Column

Groene gekkies zijn zo gek nog niet

null Beeld Ton Koene
Beeld Ton Koene

Vanwege mijn terechte wantrouwen tegen de zegeningen van de vooruitgang heb ik een groot deel van mijn platencollectie nooit verruild voor cd's en heb ik ook nog een pick-up in huis. Regelmatig draai ik een avond plaatjes, waardoor ik soms een terreuraanslag mis, of de laatste ontwikkelingen tijdens een klimaatconferentie, of de actuele opinies daarover van Peter R. de Vries.

Dezer dagen duikelde ik de driedubbelelpee No Nukes uit 1980 op, een registratie van een concert van de Musicians United for Safe Energy (MUSE) in Madison Square Garden in 1979. Actuele aanleiding voor het concert was het kernongeval op Three Mile Island, Pennsylvania, beter bekend als het kernongeval in Harrisburg, eerder dat jaar.

Ik was 18 of 19 toen ik de lp kocht en ik vermoed dat ik meer geïnteresseerd was in de muziek dan in het dragende thema van het concert. Bruce Springsteen & The E Street Band, Tom Petty, Crosby, Stills and Nash, Jackson Browne, James Taylor en Carly Simon, Ry Cooder en nog een aantal grootheden deden mee.

Ik schaamde me wel een beetje voor het liedje dat het meeste indruk op me maakte: Power, geschreven door John Hall, muzikant, milieuactivist, democratisch politicus. Het nummer werd tijdens het concert uitgevoerd door The Doobie Brothers, samen met zowat iedereen die aan het concert meedeed. Een soort We are the world-achtige samenzang, met als refrein:

The Doobie Brothers Beeld ap
The Doobie BrothersBeeld ap

Just give me the warm power of the sun
Give me the steady flow of a waterfall
Give me the spirit of living things as they return to clay

Just give me the restless power of the wind
Give me the comforting glow of a wood fire
But won't you take all your atomic poison power away

Oh, heerlijke naïviteit. De olie-, kolen-, en gasindustrie bleef ook in de jaren na het concert - tot op heden - op volle toeren draaien en kernenergie werd pas vele jaren later, na Tsjernobyl, wereldwijd ter discussie gesteld. Het toen nog kleine groepje pleitbezorgers van wind- en zonne-energie werd destijds vooral weggelachen en weggezet als een groepje verwarde relicten uit het hippietijdperk.

In mijn voordeel moet ik zeggen dat ik me altijd ben blijven afvragen wat er zo onrealistisch is aan wind- en zonne-energie. De voordelen zijn evident: schoon, gratis voorhanden, onuitputtelijk en niet alleen verkrijgbaar in Saoedi-Arabië of Rusland. Heel vreemd ook dat juist de gelovigen uit de techniekkerk wind- en zonne-energie afdeden als inefficiënt, te duur en te ingewikkeld. Nee, dan liever met heel veel moeite en schade de laatste restjes olie uit grond peuren middels fracking.

In mijn nadeel moet ik zeggen dat ik nooit te koop liep met mijn enthousiasme voor zonne- en windenergie en mijn afkeer van fossiele bronnen. Vermoedelijk uit angst om voor naïef te worden uitgemaakt of, erger nog, voor doemdenker of alarmist of, nog erger, als Ark-denker, zoals collega Maarten Keulemans het zo mooi stelt.

Nu, zoveel jaar later, staat de toepassing van wind- en zonne-energie aan de vooravond van een wereldwijde doorbraak. Dat zal wel met de nodige haperingen gepaard gaan en het is niet alleen maar leuk; al die windmolens in het landschap is ook niet alles. Maar van alle bezwaren uit de fossiele- en techneutenhoek blijkt dus niets te kloppen: zonne- en windenergie is helemaal niet te duur en helemaal niet te ingewikkeld. Door het klimaatakkoord en omdat grote beleggers en multinationals al veel verder zijn dan de Nederlandse VVD, zal de ontwikkeling weleens snel kunnen gaan, en via de vrije markt. 'More jobs from the sun', zo stond het al in het lp-boekje bij No Nukes.

De toon van de overgebleven klimaat-sceptici en/of aanhangers van fossiele energie is ondertussen veranderd. Niet langer lacherig, maar eerder schril. 'Groene gekkies', is nog een milde kwalificatie voor de pleitbezorgers van duurzame energie. Ach ja, zo gaat dat. De symfonische rockband Electric Light Orchestra (ELO), ontdekte eind jaren zeventig ook net iets te laat dat het punktijdperk was aangebroken. Dat stemt vast bitter.

Ze uitlachen past niet, met triomfalisme moet je oppassen. Want wie weet ligt alles over nog eens dertig jaar weer heel anders. Wie weet is er dan die betaalbare, veilige, terrorismebestendige kerncentrale zonder afvalprobleem die er nu nog lang niet is. Dan krijgen zij weer een beetje gelijk.

Maar voor nu mag het ook weleens gezegd: die groene gekkies waren zo gek nog niet, met hun zon en hun wind.

Caspar Janssen is journalist. Hij schrijft over natuur en landschap.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden