

De Tweede Kamer heeft het kabinet verzocht heldere afspraken te maken met voetbalclubs, bonden, de veiligheidsdriehoek, supportersverenigingen en belangenorganisaties voor lhbti+-acceptatie over de aanpak van spreekkoren. Ook is het kabinet gevraagd samen met deze partijen afspraken te maken over het staken van wedstrijden bij homovijandige spreekkoren en duidelijke afspraken te maken over wie hiervoor verantwoordelijk is.

Minister Helder van Langdurige Zorg en Sport geeft als reactie in een recente Kamerbrief van 10 mei jl. aan dat de KNVB-richtlijn over verbaal geweld voldoende basis biedt voor het stilleggen van wedstrijden.

De bal ligt nu op de stip. Het is aan clubs en de KNVB om deze kans te verzilveren en in het nieuwe seizoen tot actie over te gaan door de richtlijn daadwerkelijk toe te passen en zonodig wedstrijden te staken.

Engeland en Duitsland

De documentaire De Roze Supporters laat zien dat een effectieve aanpak tegen discriminatie mogelijk is. Autoriteiten, politie, voetbalclubs en roze supporters in Engeland en Duitsland hebben de handen ineengeslagen. Met een gezamenlijke aanpak zijn de anti-homokoren de stadions uitgedreven. En daar waar het de kop opsteekt, is een alerte en assertieve houding van beveiliging, politie en club om daders op te sporen en aan te pakken met een stadionverbod of een gesprek met roze supporters.

Het is positief dat in Nederland ADO Den Haag hiermee voorop loopt en laat zien wat er meer mogelijk is. Voetbalcoaches die actief in gesprek gaan over het thema en supportersclubs van lhbti+’ers die zichtbaar aanwezig kunnen zijn met regenboogsjaals en -vlaggen. Zo wordt de ambitie uit het KNVB-plan Ons voetbal is van Iedereen werkelijkheid en het voetbal echt inclusief. Als jongeren op school, het werk en in het stadion zien dat gay oké is, dan is het makkelijker hier voor uit te komen en jezelf te zijn. Dan ontstaat een klimaat tegen homohaat, waarin het veilig is van het voetbal te genieten en jezelf te kunnen zijn.

Tijd voor actie

Kortom: wij vragen van de KNVB de lhbti+-acceptatie en de bestrijding van spreekkoren hoger op de agenda te zetten en ervoor te zorgen dat komend seizoen anti-homoleuzen worden uitgebannen door de bestaande richtlijn consequent toe te passen. Ga de dialoog aan met lhbti+-belangenorganisaties en roze supporters.

Ga in gesprek met burgemeesters en gemeenten om ook buiten de stadions voor lhbti+’ers een veilige omgeving te garanderen en actief op te treden tegen discriminatie. Instrueer scheidsrechters om wedstrijden daadwerkelijk te staken als publiek doorgaat met kwetsende spreekkoren. Organiseer workshops voor jeugdspelers van betaald voetbal en amateurvoetbal in samenwerking met de John Blankenstein Foundation en Alliantie Gelijke Spelen om seksuele geaardheid en identiteit bespreekbaar te maken. Participeer actief op Coming Out Day en programma’s voor homo-emancipatie, vraag oud-voetballers en profvoetballers om ambassadeur te zijn van zo’n programma.

Graag helpen wij mee in de voorbereiding hiervan en delen we onze kennis, contacten en ervaringen. Dankzij een gezamenlijke inspanning van roze supporters, KNVB, clubs en stadions wordt voetbal zo ook in Nederland binnen afzienbare tijd écht voor iedereen!

Matthijs van Muijen, Feyenoord-supporter, Maron Pots, ADO Den Haag- supporter, Max Ludema, Ajax-supporter en Tineke Admiraal, SC Cambuur-supporter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden