Haha, weten blanken ook eens hoe dat voelt

Moreel kindermisbruik

We zien een klein jongetje in Spiderman-pak. Een man zegt: 'De meeste boeven zijn Marokkanen. In Parijs en in Syrië... Het zijn allemaal... ja, Marokkanen, moslims. Die lijken een beetje op jou: ze hebben bruin haar, bruine ogen...' Een ander jongetje, dat juist heel blond is, wordt door zijn moeder toegesproken: 'Weet je wie ook zulk haar had? Anders Breivik!'

Al snel geloven de kinderen dat ze boeven zijn, en aan het eind van het filmpje zeggen ze 'sorry' voor alle boeven die op hen lijken. Vorige week schreef ik over religieuze scholen waar leerlingen het geloof van hun ouders krijgen aangeleerd, maar deze filmmakers draaien het dus om: zij gebruiken kinderen om hun eigen boodschap aan volwassenen te verkondigen.

Wat is die boodschap eigenlijk? Ik snap dat het vreemd is om aangesproken te worden op de misdaden van anderen, maar de reden waarom dat soms gebeurt, en waarom het fijn zou zijn als meer moslims zich openlijk - uit zichzelf, wat mij betreft - tegen bepaalde misstanden zouden uitspreken, is best te begrijpen: die terroristen handelen uit naam van de islam. En aangezien jij dezelfde teksten heilig acht als zij, is het toch niet zo gek dat men benieuwd is naar jouw interpretatie ervan?

Wat dit filmpje doet, is proberen te voorkomen dat het zover komt. Het verlegt de aandacht, weg van die teksten, weg van de islam, naar het veilige kwaad van het racisme. Vandaar dat blonde jongetje: hij is wit, dus moet hij afstand nemen van Breivik. Haha, weten blanken ook eens hoe dat voelt. Maar tenzij dat ventje vlak voor het interview heeft gezegd dat het manifest van Breivik een heilig boek voor hem is, slaat die vergelijking nergens op: afkomst en ideologie zijn verschillende dingen.

De reden waarom er toch 'gereformeerde kinderen' en 'moslimkinderen' lijken te zijn, is dat gelovigen - met behulp van scholen - hun kroost hetzelfde geloof aanpraten als zijzelf hebben. Die kinderen snappen nog minder van die boeken dan hun ouders, maar het 'geloof' wordt doorgegeven. Het is de wrede natuur die bepaalt dat wij onze huidskleur niet kunnen kiezen; maar dat ook religie meestal erfelijk wordt bepaald, is een volstrekt onnodige, zuiver menselijke wreedheid.

De makers van dit filmpje, die de woorden 'Marokkaan' en 'moslim' subtiel vermengen alsof ze hetzelfde betekenen, lijken te vinden dat alles geoorloofd is om die koppeling in stand te houden. Abdelkarim El-Fassi, die zijn neefje van zes gebruikte voor de video, schrijft: 'Ik heb me nog nooit zo ongemakkelijk gevoeld bij het regisseren. Jazeker, wat je nu gaat zien is onethisch en pedagogisch onverantwoord.'

Dat klopt: kinderen gebruiken als menselijk schild om je eigen geloof te beschermen, is buitengewoon onethisch. En inderdaad, het is pedagogisch onverantwoord om ze daarvoor tijdelijk wijs te maken dat ze boeven zijn. Maar dat is niet het ergste. Het ergste is, dat kinderen wordt wijsgemaakt dat ze moslim zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.