columnMargriet Oostveen in Stitswerd

Groningen is in elk gat genaaid. Sorry voor de taal

null Beeld
Margriet Oostveen

Toen Derwin Schorren afgelopen jaar afscheid nam als bestuurslid van de Groninger Bodem Beweging, kreeg hij als dank voor bijna acht jaar inspanningen voor de gedupeerden van de gaswinning een vrolijk portret van zichzelf als Hollandse regent cadeau. Het type waartegen hij streed. Om zijn hals zo’n brede witte kraag van de schilderijen uit de Gouden Eeuw.

Het hangt nu op zijn werkkamer thuis in Stitswerd, 24 kleine huizen rond een 13de-eeuws kerkje op een wierde, een van de mooiste dorpjes van het Groningse Hogeland. ‘Wist je dat ze dat zo’n kraag een molensteen noemen?’ Zo voelden die jaren ook.

Derwin Schorren Beeld Margriet Oostveen
Derwin SchorrenBeeld Margriet Oostveen

Een baan naast zijn baan aan de Hanzehogeschool Groningen was het, elke avond en bijna alle weekends in de weer met beleidsmakers en hoge ambtenaren. ‘De gaskraan dicht en de bewoners centraal, was de bedoeling. Op papier gebeurde het wel, maar in de praktijk is het er nooit van gekomen.’

Toen hij in 2013 begon, was het een jaar na de aardbeving in Huizinge: met een magnitude van 3,6 de zwaarste ooit gemeten in Groningen. Hij had jonge dochters en zou zichzelf ‘voor de kop slaan’ als hun bij een volgende beving iets overkwam.

Het belangrijkste werk leek afgelopen jaar min of meer gedaan. Tot vorige week. Terwijl de formatieonderhandelaars nog naar Groningen waren gereisd om hun ‘nieuwe bestuurscultuur’ uitgebreid te promoten, riep vertrekkend minister Blok toen nog even snel door de brievenbus dat de Groningse gaskraan dit jaar toch weer verder opengaat dan was beloofd. En tot nooit meer ziens, lieve mensen.

Deze week tuurde Derwin Schorren zoals talloze Groningers bijna een etmaal lang tevergeefs naar zijn computerscherm, in die eindeloze wachtrij voor de vernedering van de subsidieloterij: 10 duizend euro was hun beloofd om hun woning te verbeteren, ze hadden er recht op, maar er was maar voor de helft van de mensen met de juiste postcode budget. Om 2 uur ’s nachts gaf hij het op, de pot was leeg.

Dat de gaskraan nog even niet dicht kan, zegt Derwin, zou misschien het ergste niet zijn ‘als Den Haag er eerder volstrekt helder over was geweest en iedereen er nog op had kunnen vertrouwen dat de gaswinning daarna écht naar nul zou gaan.’

Pauze. Tja.

‘En als de overheid de versterkingsoperatie van de huizen niet zo lang had verprutst, en de schadevergoedingen en de compensatieregelingen niet al jaren een drama waren geweest.’

Pauze. Ja, dán. Nu staat het hele gezin Schorren zaterdag als vanouds op de Grote Markt in Groningen bij een volgende grote protestdemonstratie.

Derwin Schorren heeft de bestuursstijl van het laatste decennium zo vaak kunnen bestuderen, dat hij er een naam voor bedacht: de ‘volgzame-leiderschapsstijl’. Steeds zag hij nieuwe, volgzame leiders die in de eerste plaats gehoorzamen aan de leider boven hen en al het andere ondergeschikt maken. ‘Het is loyaliteit die alleen maar naar boven gaat, niet naar beneden. Zoals ook Kamerleden, Omtzigt uitgezonderd, die er als volksvertegenwoordiger voor ons zouden moeten zijn, maar al jaren eigendom van hun partij lijken. Hun mening komt van de partijtop, niet van hun leden.’

Wat de Randstad maar niet lijkt te begrijpen, zegt Schorren, is dat het noorden, maar ook het oosten en zuiden van Nederland zich al decennia behandeld voelen alsof ze uitsluitend ten dienste staan van die Randstad. ‘Groningen levert het gas. In Twente dumpt de NAM giftig afvalwater. En in Limburg is de compensatie voor het verzakken van huizen door mijnbouw nog steeds niet eerlijk geregeld.’ Dertig jaar na het sluiten van de mijnen, de Raad van State bevestigde het twee jaar geleden nog.

Daar hoeft maar weinig bij om de afkeer van Haagse politici compleet te maken, ‘en Groningen is in elk gat genaaid’. Sorry voor de taal, mompelt hij.

Derwin kreeg eens een hand van toenmalig minister Henk Kamp. ‘Weet je hoe? Geef mij eens een hand?’ Ik geef mijn hand. Hij legt er zijn twee kolenschoppen omheen en trekt me met een ruk naar zich toe. ‘Dát was de hand van Henk Kamp. Hij moest even laten zien wie de baas was.’

Toch laten communicatiestrategen hun ministers nog steeds gekmakend vaak ‘met elkaar’ zeggen, een morsdode frase. Derwin Schorren begon een bedrijfje dat Nieuwe Gronden heet, hij wil ‘bottom-up’ salonfähig maken, bestuurders leren luisteren naar onderop. ‘Men is daar gewoon niet meer toe in staat.’

Je kunt het altijd blijven proberen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden