Groningse campus in China openen is verkeerde vorm van internationalisering

Het huidige internationaliseringsbeleid is desastreus voor het onderwijs in Nederland, betoogt Jasper Been.

De campus van de universiteit van Yantei.

De Volkskrant schreef maandag over de campus die de Rijksuniversiteit Groningen wil openen in het Chinese Yantai. In het stuk fulmineert de toekomstig partijsecretaris op de campus over het feit dat Groningse studenten mogen beslissen over het project en de boel vertragen. Dinsdag sloot het commentaar van de Volkskrant zich daarbij aan. Problemen omtrent academische vrijheid mogen niet in de weg staan om de BV Nederland verder te helpen.

Laat ik, als een van de twaalf stemgerechtigde studenten, uitleggen waarom ik de partijsecretaris en de Volkskrant moet teleurstellen. Academische vrijheid vind ik wél belangrijk maar de Volkskrant suggereert ten onrechte dat dit het enige struikelblok is.

Immers, in Nederland is de greep van de politiek op universiteiten ook sterk toegenomen. Denk bijvoorbeeld aan het topsectorenbeleid, waarmee onderzoeksvrijheid wordt ingeperkt opdat publiek-gefinancierd onderzoek een bijdrage levert aan de BV Nederland. Hoewel beide zaken bestreden moeten worden, is de campus in Yantai bovenal hét toonbeeld van verkeerd internationaliseringsbeleid aan Nederlandse universiteiten.

Internationalisering is een noodzakelijke ontwikkeling en kan erg waardevol zijn. Het is prachtig om te leren van en met studenten uit andere culturen. Het huidige internationaliseringsbeleid slaat de plank echter volledig mis.

De oorzaak hiervoor ligt bij de manier waarop overheidsgeld onder universiteiten wordt verdeeld. Hoe groter het aandeel studenten hoe hoger de financiering. Dit heeft universiteiten ertoe aangezet elkaar te beconcurreren op studentenaantallen. Om hun marktaandeel te vergroten is het voor universiteiten cruciaal om buitenlandse studenten aan te trekken. De concurrentiestrijd om buitenlandse studenten heeft twee kwalijke gevolgen.

Jasper Been

Ten eerste is er op alle Nederlandse universiteiten sprake van ondoordachte en overmatige verengelsing van het onderwijs. Handig voor buitenlandse studenten, maar goed voor de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs is het niet: kennisoverdracht gaat het best in de moedertaal. Ook blijkt uit onderzoek van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen dat het Engels als voertaal slecht is voor de toegankelijkheid van onderwijs voor jongeren uit achtergestelde milieus. Toch zijn Engelstalige opleidingen op Nederlandse universiteiten inmiddels ruim in de meerderheid.

Ten slotte is de financiering per student de afgelopen jaren enorm gedaald. Het aantal buitenlandse studenten verdubbelde de afgelopen zes jaar tot veertigduizend terwijl de overheidsfinanciering nauwelijks toenam. Het gevolg is dat er te weinig geld is om docenten aan te stellen voor alle nieuwe studenten. In Groningen kwamen er de afgelopen twaalf jaar tienduizend studenten bij, terwijl er slechts vijftig docenten aangesteld konden worden. Het gevolg zijn overvolle collegezalen en overspannen docenten.

Het huidige internationaliseringsbeleid is dus desastreus voor het onderwijs in Nederland. Maar het beleid is dan ook niet gericht op kwaliteit: internationalisering is verworden tot een middel waarmee universiteiten elkaar beconcurreren. Wie het hardst internationaliseert wint en wie niet internationaliseert gaat kopje onder.

Terwijl het beter zou zijn wanneer universiteiten gaan samenwerken, probeert RUG-voorzitter Sibrand Poppema, met een project als Yantai, nog steeds te winnen. Het project moet de RUG nóg groter maken, er moeten nóg meer studenten bij. Voormalig voorzitter van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten, Karl Dittrich, noemde Yantai niet voor niets Poppema's bv'tje: de RUG wordt een multinational.

De beoogde campus in Yantai is daarmee een exponent van internationaliseringsbeleid waarin onderwijs en onderzoek 'producten' zijn en studenten gereduceerd zijn tot 'consumenten'. Beleid waarin vaak geschermd wordt met idealen als diversiteit en kosmopolitisme maar op de achtergrond alles draait om productiviteit en groei. Beleid waarin academische vrijheid, onproductief als zij is, niet langer heilig is.

Wanneer universiteiten zich laten besturen als bedrijf, verliezen zij uit het oog dat internationalisering de kwaliteit van onderwijs en onderzoek moet bevorderen, niet de kwantiteit. Daarom stem ik tegen een campus in Yantai.

Jasper Been, fractievoorzitter Democratische Academie Groningen, Universiteitsraad RUG.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden