opinie

‘Guantánamo hadden we al lang achter ons moeten laten’

De Amerikaanse president Biden kan ‘niet zomaar zijn kop in het zand steken’ over de terreurverdachten in Guantánamo, betogen commentatoren en voormalige gevangenen.

De Amerikaanse marinebasis en gevangenis voor terreurverdachten in Guantánamo (Cuba).  Beeld Getty Images
De Amerikaanse marinebasis en gevangenis voor terreurverdachten in Guantánamo (Cuba).Beeld Getty Images

Wij, u en ik, zullen worden beoordeeld op hoe we deze stortvloed aan crises van onze tijd oplossen’, zei de Amerikaanse president Joe Biden bij zijn inauguratie. Met een reeks decreten draaide Biden al een aantal omstreden besluiten van zijn voorganger Donald Trump terug. Maar hoe zit het met de terreurverdachten in de gevangenis Guantánamo op Cuba, al jaren een doorn in het oog van mensenrechtenorganisaties?

‘Gezien het geweld dat in Guantánamo heeft plaatsgevonden, zijn we er zeker van dat u na ruim negentien jaar het ermee eens bent dat het zonder proces voor onbepaalde tijd opsluiten van mensen, terwijl ze worden onderworpen aan foltering, wreedheid en vernederende behandeling, zonder betekenisvolle toegang tot familie of de juiste rechtsstelsels, het toppunt is van onrecht’, schrijven zeven oud-gevangenen in een open brief aan Biden in The New York Review of Books. ‘President Bush opende het. President Obama beloofde het te sluiten, maar slaagde hier niet in. President Trump beloofde het open te houden. Het is nu uw beurt om uw nalatenschap met betrekking tot Guantánamo vorm te geven.’

Benjamin R. Farley schrijft in War on the Rocks, een onlineplatform voor buitenlands beleid en nationale veiligheid, dat Guantánamo en de 40 gedetineerden die daar nog vastzitten ‘een monument’ vormen voor de obstakels waarmee de VS worden geconfronteerd bij het herstellen van de slechte besluiten in de nasleep van 9/11. ‘Die gaven voorrang aan vluchtige hardheid en opportunisme boven doeltreffendheid en legaliteit.(...) Guantánamo hadden we al lang achter ons moeten laten. Maar laten we hopen dat we ons nog lang de lessen zullen heugen over hoe we géén nationaal veiligheidsbeleid moeten maken.’

Keelan Vargas merkt in The Globe Post op dat de VS ‘er niet in slagen om krijgsgevangenen te behandelen alsof de Conventies van Genève bestaan (...) Guantánamo staat voor die zaken die de VS beweren te ontmoedigen. Het is, in zijn puurste vorm, een grootse daad van hypocrisie.’ Bovendien zijn de detenties in Guantánamo contraproductief, zo stelt Nancy Talanian in het blad Greenfield Recorder. ‘Ongeacht zijn missie is Guantánamo er niet in geslaagd de VS en zijn troepen te beschermen tegen terrorisme. Al Qaeda, Islamitische Staat en andere groeperingen hebben de gevangenis als rekruteringsinstrument gebruikt.’

‘Ik heb geen behoefte aan wraak, maar zou graag willen dat mensen weten wat er met mij is gebeurd en hoe dit onder het tapijt is geveegd’, schrijft Ahmed Rabbani, sinds 2004 gevangen in Guantanámo, in de Britse krant The Independent. ‘Zodat we beschermd worden tegen presidenten zoals Bidens voorganger, die mensen dit misschien weer aan zou willen doen. De smet van martelpraktijken kan uit de Amerikaanse geschiedenis worden weggepoetst. Biden en zijn regering kunnen niet zomaar hun kop in het zand steken en doen alsof het niet is gebeurd.’

Brian Bouffard en Aaron Shepard erkennen in The Washington Post dat sommigen wellicht moeilijk medeleven zullen kunnen opbrengen voor de gevangenen. ‘Maar Guantánamo bestaat in een schimmig juridisch grijs gebied en alleen zonlicht kan de vragen verlichten die het over onze fundamentele waarden en toewijding aan de rechtsstaat oproept . Wat is bijvoorbeeld het eindspel voor gedetineerden die nooit een proces zullen krijgen? Houden we ze voor altijd vast, ongeacht hoe zwak hun connectie is met de aanslagen op de VS?’

Somber stelt Michel Paradis, die als advocaat diverse gevangenen bijstond, tegenover de Amerikaanse zender PBS: ‘Ik woon in New York. Freedom Tower herinnert er ons aan de twee torens die er niet meer zijn. Het is een litteken voor ons land dat nog moet helen. En Guantánamo is de belangrijkste reden dat dit litteken blijft pijn doen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden